Bankların əhaliyə qarşı "kredit-əmanət oyunları"... baş ağrıtmağa başlayıb

Tarix: 19.06.2014 / 03:37
Bölmə: İqtisadiyyat

Uzun müddətdir Azərbaycanda kredit faizlərinin yüksək olması müzakirə mövzusu olsa da, banklar hələ də kredit faizlərini aşağı salmaq istəmir. Faktiki olaraq əhaliyə təklif olunan istehlak kreditlərinin faizləri 15-30 faiz arasında dəyişir. Kommersiya məqsədilə verilən kredit faizləri bundan da yüksəkdir.
Mərkəzi Bank tərəfindən sığortalanan əmanətlərin faiz dərəcəsi əvvəlcə 12 faizdən 10 faizə endirildi. Bu il mayın 1-dən isə əmanətlər üzrə faiz dərəcələri 10 faizdən 9 faizə endirildi. Bütün bunlara rəğmən, yenə də banklar kredit faizlərini aşağı salmır. Əhalidən ucuz faizlə əmanətləri cəlb edib, yüksək faizlə kredit verirlər.
Maraqlıdır, bu anormallığın başlıca səbəbi nə ilə bağlıdır?
Sözügedən məsələni "Bakı-Xəbər"ə şərh edən iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: "Mərkəzi Bank tərəfindən sığortalanan əmanətlərin faiz dərəcəsinin 10 faizdən 9 faizə azaldılması, əslində kredit faizlərinin aşağı salınmasını hədəfləyən addımlardan biridir. Lakin, bu addımlar kifayət qədər yetərsizdir. Birincisi, əmanət faizləri ilə bağlı qeyd edək ki, ölkədə kredit faizləri dünya ortalamasından 2 dəfə yüksək olduğu üçün maliyyə bazarlarında kredit faizlərinin 1 faiz azalması belə, vəziyyəti ciddi şəkildə dəyişməyəcək. İkincisi, atılan addımın əks təsiri də baş verəcək. Yəni əmanətçilər banklarda əmanət yerləşdirməkdə maraqsız olacaq ki, nəticədə bankların kredit portfelində azalma baş verəcək. Necə ki, bunun əlamətləri son aylarda hiss olunmaqdadır. Bu halda bankın kredit dövriyyəsi kiçiləcək və bankların əvvəlki gəlirlərini qorumaq üçün istifadə etdikləri metodlardan biri məhz daha yüksək faizli kreditlər təklif etmək olacaq. Yəni daha az dövriyyə, lakin sabit gəlir səviyyəsi prinsipinin təzahürünü görəcəyik və görürük. Azərbaycan banklarının xarici maliyyə bazarlarına çıxış imkanı da məhduddur ki, nəticədə banklar dolayı yollarla daha bahalı maliyyədən istifadə etməkdədir. Hazırda bankların kredit portfelinin təxminən 55 faizi əmanətlərdən, 38 faizi isə xarici kapitaldan formalaşır. Mərkəzi Bankın ehtiyatlarından əksər banklar ya istifadə edə bilmir, ya bu kreditlər qısamüddətli olduğu üçün bankın maraqlarına uyğun gəlmir və yaxud da çox cüzi həcmdə olduğu üçün kredit faizlərinin azaldılmasını təmin edəcək gücdə olmur".
Vəziyyətdən çıxış yolu ilə bağlı R.Həsənovun təklifləri belə oldu: "Yaranmış mənzərə onu göstərir ki, kredit faizlərini azaltmağın başlıca yolu bankların kredit portfellərini formalaşdıran maliyyə mənbələri diversifikasiya olunmalı və bu zaman həm MB, həm də Neft Fondunun ehtiyatlarından istifadə edilməlidir. Bir məsələni unutmaq olmaz ki, Azərbaycan kimi bazar prinsiplərinin yenicə təşəkkül tapdığı ölkələrdə biznes ilkin kapitalının böyük bir qismini kreditlər hesabına formalaşdırır.
Daha az faizli və əlçatan kreditləşmə siyasəti ölkə iqtisadiyyatının, xüsusilə də qeyri-neft sektorunun inkişafını təşviq edər. Bu zaman sonda qazanan yenə də dövlət büdcəsi və milli iqtisadiyyat olacaq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...