Soyuducu anbarlarla bağlı problem davam edir

Tarix: 10.04.2014 / 09:34
Bölmə: İqtisadiyyat

Kənd təsərrüfatı sahəsində hələ də çözümünü tam şəkildə tapa bilməyən problemlərdən biri də toplanan məhsulların saxlanması ilə bağlıdır. Saxlama yerlərinin azlığı əldə olunan bütün məhsulları saxlamağa imkan vermir. Nəticə etibarı ilə məhsulun bir hissəsi xarab olur. Yaradılan soyuducu anbarlar isə problemin tam həllinə müxtəlif səbəblər üzündən imkan vermir.
Məlumat üçün bildirək ki, ölkədə kənd təsərrüfatı məhsullarının tədarükü, saxlanması və satışı üzrə 113 loqistik mərkəz fəaliyyət göstərir. Bu mərkəzlərin yaradılmasında əsas məqsəd kənd təsərrüfatı məhsullarının, əsasən meyvə və tərəvəzin tədarük olunması, saxlanması və ixrac potensialının artırılması ilə bağlı məsələlərin həll olunmasıdır. Lakin araşdırmalar göstərir ki, soyuducu anbarların tikilib istifadəyə verilməsi nə bazarlarda bolluq yaranmasına, nə də qiymət artımına ciddi təsir göstərir. Ekspertlər isə bəzi saxlama kameralarının fəaliyyətsiz qaldığını bildirir və bunun səbəbini də qiymət yüksəkliyi ilə əlaqələndirirlər. Bu səbəbdən onların bir hissəsi boş qalıb, bir hissəsi isə, sadəcə, iri sahibkarlara xidmət edir. Onlar xırda fermerlərdən məhsul alışını həyata keçirmir. Elə kiçik fermerlər də belə anbarlara məhsul verməkdə maraqlı olmur. Bunun, qiymətlə yanaşı, başqa bir çox səbəbləri də var. Belə ki, saxlama kameralarına qoyulan məhsullar sonradan xarab olarsa, hər hansı bir xoşagəlməyən hadisə baş verərsə, məhsulu siğortalama prosesi yoxdur. Ona görə də, fermer zəmanət ala bilmir ki, saxlama kameralarına qoyulmuş məhsulu sonradan yüksək keyfiyyətdə geri ala biləcək. Azərbaycan miqyasında belə hallar olub ki, saxlama kameralarına qoyulan məhsullar saxlama zamanı xarab olub. Fermerlərə isə kompensasiya verilməyib.
Daha bir problem odur ki, soyuducu anbara verilən məhsulların icarə haqqı fərdi təsərrüfat sahibləri ilə sahibkarlar arasında fərqlidir. Fərdi təsərrüfat sahibləri üçün məhsulun saxlanma qiymətləri bir qədər bahadır. Soyuducu anbar sahibləri iddia edir ki, belə müştərilər üçün icarə haqqının sahibkarlara nisbətən daha yüksək olması əsassız deyil. Bildirilir ki, qiymət məsələsində böyük tutumu olan məhsullara güzəşt olunur. Az çəkili məhsulların isə kameralarda saxlanması anbar sahibi üçün o qədər də sərfəli deyil. Çünki kiçik həcmli məhsullar az pul gətirir. Bütün bunlar ona səbəb olur ki, soyuducu anbarların tikilməsi ilə kənd təsərrüfatı məhsulları istehsalçılarının bu sahəyə marağının artacağı barədə proqnozlar özünü doğrultmur. Hazırda vəziyyət ona gətirib çıxarıb ki, bir sıra soyuducu anbarlar, demək olar ki, boşdur və yerli fermerlər burda məhsul saxlamaqdan qaçır. Saxlayanların isə əsas etibarı ilə bir məqsədi var: Rusiya bazarına çıxmaq. Mütəxəsisləra deyir ki, icarə haqqının yüksək olması, məhsullar xarab olduğu halda kompensasiya verilməməsi soyuducuların, demək olar ki, boş qalmasına gətirib çıxarır. Halbuki, regionlarda soyuducu anbar komplekslərinin yaradılması kənd təsərrüfatının inkişafına təkan olacaq vacib layihələrdən biri sayılır.
Bəzən isə yerlərdə elə vəziyyət yaranır ki, məhsulun bazarda satılma qiyməti ilə saxlama kamerasında saxlandıqdan sonra satıldığı qiymət arasında heç bir fərq olmur. Bəzən isə hətta adi halda satılma qiyməti daha yüksək olur. Bütün bunlar fermerlərin saxlama kameralarına marağını azaldır. Onu da xatırladaq ki, regionlarda meyvə-tərəvəz və digər ərzaq məhsullarının tədarükü və saxlanması üçün soyuducu anbarların yaradılmasına 2009-cu ildə start verilib. Belə anbarların tikintisinə əsasən Sahibkarlığa Kömək Milli Fondu (SKMF) tərəfindən pul ayrılır. Lakin ölkədə soyuducu anbarların tikintisi təkcə SKMF-nun vəsaitləri ilə məhdudlaşmır. Fondla yanaşı, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında "Aqrolizinq" ASC də bu sahəyə xeyli pul xərcləyir. Belə ki, ASC 2005-ci ildən bu yana dövlət vəsaitləri hesabına xaricdən xeyli sayda soyuducu kamera alıb. Həmin kameralar da quraşdırıldıqdan sonra məhsul istehsalçılarının ixtiyarına verilib. Bu şəraitdə hesab olunur ki, dövlət yenidən məsələyə müdaxilə etməli, qiymətlərin aşağı düşməsini təmin etməlidir. Hətta belə anbar sahiblərinə güzəştlərin edilməsi də vacib sayılır.

