Bank sektorunda gedən proseslər mənzil bazarında yeni bahalaşmaya yol açır

Tarix: 30.05.2014 / 09:21
Bölmə: İqtisadiyyat

Məlum olduğu kimi, son aylarda daşınmaz əmlak bazarında sürətli bahalaşma qeydə alınır. Bunun əsas səbəbi paytaxtda həyata keçirilən söküntü işləri, əhaliyə verilən kompensasiya, mövsümi amillər və digərləridir. Aparılan araşdırmalar isə daşınmaz əmlak bazarında qiymətlərin artımına təsir edən daha bir amilin olduğunu və bunun bilavasitə bank sektoru ilə bağlı olduğunu üzə çıxarır.
Söhbət banklara qoyulan əmanətlərin depozit faizlərindən gedir. Xatırladaq ki, mayın 19-dan etibarən banklarda yerləşdirilən qorunan əmanətlər üzrə faiz dərəcəsinin yuxarı həddi 10%-dən 9%-ə endirilir. Artıq banklarda illik 9%-dən yuxarı faiz dərəcəsi ilə yerləşdiriləcək əmanətlər qorunmayan əmanət hesab ediləcək.
Xatırladaq ki, bu barədə qərar Fondun Himayəçilik Şurasının mayın 6-da keçirilən iclasında Mərkəzi Bankla razılaşdırılmaqla qəbul edilib. Əlavə olaraq bildirilib ki, əmanət müqavilələrinin müddəti bitdikdə Əmanətlərin Sığortalanması Fondu tərəfindən həmin günə qorunan əmanətlər üzrə maksimum faiz dərəcəsinə diqqət edilsin.
Qeyd edək ki, 42 bank Əmanətlərin Sığortalanması Fondunun üzvüdür və bu banklardan birində və ya bir neçəsində sığorta hadisəsi baş verərsə, qorunan əmanətçinin qorunan əmanətinə hər bir sığorta hadisəsinə görə ödənilməli olan kompensasiya məbləği 30 min manat təşkil edir.
O da sirr deyil ki, imkanlı şəxslərin bir çoxu əlində olan vəsaiti banklara qoyaraq onun faizi hesabına gəlirlərini artırırdı. Lakin depozit faizlərinin azalması fonunda banklara əmanət yatırmağa maraq azalır, çünki bu getdikcə daha az gəlir gətirməyə başlayır. Məhz bu səbəbdən əldə olunan vəsaitin mənzil bazarına yönləndirilməsinə getdikcə daha çox üstünlük verilir. Çünki bura yatırılan vəsait banklara qoyulan əmanətlərlə müqayisədə daha çox pul gətirir. Mənzil bazarına əlavə pul axını isə burada növbəti bahalaşmaya təkan verir. Ekspertlər də qeyd edir ki, daşınmaz əmlak alqısı da yığılan pulun dəyərinin uzunmüddətli dövrdə artırılması baxımından sərfəlidir. Daşınmaz əmlak kommersiya obyekti və ya mənzil olarsa, onu icarəyə verməklə aylıq əlavə gəlir də əldə etmək olar. Amma kommersiya və ya yaşayış sahəsinin alınması böyük vəsait tələb edir. Belə vəsaitlərin mənzil bazarına yönləndirilməsi isə qiymətlərin daha çox artmasına rəvac verəcək.
Bu fonda Bakının əmlak bazarında yeni qiymət təlatümü gözlənir. Xatırladaq ki, "Sovetski" adlandırılan ərazidən 10 minə yaxın ailənin köçürülməsi planı bazara yeni axına gətirib çıxarmaqdadır. Ekspertlərin fikrincə, evlərin köçürülməsi fonunda yalnız nağd kompensasiyaların ödənilməsi 10 min yeni alıcı deməkdir. Paytaxtın əmlak bazarına qısa zamanda minlərlə alıcının daxil olması tələbin yüksəlməsinə və qiymət artımına yol açır. Bu baxımdan ötən il mənzil bazarında müşahidə edilən bahalaşmanın 2014-cü ilin sonuna kimi davam edəcəyi şübhə doğurmur. Müstəqil hesablamalara görə, 2013-cü ildə paytaxtın mənzil bazarında 12 faizə yaxın qiymət artımı qeydə alınıb. Cari il ərzində isə bu göstərici daha yüksək həddə olacaq. Bank əmnatəçilərinin də vəsaitlərini bu bazara yönləndirməsi burada iqtisadi təsir göstərməklə yanaşı, psixoloji olaraq da qiymət artımını şərtləndirəcək. Proqnozlaşdırılan qiymət artımından ehtiyatlanan potensial alıcılar daha qısa zamanda, yəni gözlənilən qiymət yüksəlmələri baş vermədən öncə mənzil problemini həll etməyə çalışırlar ki, bu da mənzil bazarında əlavə tələb formalaşdırır. Mənzil bazarındakı dəllalların süni qiymət artımlarına gedəcəyi də güman edilir. Artıq mənzil bazarında süni qiymət artımları var. Bu fonda hesab edilir ki, real qiymətin tapılmasına ehtiyac var. Təbii ki, real qiymət də bazar qiymətinə uyğun olmalıdır.
Bundan başqa, hesab edilir ki, qorunan əmanətlər üzrə illik faiz dərəcəsi azaldılsa da, əmanət qoyuluşundan imtina etmək düzgün deyil. Kimsə il ərzində 9 faizdən çox, məsələn 12-13 faiz xalis gəlir əldə etmək istəyirsə, belə bir risqi yenə də banklara əmanət yerləşdirməklə edə bilər. Bunun üçün banka vəsaiti 5 il və daha artıq müddətə yerləşdirmək lazımdır. Bu qərarı verən zaman bankın məcmu kapitalına, aktivlərinə və gəlirlilik vəziyyətinə diqqət yetirilməlidir. Lakin reallıq müştərilərin böyük əksəriyyətinin bu amillərə baxmadığını göstərir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...