Kənd təsərrüfatında da icbari sığorta tətbiq oluna bilər

Tarix: 21.05.2014 / 08:18
Bölmə: İqtisadiyyat

Bu gün hökumətin əsas diqqət mərkəzində yer alan məsələlərdən biri də kənd təsərrüfatı sahəsində daha çox məhsul istehsalına nail olmaqdır. Elə bu səbəbdəndir ki, qeyd edilən sahədə daha çox məhsul istehsalına nail olmaq məqsədilə hökumət tərəfindən məqsədyönlü addımlar atılır. Lakin görülən tədbirlərə baxmayaraq, indiyədək burada özünü göstərən problemlərdən biri sığorta ilə bağlıdır.
Məsələnin dəfələrlə gündəmə gətirilməsinə baxmayaraq, kənd təsərrüfatında sığortanın tətbiqi hələ də geniş yayılmayıb və məhdud həcmi əhatə edir.
Belə təkliflər səslənir ki, Azərbaycanda aqrar sığorta növü ilə bağlı müvafiq qanunvericilik bazasına dəyişikliklər edilməsi lazımdır. Digər tərəfdən, bu sığorta növünün genişlənməsi üçün onun məcburi xarakter daşıması da zəruri hesab edilir. Hələ ötən ildən belə məlumatlar səslənir ki, Azərbaycanda icbari sığortanın yeni növü tətbiq oluna bilər. Söhbət icbari kənd təsərrüfatı sığortasının tətbiqindən gedir. Rusiya və Türkiyə bu təcrübədən geniş istifadə edir. Qeyd edək ki, Türkiyədə kənd təsərrüfatı sahəsində olan risqlərə təminatın verilməsi, risqin ən yaxşı şərtlərdə transferi üçün əlverişli mühitin yaradılması, meydana gələcək zərərlərdə təzminatın tək mərkəzdən ödənməsi və kənd təsərrüfatı sığortalarının inkişaf etdirilməsi, yayılması məqsədi ilə indinin özündə də genişmiqyaslı işlər görülür. Bu işlər "Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi" tərəfindən icra edilməkdədir. Sığorta şirkətləri sığorta şərtlərini öz adından verə bilir, ancaq risqin və ödənişlərin 100%-ni məcburi olaraq bura təhvil verirlər. Bu sistem dövlət sığorta haqlarının ödənilməsində fermerə yardım da göstərir. Yardımın miqdarı hər il üçün məhsul, risq, bölgə və fermer təsərrüfatının böyüklüyü nəzərə alınaraq ölkənin Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə təyin olunur. Ölkəmizdə də buna bənzər addımların atlıması məqbul sayılır.
Məlumdur ki, kənd təsərrüfatı iqtisadiyyatın strateji vacib sahəsidir və icbari sığorta ilə bağlı müvafiq qanun aqrar sektorda təbii fəlakətlər nəticəsində yarana biləcək sığorta risqlərini və bu zərərlərin kompensasiya edilməsini əhatə edə bilər. Hazırda icbari kənd təsərrüfatı sığortasının tətbiqinin tezləşdirilməsi vacib sayılır. İndilikdə aqrar sektor risqli sahə hesab olunduğundan, sahə həm kreditləşmə, həm də sığortalanma baxımından ləngiyir. Demək olar ki, sığorta şirkətləri kənd təsərrüfatı məhsullarının sığortalanmasına az maraq göstərir. Halbuki, ABŞ və əksər Avropa ölkələrində nəinki fermer sahələri, hətta bütövlükdə proses, məhsulun satış qiyməti belə sığortalanır.
Bu məsələni bir çox ölkələr təşviq yolu ilə həll edir. Belə ki, aqrar sahədə çalışan insanların sığortasının müəyyən bir hissəsinin, hətta bəzi məhsullar üzrə 50%-nin dövlət tərəfindən qarşılanması prosesi baş verir. Azərbaycanda da, ekspertlərə görə, təşviqi yolla aqrar sahəni canlandırmaq olar. Hələlik isə sığorta şirkətləri həmin sahəni sığortalamağa ciddi maraq göstərmir. Digər tərəfdən, araşdırmalar bir daha göstərir ki, fermerlərin özlərinin də sığorta ilə bağlı bilik səviyyəsi çox aşağıdır. Bundan başqa, sığorta hadisəsi baş verdikdə onun ödənilməsilə bağlı insanlarda sözügedən şirkətlərə etibar yoxdur. Hazırda kənd təsərrüfatı sektorunda sığortanın payı olduqca azdır. Ümumi sığorta portfelində kənd təsərrüfatının payı Qərb ölkələri ilə müqayisədə xeyli aşağıdır. Bu arada onu da xatırladaq ki, ötən ay Prezident İlham Əliyev "Aqrar sahədə idarəetmənin təkmilləşdirilməsi və institusional islahatların sürətləndirilməsi ilə bağlı tədbirlər haqqında" Fərman imzalayıb. Burada xüsusi toxunulan məqamlardan biri də kənd təsərrüfatı sahəsində sığorta mexanizminin təkmilləşdirilməsi və bu sahədə prosedurların sadələşdirilməsi ilə bağlıdır. Gözlənir ki, bu sahədə yaxın tezlikdə müvafiq addımlar atılacaq. İndilikdə isə aqrar sektorda sığortanın inkişafına nail olmaq üçün prosedurların sayının azaldılması ilə yanaşı, sığorta ödənişlərində dövlətin payının artırılması, fermerlərin maarifləndirilməsinin həyata keçirilməsi və eyni zamanda bu sahədəki qanunvericiliyə dəyişikliklərin edilməsinə ehtiyac var.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...