Büdcəmizin neftdən asılılığının azalmağa doğru getdiyini göstərən daha bir proses başlayıb

Tarix: 17.06.2014 / 04:12
Bölmə: İqtisadiyyat

Ölkədə qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi vacib faktorlardan biridir. Artıq bir neçə ildir dövlət səviyyəsində bu istiqamətdə bir sıra işlər görülür. Belə ki, 2014-cü ilin büdcəsi qəbul olunarkən Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondundan ötən illə müqayisədə transfertlərin həcmi 2 milyard manatdan çox azaldılıb.
Qeyd edək ki, bu il ARDNF-dən büdcəyə 10,6 milyard manat transfert ediləcək. Bütün bunlarda məqsəd büdcənin neft gəlirlərindən asılılığını minimuma endirməkdir. Düzdür, hələlik neft gəlirlərinin payı büdcədə yetərincə böyükdür, amma hər halda bu nisbətin azaldılması istiqamətində işlər görülür. Bu arada Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun gəlirlərində məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə daxilolmaların payı artır. Diqqətçəkən məqamlardan biri ondan ibarətdir ki, bu artım xüsusən qeyri-büdcə təşkilatları üzrə yığımlarda müşahidə edilir. Yəni dövlət büdcəsinə aid olmayan özəl sektordan daxilolmalar artır.
DSMF-nin sədri Elman Mehdiyev mətbuata açıqlamasında bildirib ki, 2014-cü ilin ilk 5 ayının nəticələrinə görə, DSMF-nin topladığı məcburi dövlət sosial sığorta haqları 664,7 milyon manat olub. Onun sözlərinə görə, bunun da 64,7 faizi və yaxud 430,1 milyon manatı qeyri-büdcə təşkilatları üzrə daxilolmalardır: "Əvvəlki ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə məcburi dövlət sosial sığorta haqları üzrə daxilolmalar 11,8 faiz artıb, qeyri-büdcə təşkilatları üzrə artım isə 13,6 faiz olub. Qeyri-büdcə daxilolmalarının belə sürətli artımı ölkəmizdəki iqtisadi inkişafa uyğun olaraq orta aylıq əməkhaqqının artımı, daimi yeni iş yerlərinin yaradılması, sığortaedənlərin qeydiyyatının gücləndirilməsi və əməkhaqlarının leqallaşdırılması dərəcəsinin yüksəldilməsi hesabına təmin olunub".
Bütövlükdə özəl sektordan daxilolmaların həcminin artması qeyri-neft sektorunun inkişafında nə kimi rol oynayır? Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı alim Əli Əlirzayev qeyri-büdcə təşkilatları üzrə daxilolmaların artmasını müsbət dəyərləndirdi: "Qeyri-büdcə təşkilatları üzrə daxilolmaların həcmi nə qədər çox olsa, bu bir o qədər iqtisadiyyatın inkişafı baxımından müsbət haldır. Bu amil iqtisadiyyatın neft sektorundan asılılığını azaldır. Ona görə də bunu müsbət qiymətləndirirəm. Özəl sektorun inkişafına bunun müsbət təsiri var. Nəzərə almaq lazımdır ki, qeyri-neft sektorunda əldə olunan gəlirlər daha dayanıqlı mənbəyə söykənir. Ancaq bundan fərqli olaraq neft gəlirlərinin həcmi hər an dəyişə bilər. Hasilat azalmasından, dünyada neftin qiymətinin aşağı düşməsindən gəlirlərin həcmi kəskin azala bilər. Bir şeyi nəzərə almaq lazımdır ki, neft haçansa tükənəcək. Ona görə də onun yerini qeyri-neft sektorundan əldə olunan gəlirlər əvəz etməlidir. Bunun üçün də kənd təsərrüfatı, turizm sektoru, istehsalat və digər xidmət sahələri inkişaf etdirilməlidir. O zaman büdcənin formalaşmasında qeyri-neft sektorunun çəkisi xeyli artacaq".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...