Dolların çöküş xəbərləri güclənir

Tarix: 03.06.2014 / 02:48
Bölmə: İqtisadiyyat

Ukrayna hadisələrinə görə Qərbin sanksiyaları ilə üzləşən Rusiya, cavab tədbiri kimi, dollardan imtinaya getdikcə daha çox diqqət yetirməyə başlayır. Artıq məlumat verildiyi kimi, Rusiya və Çin arasında ticarətdə ABŞ dollarından istifadə edilməyəcək.a Ümumiyyətlə, rəsmi Moskva və Pekin uzun müddət idi ki, iki ölkə arasındakı ticarətdə ABŞ dollarının dominantlığına son qoymaq istəyirdi.
Ukrayna hadisələrinə görə ABŞ-ın Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməsi rəsmi Moskvanın belə addım atmasına səbəb olub.
Rusiya və Çin arasında əldə olunan razılığa görə, ticarətdə rubl və yuandan istifadə ediləcək.
Qeyd edək ki, bir neçə gün əvvəl Rusiya prezidenti Vladimir Putinin və Çin rəhbəri Si Tszinpinin iştirakı ilə nəhəng qaz müqaviləsi imzalanmışdı. Müqaviləyə əsasən, Rusiya sonrakı 30 il ərzində Çinə ildə 38 milyard kubmetr qaz ixrac etməlidir. Müqavilənin ümumi dəyəri 400 milyard dollardan yuxarı qiymətləndirilir. Burada da ödəmələrin qeyri-dollar vasitəsilə reallaşması gözlənir.
Daha əvvəl Rusiya prezidentinin regional iqtisadi inteqrasiya üzrə müşaviri Sergey Qlazyev də bildirmişdi ki, ABŞ tərəfindən sanksiyalar tətbiq olunsa, Rusiya dollardan imtinaya məcbur olacaq: "Biz başqa valyutalara keçməli, öz hesablaşma-ödəmə sistemimizi yaratmalı olacağıq. Bizim həm Şərqdə, həm də Cənubda müttəfiqlərimizlə gözəl ticari-iqtisadi əlaqələrimiz var və ABŞ-dan maliyyə asılılığımızı sıfıra endirmək üsulunu tapacağıq. Bu sanksiyalardan özümüz üçün böyük fayda ilə çıxacağıq".
Bu günlərdə Astanada keçirilən yeddinci iqtisadi forumda isə Qazaxıstan prezidenti Nursultan Nazarbayev də dollara qarşı çıxıb və ABŞ-ı sərt tənqid edib: "Bizim hamımız dollara işləyirik, dollar yoxdur, iş də yoxdur. Hər yerdə dollardır. Və bu kağız dollarlar ABŞ iqtisadiyyatını doyurur". Qazax liderinin fikrincə, hər şeyin kökündə yararsız dünya maliyyə sistemi durur: "ABŞ fikirləşməlidir və dünyaya yeni sistem təqdim etməlidir".
Rusiya dollar imperiyasına qarşı daha bir addım olaraq Sankt-Peterburqda yeni neft birjasının yaradılmasına da hazırlaşır. Moskva bildirib ki, bu birjada bütün alqı-satqı əməliyyatları dollarla deyil, yalnız rublla aparılacaq. İndiki situasiyada Rusiya və Çinin belə qərar qəbul etməsi isə artıq dollardan imtina prosesinə start verildiyini göstərir. Ekspertlərə görə, Rusiya və Çinin öz aralarındakı ticarət əlaqələrində dollardan istifadə etməsi ümumi proseslərə təsir edəcək. Mütəxəssislərin fikrincə, hətta dollardan imtina ilə bağlı hansısa məsləhətləşmələrin başlanması belə ABŞ valyutasının ucuzlaşmasına və nəticədə bu ölkələrin özünün ehtiyatının alıcılıq qabiliyyətini itirməsinə səbəb ola bilər. Rusiya və Çin ərəb ölkələrini də bu prosesə cəlb edə bilsə, dolların çöküşü qaçılmaz olacaq. O da bəllidir ki, İran da ixrac mallarının dollar, ya da avro ilə satılmasını dayandırmaq istəyir. Qeyd edək ki, İran artıq Çinlə ticarətdə dollardan imtina edib. İslam ölkəsi Çinə satdığı neftin əvəzində yuan alır. Tehran aldığı yuanları Çin məhsullarının idxalı və xidmətlərində istifadə edir. Son vaxtlar Çin hər il İrandan 30 milyard dollar həcmində neft alır. Bu alış-veriş əsasən barter şəklində reallaşdırıılır. Çindən əvvəl isə İran neftinə görə milli valyuta ilə ödənişləri Hindistan etmişdi. Bundan başqa, Asiyanın iqtisadi baxımdan ən böyük iki ölkəsi sayılan Çin və Yaponiya ikitərəfli ticarətdə dollardan imtina edib. İki ölkə qarşılıqlı ticarətdə yuan və yendən istifadə edir. Bu pulların dəyəri də iki ölkənin mərkəzi bankları tərəfindən müəyyənləşir. Çin də Rusiya kimi bütün ölkələrlə ticarətdə dolları tərk etməyə çalışır.
Lakin ABŞ-la iqtisadi əlaqələr Çinə dollardan daha sürətlə imtina etməyə imkan vermir. Qeyd edək ki, son statistikaya əsasən, ABŞ-la Çin arasındakı ticarət dövriyyəsi təxminən 563 milyard dollar civarındadır. 2013-cü il ərzində 300 milyard dollarlıq məhsul ABŞ-a, 263 milyard dollarlıq məhsul isə Vaşinqtondan Pekinə satılıb.
Ekspertlər bildirir ki, hazırda dünya iqtisadiyyatının dörddə birini Amerika iqtisadiyyatı təşkil edir. ABŞ dünya ticarətində, dünya istehlakında böyük paya malikdir. Bu cür həlledici paya malik aparıcı ölkənin valyutasının dünyada həlledici olması gözlənilən haldır. Bu səbəbdən dollardan imtina elə də asan olmayacaq.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...