DİGƏR XƏBƏRLƏR

Tarix: 10.07.2026 / 20:55

Rusiyada dərin yanacaq qıtlığının Azərbaycana təsirləri gündəmdə...

Tarix: 10.07.2026 / 17:50

Əli Əsədovun rəhbərliyi ilə İqtisadi Şuranın iclası keçirildi - FOTO

Tarix: 10.07.2026 / 15:52

Beyləqan şəhərində fermerlər üçün aqrar sığorta ilə bağlı maarifləndirici təlim keçirilib

Tarix: 10.07.2026 / 14:47

Rusiya alimindən Ermənistan iqtisadiyyatı barədə inanılmaz rəylər - böhran olmayacaq...

Tarix: 10.07.2026 / 13:56

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azaldı - 4 milyard 616,8 milyon...

Tarix: 10.07.2026 / 11:58

Rusiya Azərbaycan üzərindən Ermənistana propan və gübrə göndərəcək...

Tarix: 10.07.2026 / 09:17

Azərbaycan və Rusiya Samur çayının bölüşdürülməsini müzakirə edib

Tarix: 09.07.2026 / 19:05

Azərbaycana diri heyvan idxal edən iri şirkətlər əsas məlumatları "gizli" saxlayır...

Tarix: 09.07.2026 / 17:56

Britaniya “Zəngəzur” tankerini sanksiya siyahısından çıxardı

Tarix: 08.07.2026 / 15:30

"Avropa Yaşıl Enerji Dəhlizi" layihəsi icra mərhələsinə keçdi

Tarix: 08.07.2026 / 10:53

Beyləqanda şəkər çuğunduru fiaskosu...

Tarix: 07.07.2026 / 20:28

Sahibkarlara böyük şans açılır - üstəlik “qapı-qapı gəzməyə” son veriləcək...

VİDEO

Tarix: 27.11.2025 / 11:10

Biri ermənini öpür, biri sovet bayrağı qaldırır... Günümüzə baxın! - VİDEO

Tarix: 12.11.2025 / 11:05

Lavrov işdən kənarlaşdırılır, yoxsa oyun qurulur? - VİDEO

Tarix: 21.06.2025 / 08:15

Dünyada xaos böyüyür, Azərbaycana təhlükə də artır... - VİDEO

Tarix: 09.07.2026 / 21:52

İrandan Trampa “İrəvan mesajı” - sülh olmasa, TRIPP marşrutuna dözmərik...

Tarix: 09.07.2026 / 19:38

Vətəndaşın məmurlarla birbaşa ünsiyyətində sıfır hədd - rəqəmsallaşma dövrünün hədəfi...

Tarix: 09.07.2026 / 18:51

Çin və ABŞ-ın mübarizə apardığı Gürcüstan limanında Azərbaycan həlledici söz sahibinə çevrilir...

Diasporumuza Rusiyada problemlər yaradılandan sonra Avropa, Amerika istiqamətində fəallıq başladı...