Azərbaycanın böyük neft layihəsi Rusiyanın da nicatına çevrilir

Tarix: 21.05.2014 / 07:51
Bölmə: İqtisadiyyat

Şimal qonşumuza qarşı Qərbin genişləndirmək niyyətində olduğu sanksiyalardan Rusiyanın bir çox şirkətləri də ciddi surətdə narahatdır. Xüsusən də enerji şirkətləri durumlarının daha da ağırlaşacağından ehtiyat edir. Görünür, elə bu səbəbdəndir ki, bəzi rus şirkətləri qabaqlayıcı addımlar atır və indiki şəraitdə Moskvanın buna razılıq verməsi də heç bir şübhə doğurmur.
Qeyd edilənlərə konkret nümunə qismində "LUKoil"un fəaliyyətini göstərmək olar. Artıq məlumdur ki, şimal qonşumuzun ən iri özəl neft şirkəti olan "LUKoil" Xəzərin Rusiya şelfindən hasil etdiyi neftin bir hissəsinin nəqlini Bakı-Tiflis-Ceyhanla həyata keçirməyə qərar verib.
İndiyə qədər şirkət Xəzərin şimal hissəsindən hasil etdiyi nefti tankerlərlə Mahaçqala limanına daşıyırdı. Oradan isə xammal "Transneft" şirkətinin magistral neft kəmərlərinə, daha dəqiq desək, Mahaçqala-Novorossiysk kəmərinə vurulurdu. Lakin indi "LUKoil"un tankerləri Bakı limanına doğru istiqamət alıb. Ekspertlərin fikrincə, hasilatın artması "LUKoil"u öz karbohidrogen ehtiyatlarını Avropaya nəql etmək üçün alternativ istiqamət seçməyə vadar edib. Bir sıra variantları nəzərdən keçirən şirkətin Bakı-Tiflis-Ceyhan üzərində dayanmasının səbəbi həm də marketinq maraqları ilə bağlıdır. Belə ki, terminalların əksəriyyəti Qara dəniz hövzəsində yerləşdiyi halda, Ceyhan terminalı Aralıq dənizindədir. Bu isə Rusiya tərəfinə xarici bazarlara və özünün Aralıq dənizində yerləşən neft emalı zavodlarına daha rahat çıxış əldə etmək imkanı verir. Digər məlumata əsasən, "LUKoil"un treyderi olan "Litasko" şirkəti ARDNŞ-lə Xəzərin şimal hissəsindəki Yuri Korçagin yatağından hasil olunan neftin ayda 20 min tonunun Bakı-Tiflis-Ceyhanla nəqlinə dair müqavilə bağlayıb. Müqavilə bu ilin sonunadək qüvvədə olacaq.
Xatırladaq ki, Rusiya neftinin Bakı-Tiflis-Ceyhanla nəqli ideyası ilk dəfə ötən ilin avqustunda, prezident Vladimir Putinin Bakıya səfəri zamanı gündəmə gəlib. Həmin səfərdə Putini müşayiət edən Rusiya Dövlət Neft Şirkəti olan "Rosneft"in prezidenti İqor Seçinlə ARDNŞ prezidenti Rövnəq Abdullayev arasında aparılan danışıqlardan sonra elan edilmişdi ki, Bakı-Novorossiysk neft kəmərinin revers rejimində istifadəsi imkanları nəzərdən keçirilir. Ötən ilin noyabrında isə direktorlar şurasının məxfi iclası keçirildi və mətbuata "Rosneft"in hasil etdiyi neftin bir hissəsinin Bakıya, oradan da Bakı-Tiflis-Ceyhana nəqlinin mümkünlüyü barədə xəbər yayıldı. Lakin bir müddət sonra Rusiya neftinin Bakı-Tiflis-Ceyhanla nəqli gündəmdən çıxmış hesab olundu. İndi isə vəziyyət dəyişib. Bakı-Tiflis-Ceyhanla axan Rusiya neftinin Aralıq dənizində çoxsaylı alıcı tapacağı da gözləniləndir və bu fonda digər rus şirkətlərinin də Bakı-Tiflis-Ceyhana qoşulması istisna edilmir.
Özü də Rusiya ərazisində hasil edilən neftin Bakı-Novorossiysklə ölkəmizə gətirilməsi mümkün sayılır. Hazırda Azərbaycan bu kəmərlə satdığı neftin həcmini azaldır. Məlumatlara görə, azalma templəri ilin sonuna qədər davam edəcək. Bunun əsas səbəbi şimal istiqamətində ixrac edilən neftin ARDNŞ-in özünün yataqlarından hasil edilən və Azərbaycanın əsasən qurudakı əməliyyat şirkətlərinə məxsus neft olmasıdır. Cari ildə isə Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti artıq elan edib ki, ölkənin daxili bazarında neft məhsullarına, əsasən də avtomobil yanacağına olan tələbatın artması ilə əlaqədar olaraq neft emalının həcmlərini artıracaq. Bununla əlaqədar artıq Heydər Əliyev adına NEZ-də aprel ayından bir sıra emal qurğularında təmir-modernizasiya işləri də görülüb. Neft emalı həcmlərini artırmaq üçün isə NEZ-ə verilən xammalın həcmini artırmaq gərəkdir. Təbii ki, bunu ARDNŞ öz yataqlarından hasil edilən neftin hesabına həyata keçirə bilər. Belə olan halda isə onun şimal istiqamətində əvvəllər göndərdiyi xam neftin həcmləri azalmalıdır. Yəni ARDNŞ burada Azərbaycanın iqtisadi maraqlarından çıxış edir. Moskvanı bu şəraitdə qane edən o ola bilər ki, Bakı-Novorossiysk kəməri ilə Azərbaycana neftinin nəqlini həyata keçirsin. Buradan isə Rusiya neftinin Bakı-Tiflis-Ceyhanla dünya bazarlarına nəqli tam mümkündür. Bu, Rusiyaya dünya bazarında satışla bağlı üzləşdiyi problemləri də həll etməyə imkan verə bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...