Həyat sığortası etdirmədən istirahət mərkəzlərinə getməyin

Tarix: 19.05.2014 / 03:28
Bölmə: İqtisadiyyat

Qarşıda bizi isti yay günləri gözləyir. İndi hamını düşündürən məsələlərdən biri də istirahətdir. İstirahətin harda gəldi təşkili isə bəzən adama baha başa gəlir. İmran Cəfərzadənin başına gələn qorxunc hadisə hər kəsin yadındadır.
"Nabran Holiday Village" istirahət mərkəzində hovuzda olarkən yaxınlıqda quraşdırılmış "Akvapark" adlanan qurğunun işə salınması zamanı hovuzun içərisində təhlükəsizliyi təmin edəcək qoruyucu barmaqlıq olmadığından, İmran Cəfərzadənin hər iki ayağı həmin borunun içərisində qaldı. Nəticədə körpə ağır bədən xəsarətləri aldı. İmran Cəfərzadənin müalicəsini dövlət öz üzərinə götürdü və o, Almaniyada müalicə olundu. Belə bədbəxt hadisələrdən heç kəs sığortalanmayıb. Belə hallar təkrarlansa, dövlət hər dəfə bu xərci öz üzərinə götürə bilməz.
Ekspertlərin fikrincə, istirahətə gedənlər hər hansı bir təhlükəyə qarşı öz sağlamlığını sığortalamalıdır. Sığortanın birinci yolu isə vətəndaşların -yəni istirahət etmək istəyənlərin özlərini fərdi şəkildə sığortalatdırmasıdır. Bu sığortadan istifadə edənlər isə adətən xaricə üz tutanlar olur.Hər hansı bir ölkəyə getdikləri zaman bilet və səyahət paketindən əlavə səyahət sığortası da alırlar. Bu sığorta səyahət zamanı onların başına gəlməsi ehtimal olunan hadisə ilə bağlıdır. Məsələn, onlar yıxılarsa, başlarına bədbəxt hadisə gələrsə, ya da xəstələnərlərsə, sığorta ödənişdə kömək edir. Vətəndaşlar fərdi qəza sığortası vasitəsilə ildə cəmi 20 manat ödəməklə 1000 manata qədər, nisbətən böyük məbləğ ödəməklə isə daha yüksək məbləğdə sığortalana bilər. Yəni 40 manat ödəməklə bu məbləği 2 minə də çatdırmaq mümkündür.
Digər bir çıxış yolu isə istirahət mərkəzlərinin müştərilər qarşısında öz mülki məsuliyyətini sığortalatdırmasıdır. Məcəlləyə görə, obyekt sahiblərinin mülki məsuliyyətini yaradacaq hər hansı bir hal, öz təqsiri ucbatından orada dincələn adamın sağlamlığına vurulan hər bir zərər sığorta təminatına aiddir. Avropa ölkələrində turistlər dincəlmək istədiyi mehmanxananın öz mülki məsuliyyətini sığortalatdırmasına çox önəm verirlər. Yəni vətəndaşlar özləri də mülki məsuliyyəti sığortalanmayan ictimai iaşə obyektlərindən, istirahət mərkəzlərindən istifadə etmirlər.
Amma Azərbaycanda vətəndaşlar, demək olar ki, bundan xəbərdar deyil. İndiyədək istirahət edərkən bunu nəzərə almayıblar. İstirahət mərkəzlərinin isə sığorta haqqında məlumatları olsa da, hələ ki, gözləyirlər.
