Neft yenidən 150 dollara qalxa bilər

Tarix: 24.06.2014 / 10:04
Bölmə: İqtisadiyyat

"İraq Şam İslam Dövləti" (İŞİD) silahlı qruplaşması İraqda mövqelərini gücləndirdikcə baş verənlər neftin qiymətinə də ciddi surətdə təsir göstərməkdədir. Bu gedişlə neftin qiymətinin yenidən 150 dollara çata biləcəyinə dair proqnozlar səsləndirilir. O da vurğulanır ki, belə vəziyyət dünya iqtisadiyyatı üçün ciddi problemlər yarada bilər. Son məlumata görə isə, neftin qiyməti 115 dolları keçib.
Bütün bunlar bir daha göstərir ki, İraqda baş verən hadisələr yanacağın qiymətinə təsirsiz ötüşməyib. İŞİD qüvvələrinin Bağdada yaxınlaşması xəbəri yayılandan sonra neftin qiymətinin bahalaşması daha da sürətlənib. OPEK qiymətlə bağlı rəqəmlərin daha da yüksələcəyi proqnozunu verib. Qurumdan açıqlanan rəsmi məlumata görə, İraq orta hesabla gün ərzində istehsal edilən neftin 3,3 milyon barrelini istehsal edirdi.
Xatırladaq ki, birjalarda neft sonuncu dəfə 2013-cü il sentyabrın 9-da baha qiymətə təklif edilmişdi. O zaman neftin qiyməti indikindən ucuz, yəni 114,98 dollara satılmışdı. Lakin indi İraqda İŞİD üzvlərinin hücumlarını davam etdirməsi neftə dair narahatlıqları artırıb.
Mütəxəssislər neft qiymətlərində sərt yüksəliş risqinin qlobal böhranın başladığı 2008-ci ildən bu yana ən yüksək səviyyəyə çıxdığını, mərkəzi bankların qərarlarına təsir edəcək hala gələ biləcəyini qeyd edir. "Barclays" bankı analitiklərindən Kristian Keller bildirir: "Neftin qiymətləri hər ötən gün bir az daha qeyri-sabit olur və qiymətlərdə sərt yüksəliş risqinin qlobal böhrandan bu yana ən yüksək səviyyəyə çıxdığını düşünürük. Bu andan etibarən neft qiymətlərində 10%, ya da 15%-lik bir yüksəlişin önünə keçilə bilinməyəcəyi qənaətindəyik".
Təbii ki, baş verənlər neft ölkəsi kimi Azərbaycana da təsirsiz ötüşməyəcək. İlk növbədə neftin dünya bazar qiymətinin artması neft sektorundan büdcəyə ödənilən vergilərin həcmində artımlar olmasına gətirib çıxaracaq. Bu isə büdcənin gəlirlər və xərclər hissəsinin artımına səbəb ola bilər. Eləcə də neftin qiymətinin artması ölkəyə gətirilən məhsulların bahalaşmasına, yəni idxal inflyasiyasının yaranmasına gətirib çıxaracaq. Düzdür, hazırda 1 barrel neftin qiymətinin 115 dollar intervalında olması dünya bazarında istehsal olunan məhsulların qiymətinə ciddi təsir etmir. Lakin dünya bazarında "qara qızıl"ın qiymətində azalmalar baş verməzsə və artımlar davam edərsə, bu, ölkəyə gətirilən bir sıra məhsulların bahalaşmasına gətirib çıxaracaq.
Xatırladaq ki, dünya bazarında istehsal olunan məhsullar artan kimi ölkəyə gətirilən məhsulların qiymətində artımlar müşahidə olunur. Özü də bu daha çox o məhsullarla bağlı baş verir ki, həmin məhsullar inhisarçı qurumlar tərəfindən ölkəyə gətirilir.
Neftin qiymətinin artması dövlət büdcəsinə yenidən baxılmasını gündəmə gətirir. Lakin bu proses, ən azından, yaxın bir ay ərzində baş tutmalıdır. Büdcəyə yenidən baxılarsa və əlavə və dəyişikliklər olunarsa, büdcə vasitəsilə maliyyələşdirilən investisiya layihələrinə vəsait ayrılması barədə qərar qəbul edilərsə, bu, pul dövriyyəsinin şişməsinə, nəticədə bahalaşmaya səbəb olacaq.
Beləliklə, neftin bahalaşmasının Azərbaycan iqtisadiyyatına müsbət, istehlakçılara isə mənfi təsirləri ola bilər. Digər tərəfdən, bahalaşma fonunda iqtisadiyyatda enerji istehsalı ilə məşğul olan yanacaq enerji kompleksinin rentabellilik səviyyəsi yüksələcək. Amma digər sektorlarda ödənişlər, məsrəflər bahalaşacaq. Son nəticədə inflyasiya daha da yüksələ bilər. Bu da istehlakçıların xərclərinin artırılmasına, gəlirlərinin dəyərsizləşməsinə gətirib çıxaracaq. Eləcə də bazarlarla qarşılıqlı əlaqə nəticəsində bahalaşma problemi yaşana bilər.
Xatırladaq ki, Azərbaycan dövlət büdcəsində neftin qiymətində 100 dollarlıq hədd nəzərdə tutulub. Hazırda neftin qiyməti büdcədə nəzərdə tutulandan 15 dollar çoxdur. Azərbaycan üçün neft hasilatının azaldığı bir dövrdə onun qiymətinin yüksək olması hasilatın azalmasını, demək olar, kompensasiya edir. Bununla ölkəmiz hasilatın azalmasını öz üzərində hiss etmir. Lakin qeyd olunduğu kimi, belə vəziyyət istehlak bazarında bahalaşmaya yol açır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...