Azərbaycandan Rusiya bazarlarına kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracı artıq bir müddətdir dayandırıılıb. Rusiyanının Ukraynaya hərbi müxadiləsindən sonra rublun dəyər itirməsi fermer və sahibkarların bu ölkəyə marağını azaldıb. Alma istehsalı ilə məşğul olan sahibkarlar hazırda Rusiyaya mal aparıb satmağın sərfəli olmadığını deyirlər. Buna səbəb kimi rublun son 2 həftə ərzində sürətlə dəyər itirməsini göstərirlər.
Rublun ucuzlaşması ilə yanaşı, yük maşınlarının sərhəddə yubanması səbəbindən məhsulların itkiyə getməsi də sahibkarları xeyli ziyana salıb. Onların sözlərinə görə, hər il bu vaxtlar anbarda olan məhsulların 70-80 faizi satılırdı. Hazırda isə heç 40 faizi də satılmayıb. Sahibkarlar qeyd edir ki, artıq meyvə yararsız vəziyyətə düşmək üzrədir.
Maraqlıdır, sahibkarlar məhsulun yararsız vəziyyətə düşməsindənsə, meyvə-tərəvəzin daxili bazarda daha ucuz qiymətə satılmasına niyə maraq göstərmirlər?
“Daxili bazarın alıcılıq qabiliyyəti və qiyməti fermerləri qane etmir, çünki fermerlər məhsulu Rusiya və Ukraynaya daha baha satırdılar”
Iqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli qeyd etdi ki, Rusiya ilə Ukrayna arasında başlanan müharibə azərbaycanlı fermerlərə də ciddi təsir edib: “Məlumdur ki, Azərbaycanın kənd təsərrüfatı üzrə ən böyük ixracatcısı Rusiyadır. Həmçinin, Ukraynaya da Azərbaycan məhsulları ixrac olunurdu. Məlum müharibəyə görə Ukraynaya məhsulların ixracı tam dayanıb, Rusiyaya bu istiqamətdə müəyyən çətinliklər yaşanır. Ixracatla bir ölkədən asılı olmağın doğru olmadığını illərdir deyirdik. Təəssüf ki, çoxşaxəli ixrac modelinə keçilməyib. Azərbaycan məhsullarının digər bazarlara çıxış imkanı məhduddur. Bunun səbəblərindən biri də Azərbaycanın ÜTT-yə üzv olmaması ilə bağlıdır. Hələ də gec deyil, Azərbaycan digər bazarlara çıxış imkanı əldə edə bilər. Bununla bağlı müəyyən işlər görülməlidir”.
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, fermerlər məhsulu zay olmaması üçün daxili bazara çıxartmalıdır: “Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, daxili bazarın alıcılıq qabiliyyəti və qiyməti fermerləri qane etmir. Çünki fermerlər məhsulu Rusiya və Ukraynaya daha baha satırdılar. Bu isə onların öz istehsallarının ayaqda qalmasına kömək edirdi. Fermerlər Rusiya və Ukraynadan əldə etdikləri gəlirlə növbəti ilin məhsul istehsalı üçün tədarük edirdilər. Bu il fermerlərin belə bir tədarük edə bilməməsi gələn il məhsulun həcminə təsir edəcək. Daxili bazarda məhsulun qiymətinin ucuz olması fermerləri stimuldan salacaq”.
Günel CƏLİLOVA