Sığorta məsələləri üzrə ekspert Xəyal Məmmədxanlının sözlərinə görə, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi otel və istirahət mərkəzlərinə lisenziya verərkən onların məsuliyyət şəhadətnaməsini şərt kimi qoymalıdır: "İstirahət mərkəzlərində təhlükəsizliklə bağlı qaydalar qanunla tənzimlənməsə belə, istirahət mərkəzləri, otellər, xüsusən də insanların ən çox istirahət etdiyi şəhər kənarındakı obyektlərin hər biri müştərilər qarşısında öz məsuliyyətini sığortalamalıdır. Mən hər cür icbari sığortanın əleyhinəyəm. Düşünürəm ki, insanlar sığortaya təkamül yolu ilə getməlidir. Məcburi şəkildə olmaz. Amma, hər bir halda, belə hesab edirəm ki, həmin istirahət mərkəzlərinə Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi müəyyən lisenziya və ya icazə verən zaman onlardan sığorta şəhadətnaməsi tələb etməlidir. Bu, həmin obyektin orda istirahət edən insanlar qarşısında məsuliyyət sığortasıdır. Həmin ərazidəki insanların əmlakına və ya sağlamlığına istirahət mərkəzinin təqsiri və ya səhlənkarlığı ucbatından zərər dəyərsə, onlar öz məsuliyyətini müəyyən miqdarda sığortalamalıdır. Bu, müxtəlif miqdarda ola bilər. Böyük Britaniyada istirahət mərkəzlərinin, otellərin hər biri məsuliyyətini ən azı 10 milyon funt-sterlinqə sığortalayır. Müştəri hər hansı bir istirahət və ya ticarət mərkəzinə yaxınlaşıb görəndə ki, həmin müəssisə başqa şəxslər qarşısında məsuliyyətini sığortalamayıb, onun qapısından içəri girmir belə. Çünki bilirlər ki, orada başlarına bir iş gəlsə, bunun xərcini heç kim qarşılamayacaq. Ona görə də bu kimi mərkəzlər, obyektlər qapılarının önünə və yaxud da qəbul otaqlarına hər kəsin görə biləcəyi yerdə müəssisənin sığortalandığını göstərən şəhadətnaməni asırlar ki, müştərilər bunu görüb ürəkli şəkildə ora daxil ola bilsin. Eyni şey bizdə olmalıdır. Balaca İmranın hadisəsində ölkə rəhbəri böyük diqqət göstərdi və onu müalicə etdilər. Amma belə hallar təkcə İmranın başına gəlmir. Belə onlarla, yüzlərlə hal baş verə bilər. Əslində baş verir də. Sadəcə, hamısı üzə çıxarılaraq işıqlandırılmır. Gizli qalır, statistikada da göstərilmir. Bu təhlükələrdən qorunmaq üçün yalnız bir yol var ki, o da istirahət mərkəzlərinin, otellərin, restoranların öz müştəriləri qarşısında mülki məsuliyyətini mülki şəkildə sığortalamasıdır".
Turizm şirkətinin direktoru Ruslan Quliyev isə bildirdi ki, Azərbaycanda bir neçə il öncə bu sahədə vəziyyət lap acınacaqlı olub. Əhalinin səyahət sığortası haqqında məlumatı yox səviyyəsində olub: "Turizm şirkətlərinin birbaşa vəzifə borcudur ki, bütün müştərilərinə tur paketlərini təqdim edən zaman səfər sığortası haqqında da məlumat versin. Müxtəlif şirkətlər artıq öz prestijini və müştərilərinin etibarını artırmaq naminə bunu paket şəklində təklif edir. Turizm şirkəti bu məbləği özü ödəyir. Ancaq turistə belə təqdim olunur ki, sığorta ödənişsizdir. Yəni həmin sığorta ödənişini turizm şirkəti əlavə bonus kimi və yaxud həvəsləndirici paket kimi turistlərə təqdim edir. Bizdə də belədir, paket şəklində təqdim edirik. Şirkətin müştəriləri üçün ödədiyi 30 minlik sığorta paketinin sığorta xərci 7 gün müddətində 7-12 dollar arasında dəyişir. Xüsusi risq qrupuna aid olanlar üçün - yəni idmançılar və yaşı 70-dən yuxarı olan adamlara görə isə qiymətlər bir qədər yüksəkdir".