Dolların bahalaşması Azərbaycanda da yeni təzahürlərə yol açır

Tarix: 23.05.2014 / 05:31
Bölmə: İqtisadiyyat

ABŞ Mərkəzi Bankının atmağa hazırlaşdığı son addımlar dolların yenidən bahalaşması və bu valyutaya daha çox tələbin yaranması ilə müşayiət oluna bilər. Əksər ekspertlər bu qənaətdədir ki, yaxın tezlikdə dolların məzənnəsində sürətli artımların qeydə alınmasını gözləməyə dəyər. Bütün bunlara əsas səbəb isə ABŞ Mərkəzi Bankının yumşaq pul siyasətini tamamilə dayandırmaq niyyətidir.
Qeyd edək ki, faiz dərəcələrini salaraq dövriyyədəki pulun artırılmadığı vəziyyətlərdə məhz yumşaq pul siyasətindən istifadə olunur. Bu zaman Mərkəzi Bank qiymətli kağızları satın alaraq dövriyyəyə əlavə pul buraxır. Nəticədə dolların dövriyyədə əlavə kütləsi yaranır və bu da onun bahalaşmsının qarşısını alır.
Lakin indi ABŞ fərqli siyasət yeritməyə çalışır və bu vəziyyətdə də dolların bahalaşması qaçılmaz sayılır. Belə vəziyyət isə dünyanın digər ölkələrinə, o cümlədən Azərbaycana da birmənalı şəkildə təsir göstərəcək. Qeyd edək ki, əslində indidən dolların qiymətində cüzi artımlar qeydə alınır. Hesab olunur ki, Mərkəzi Bank valyuta bazarına ciddi müdaxilə etməsə, ABŞ valyutası bir qədər də bahalaşacaq. İndiyə qədər isə dünyada dolların bahalaşmasına baxmayaraq, Mərkəzi Bankın valyuta bazarına müdaxiləsi nəticəsində Azərbaycanda onun məzənnəsi sabit qalır, artım isə cüzi olur. Lakin bunun üçün Mərkəzi Bank hər il dövriyyədən böyük həcmdə dollar alır. Lakin indi ABŞ-ın dövriyyəyə əlavə dollar buraxmaması fonunda Amerika valyutasına ciddi tələb yaranacağı düşünülür. Bu şəraitdə Azərbaycanda da Mərkəzi Bankın dövriyyədən əlavə dollar almasına ehtiyac qalmayacaq. Lakin belə vəziyyət həm də dolları bahalaşdıracaq.
Baş verən tendensiylar eyni zamanda neftin də ucuzlaşmasına gətirib çıxara bilər. Çünki neft hələ də dollarla alınıb-satılır. Belə vəziyyət Azərbaycanın gəlirlərinə təsirsiz ötüşməyəcək, həmçinin dolların məzənnəsinin artması dünyada ərzaq məhsullarının da qiymətini yüksəldəcək. Bu halda isə ölkəmizdə də ərzağın qiymətində artım gözlənir. Məlumdur ki, Azərbaycana da xaricdən müəyyən həcmdə ərzaq gətirilir. Ona görə də dünya bazarlarında ərzağın qiymətinin artması Azərbaycanda da onun bahalaşmasına gətirib çıxarır. Bunun qarşısını almaq üçün, qeyd olunduğu kimi, Mərkəzi Bank dolların az da olsa ucuzlaşması siyasətini həyata keçirir.
Ən nəhayət, dolların bahalaşması avronun dəyərdən düşməsi ilə nəticələnir. Bu da Azərbaycanın avro ilə valyuta ehtiyatlarının da dəyər itirməsi deməkdir. Valyuta analitiklərinin fikrincə, yaxın tezlikdə avronun kursu yenidən aşağı enməyə başlayacaq. Bunun isə müəyyən müsbət təsirləri var. Artıq məlumdur ki, avronun ucuzlaşması Avropadan gətirilən malların qiymətinə də təsir göstərir. Belə ki, Avropadan idxal olunan mallar ucuzlaşır. Xüsusən də avtomobillərin, məişət avadanlıqlarının qiymətinə bu təsir edir. Bu səbəbdən, avro ucuzlaşarsa, qarşıdakı dövr ərzində Avropa avtomobillərinin, xüsusən də Azərbaycanda kifayət qədər geniş yayılan Almaniya maşınlarının ucuzlaşmasını gözləməyə dəyər. Qeyd edək ki, Azərbaycan idxalının 60 faizə qədərini, ixracının isə yarısını Avropa ölkələrilə aparır. Avro ilə alınaraq Azərbaycana gətirilən mallar əsasən dərman preparatları, ərzaq məhsulları, yuyucu vasitələr, mebel və maşınlardır. Lakin ekspertlər onu da vurğulayır ki, avronun uzunmüddətli çökməsi və Avrozonada baş verən proseslər ölkəyə daha ciddi təsir edə bilər. Çünki həm Mərkəzi Bankın, həm də Dövlət Neft Fondunun vəsaitlərinin bir hissəsi avroda yerləşir və bu valyutanın kursunun dəyişilməsi, istər-istəməz, gəlir itkisinə gətirib çıxara bilər. Ekspertlərin fikrincə, avronun milli valyutamıza nisbətən dəyərdən düşməsi ilk növbədə xarici ticarət dövriyyəsinə təsir edəcək.
Belə ki, avronun ucuzlaşması Avropa dövlətlərinə satılan məhsulların azalmasına gətirib çıxarmaqla yanaşı, həm də ixrac əməliyyatlarında əldə olunan real gəlirin həcmini azalda bilər. Qeyd olunduğu kimi, neft gəlirlərinin bir hissəsinin məhz avroda saxlanması da ziyanın olacağından xəbər verir. Bu amilin Avropa İttifaqı ilə artan ticarət dövriyyəsinə də mənfi təsiri proqnozlaşdırılır. Bütün bunlar isə dolların bahalaşmasına görə baş verir.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...