Azərbaycana fantastik məbləğdə pul axını başlaya bilər

Tarix: 20.06.2014 / 07:28
Bölmə: İqtisadiyyat

Dünya bazarlarında neftin getdikcə daha böyük sürətlə bahalaşması yeni narahatlıqlara yol açıb. "İraq və Şam İslam Dövləti"nin (İŞİD) Mosulu ələ keçirməsi ilə neft qiymətlərində dalğalanma artıb. İraqda gedərək yüksələn təzyiq beynəlxalq bazarları narahat edir. OPEK-in (Neft İxrac edən Ölkələr Birliyi) ikinci böyük neft istehsalçısının nəqlinin axsayacağı narahatlığı ilə neft qiymətləri son doqquz ayın ən yüksək səviyyəsinə çıxıb.
Qarşıdurmaların şiddətlənməsi halında qiymətlərin 2014-cü ilin sonu üçün analitiklərin nəzərdə tutduğu 116 dolları, daha sonra isə 120 dolları aşacağı təxmin edilir. Hazırda dünya bazarlarında neftin barrelinin qiyməti 113 dollar ətrafındadır. Neftin qiymətinin göstərilən həddə yüksəlməsi dünya iqtisadiyyatında yeni böhrana yol açacaq.
Mütəxəssislərə görə, İŞİD-in ələ keçirdiyi neft mədənləri və boru xətlərinə istiqamətlənəcək bir hücum nəticəsində neftin qiyməti hətta 120 dolları belə keçəcək və dünya neft bazarında tarixi bir böhranın yaşanmasına gətirib çıxaracaq. Bu böhran isə xammal qiymətlərində ciddi artımların yaşanması ilə nəticələnəcək və dünya iqtisadiyyatını dərindən sarsıdaraq durğunluğa da yol aça biləcək. İraqın əhəmiyyətli neft istehsal mərkəzlərinin Mosula yaxın olduğunu və xüsusilə Kərkükün çox əhəmiyyətli bir neft istehsalı mərkəzi olduğunu vurğulayan Enerji Təhlükəsizliyi Araşdırmaları Mərkəzinin başçısı Həsən Səlim Özertem vəziyyətin gərgin olduğunu bildirir. Bu bölgədən Kərkük-Ceyhan boru xəttinin də keçdiyini və bu xətdən gündə orta hesabla 400 min barrel neftin İraqdan Türkiyəyə daşındığını da sözlərinə əlavə edən Özertem deyib: "Qarşı-qarşıya olduğumuz qrupun çox ciddi terror hərəkətləri törətmə imkanına sahib olduğunu bilirik. Bu baxımdan ilk hədəfdə ola biləcək yerlər arasında boru xətləri, neft istehsal sahələri və neftayırma zavodu təsisləri var".
OPEK-in baş katibi Abdulla Salem əl-Bədri isə hesab edir ki, İraq böhranının neft kotirovkalarına təsiri hələlik spekulyasiyalarla məhdudlaşır. Moskvada keçirilən Dünya Neft Konqresində çıxış edən əl-Bədri deyib: "Biz bilmirik bu adamlar kimdir və haradan gəliblər. Lakin onların hücumları hələlik neft hasilatı gücünə toxunmayıb, bazarın dinamikasını yalnız spekulyasiyalar müəyyən edir". Əl-Bədrinin sözlərinə görə, Ukrayna böhranı neftin qiymətinə 2-3 dollar əlavə edib: "Bazar yalnız tədarükün kəsiləcəyi ilə bağlı əsəbi vəziyyətdədir. Rusiya ilə Ukrayna arasındakı əlaqələr isə möhkəmdir. Bu, sutkada milyon barrel neft və milyardlarla kubmetr qaz deməkdir. Qarşılıqlı investisiyalar müdrik insanların baş qaldırmış problemləri dialoqdan başqa yollarla həll etməsinə imkan vermir. Stavka olduqca yüksəkdir". İraq Səudiyyə Ərəbistanından sonra dünyanın ən iri ikinci sübut edilmiş neft ehtiyatına sahibdir. OPEK-in ixracında isə İraqın payı hazırda təxminən 10%-dir. Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin energetika naziri Süheyl Fərəc əl-Mazrui isə bildirib ki, İraqda böhran dərinləşərsə, dünya bazarlarının tələbatını ödəmək üçün OPEK öz ehtiyatlarından əlavə tədarüklərə əl ata bilər: "OPEK-in ehtiyat gücləri var və lazım olduğu təqdirdə onları hərəkətə gətirə bilərik".
Hələlik isə İraqda vəziyyət sürətlə nəzarətdən çıxır. Şimalda və İraqın mərkəzi hissəsində sünni ərəb mərkəzləri üzərində hökumət nəzarəti sürətlə zəifləyir. Bunun səbəbi 900 min hərbçisi olan ordunun parçalanmasıdır. 9 iyun İŞİD qruplaşmaları tərəfindən işğal edilən Mosulda hökumət təyyarələri yaraqlılara bir neçə raket zərbəsi endirib, lakin bu zərbələrdən başqa İraq ordusunun əks-hücuma başlaması ilə bağlı heç bir fakt yoxdur. ABŞ, Britaniya və onların müttəfiqləri Səddam Hüseyni devirdikdən sonra ölkədə 9 ildir mövcud olan Nuri əl-Maliki rejimi mövqelərini itirir.
Onun iqtidarı əhalisinin əksəriyyətinin şiə olduğu paytaxtı və İraqın bir neçə cənub əyalətini əlində saxlaya biləcək. Qoşunun qaçdığı sünni əyalətləri üzərində nəzarəti bərpa etmək üçün çox səy göstərməlidirlər. Bütün bunlar İraqın parçalanması deməkdir və belə vəziyyətdə bu ölkə neft bazarında mövqelərini sürətlə itirməli olacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...