Qaz ixracının artması neft gəlirlərinin azalmasını kompensasiya edə bilərmi?

Tarix: 27.05.2014 / 08:42
Bölmə: İqtisadiyyat

2011-ci ildən Azərbaycanda neft hasilatı azalmağa başlayıb. Neft hasilatında ən yüksək göstərici 2010-cu ildə qeydə alınıb. Belə ki, həmin il 50 milyon tona yaxın neft hasil olunub. Ondan sonrakı dövrlərdə müxtəlif səbəblərdən hasilatın azalması müşahidə olunur. Ancaq hasilatın sabit saxlanması üçün səylər artırılır.
Dövlət Neft Şirkətinin "Azneft" İstehsalat Birliyi yanvar-aprel aylarında 2 milyon 238 min 870 ton neft hasilatı nəzərdə tutulduğu halda, faktiki olaraq 2 milyon 297 min 559 ton neft hasil edib. Plan 102,6 faiz ödənilib. Neft təhvili planı isə 102,4 faiz yerinə yetirilib ki, 2 milyon 228 min 165 tona qarşı 2 milyon 281 min 379 ton neft təhvil verilib.
Müşahidələr göstərir ki, qaz hasilatında artım tendensiyası daha yüksəkdir. Məsələ ondadır ki, yanvar-aprel aylarında İB-də plan üzrə 2 018 660 min kubmetr təbii qazın hasil olunması nəzərdə tutulduğu halda, bu rəqəm 2 975 508 min kubmetrə bərabər olub. Plan 117,7 faiz yerinə yetirilib.
Qaz satışı planına isə 132,6 faiz əməl edilib. Yəni qaz ixracı ötən 4 ay ərzində 32 faiz artıb. Belə ki, bu müddətdə 1 710 300 min kubmetr təbii qazın satışı nəzərdə tutulduğu halda, faktiki olaraq 2 267 577 min kubmetr "mavi yanacaq" satışı həyata keçirilib.
Maraqlıdır, neft ixracı azaldığı halda, qaz ixracından əldə olunan gəlirlər bunu kompensasiya edə bilərmi?
Sözügedən məsələni dəyərləndirən iqtisadçı-ekspert Qubad İbadoğlu hesab edir ki, qaz satışından əldə olunan gəlirlər neft gəlirlərini kompensasiya edə bilməz: "Birincisi, gələcəkdə qaz satışından əldə ediləcək gəlirlər indiyə qədərki daxilolmalardan çox ola bilər. Təbii ki, burda çox şey qiymət amilindən asılıdır. İkincisi, proqnozlaşdırılan qiymət səviyyəsi reallaşarsa, o halda proqnozlaşdırılmış qaz gəlirləri gözlənilən neft gəlirlərinin maksimum 10 faizini təşkil edəcək.
Bu isə qaz gəlirlərinin gələcəkdə azalan neft gəlirlərini əvəz edəcəyi ilə bağlı irəli sürülən fərziyyələrin əsaslı olmadığını göstərir. 2014-2024-cü illərdə toplam qaz gəlirlərinin minimal olaraq 12,3 milyard dollar, orta səviyyədə 13,94 milyard dollar və maksimum səviyyədə 15,6 milyard dollar təşkil edəcəyi gözlənir.
Bu isə il ərzində orta qaz gəlirlərinin 1,12 milyard dollardan 1,41 milyard dollaradək dəyişəcəyini proqnozlaşdırmağa imkan verir. Nəhayət, üçüncüsü, Dövlət Neft Fondundan dövlət büdcəsinə transfert vasitəsilə xərcləmələrin həcmi 10 milyard dollardan yuxarı saxlanacaqsa, o halda gözlənilən neft gəlirləri 10-12 ilə xərclənib tükənə bilər. Təbii ki, xərcləmələrin artımı bu müddəti uzada, azalması isə qısalda bilər".

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...