Rusiya Azərbaycanla da ticarətdə dollardan imtina edə bilər

Tarix: 11.04.2014 / 09:41
Bölmə: İqtisadiyyat

Şimal qonşumuz MDB dövlətləri, o cümlədən Azərbaycanla ticarət əməliyyatlarını dollar yox, baş valyuta, məsələn, elə rublla apara bilər. Buna səbəb isə, heç şübhəsiz, Qərb tərəfindən üzləşdiyi sanksiyalar fonunda Rusiyanın dollardan imtina niyyətlərinin meydana çıxmasıdır. Sanksiyalar məsələsi gündəmə gəldikdən dərhal sonra prezident Vladimir Putinin müşaviri Sergey Qlazyev deyib ki, ABŞ sanksiyalarının tətbiqi təqdirində Rusiya başqa valyutanın istifadəsinə keçməklə yeni hesablaşma-ödəniş sistemi yaratmağa məcbur ola bilər:
"Biz baş valyutalara keçməli, öz hesablaşma-ödəmə sistemimizi yaratmalı olacağıq. Bizim həm Şərqdə, həm də Cənubda müttəfiqlərimizlə gözəl ticari-iqtisadi əlaqələrimiz var və ABŞ-dan maliyyə asılılığımızı sıfıra endirmək üsulunu tapacağıq. Bu sanksiyalardan özümüz üçün böyük fayda ilə çıxacağıq". Onun sözlərinə görə, ABŞ Rusiya müəssisələri və vətəndaşlarının hesablarını dondurmaq qərarına gəlsə, Moskva Rusiya strukturlarına Amerika bankları tərəfindən verilmiş kreditlərin qaytarılmasının qeyri-mümükünlüyünü tanıya bilər: "ABŞ bizim aktivləri dondurarsa, təşkilatlarımızın dollarla olan passivləri də dondurulacaq. Bu isə o deməkdir ki, bizim bank və müəssisələrimiz amerikalı partnyorlarına istiqrazları qaytarmayacaqlar".
Rusiya Federasiya Şurasının büdcə və maliyyə bazarları komitəsinin başçısı Sergey Ryabuxin də bildirib ki, ABŞ-ın sanksiyalarına cavab olaraq Rusiyada dolların işlədilməsinə məhdudiyyətlər qoymaq olar: "Niyə də yox? Cavab addımı kimi". Senator qeyd edib ki, Rusiyanın zəngin resursları var ki, onların bir qismini başqa ölkələrə ixrac edir. Xatırladaq ki, artıq xeyli müddətdir Kreml bəzi ölkələrlə ticarət əməliyyatını dollar yox, başqa valyutalarla aparır. Məsələn, məlumdur ki, İran və Rusiya ikitərəfli ticarətdə dollardan imtina edib. Dolların rubl və rialla əvəzlənməsi barədə razılaşma əldə edilib. Qeyd edək ki, İran Hindistan, Çin və Yaponiya ilə ticarətdə da alternativ valyutadan istifadəyə başlayıb. Təbii ki, belə vəziyyət dolların mövqeyini sarsıdır. Ümumiyətlə, son dövrlərdə ABŞ dolları dünyanın ehtiyat valyutası kimi statusunu kəskin sürətlə itirməyə başlayır. Dünyanın 10 aparıcı iqtisadiyyatından 5-i, o cümlədən də bir sıra digər ölkələr artıq ticarət zamanı dollardan vasitəçi valyuta kimi istifadə etmir. Bu hal həm dolların özü, həm də Birləşmiş Ştatlar üçün böyük bir risq kəsb edir.
Xatırladaq ki, bundan əvvəl Avstraliya Çinlə ikitərəfli ticarətdə ona dollardan imtina etməyə razılığını bildirməklə, bu valyutaya üz çevirməkdə olan ölkələrin artan siyahısına qoşulub. ABŞ-dan sonra dünyanın ikinci ən nəhəng iqtisadiyyatı hesab olunan Çinin həm də Yaponiya, Braziliya, Hindistan və Rusiya ilə belə bir razılaşması var. Adları qeyd edilən ölkələrin Çinlə birtərəfli əməkdaşlıq müqavilələri artıq uzun müddətdir ki, var. Ekspertlər qeyd edir ki, Birləşmiş Ştatların yaxşı iqtisadi vəziyyəti bütün dünyanın dollardan istifadə etmək məcburiyyətində olması ilə izah olunur. İndi ABŞ dolları dünya ehtiyat valyutası kimi öz mövqeyini itirərsə, bunun Amerika iqtisadiyyatı üçün nəticələri çox ağır olacaq. Dolların qiymətinin əsas hissəsi onun neft sahəsi ilə bağlılığından irəli gəlir. Bu monopoliya öz həyatını başa vurarsa, eyni aqibət dolların dəyərini də gözləyəcək.
Dünyanın təminatsız valyutaları ilə münasibətdə belə vacib keçid mərhələsi bəzi valyutalara müsbət, digərlərinə isə mənfi təsir göstərəcək, lakin son nəticəni təxmin etmək olduqca çətindir. Eyni zamanda gözlənir ki, dollar zəifləsə, qızıl bahalaşacaq. Kağız pullarla bağlı yaranan qeyri-müəyyənlik həmişə qızıl üçün əlverişli şərait yaradır. Borcların getdikcə böyüməsi səbəbindən Amerika hökuməti dolların zəifləməsinin qarşısını almaq üçün bu ildən sərt addımlar atır.
Məlum olduğu kimi, ABŞ Mərkəzi Bankı 2008-ci il maliyyə böhranından sonra aylıq çap etdiyi 85 milyard dolları 10 milyard azaldacağı barədə ötən ilin sonunda qərar verib. Yanvar ayından etibarən ABŞ valyutası aylıq 75 milyard dollar çap olunur. Mart ayından isə pul çapına ara verilib. Bu vəziyyət dolların mövqeyini gücləndirməli olsa da, istənilən nəticə hasil olmayıb. İndi belə şəraitdə dünya ölkələrinin dollardan imtina etməsi bu valyutanın mövqelərinin daha da zəifləməsinə gətirib çıxara bilər.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 31.10.2026 / 11:23

Qubadlıda ilk su elektrik stansiyası tikilir...

Tarix: 30.10.2026 / 18:36

Azərbaycan illərdi Transxəzər qaz kəmərindən danışır - Aşqabad indi hərəkətə keçir...

Tarix: 30.10.2026 / 17:04

Azərbaycanda əhali dollarını satır

Tarix: 30.10.2026 / 12:14

Azərbaycanla Gürcüstan arasında yeni sərhəd-keçid məntəqəsi yaradılır...

Tarix: 29.10.2026 / 13:45

"Sahibkar olmayan şəxsin kartına hər gün 5 dəfə pul daxil olması normal deyil" - Mərkəzi Bankın sədri

Tarix: 29.10.2026 / 13:07

“Bank Melli İran” Azərbaycandan gedir? - Mərkəzi Bankdan açıqlama...

Tarix: 29.10.2026 / 11:49

Azərbaycanın strateji valyuta ehtiyatları 89,4 milyard dollara çatdı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:43

Mərkəzi Bank illik inflyasiya ilə bağlı proqnozunu açıqladı...

Tarix: 29.10.2026 / 10:04

Mərkəzi Bank uçot dərəcəsini sabit saxladı...

Tarix: 28.10.2026 / 18:30

Tramp "Şimal axını" qaz kəmərini Rusiyadan satın ala bilər...

Tarix: 28.10.2026 / 18:22

İpoteka kreditlərinin verilməsi qaydalarına dəyişiklik edildi

Tarix: 28.10.2026 / 16:15

Ətin qiymətinə görə Ermənistandan da geridəyik - hesabatı kim yayıb?

VİDEO

Tarix: 17.10.2026 / 17:10

Aydın Quliyev Mətbuat Şurasında seçkilərə qatılmamasının səbəblərini qurultayda açdı... - VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 29.10.2026 / 17:35

Məhkəmə hakimlərinin yeni "Etik Qaydaları"nda bir vacib məqam unuduldu...

Tarix: 29.10.2026 / 17:05

Ramiz Mehdiyevin təltiflərdən məhrum edilməsinin hüquqi mexanizmləri var...

Tarix: 22.10.2026 / 19:54

Orta Dəhliz Avropa ilə Asiya arasında ən təhlükəsiz marşrut seçildi...

Turizm regionlarımızın inkişaf mənbələrindən birinə çevrilir...