Bu gün ABŞ birjalarında bir ton buğdanın qiyməti 387 dollar olmaqla son 14 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. İndiyə qədər buğda ən yüksək qiymətə 2008-ci ilin fevralında satılıb. Həmin tarixdə buğdanın qiyməti 395 dollar idi.
ABŞ bazarı ilə bərabər Rusiya bazarında da buğdanın qiyməti artır. Bu gün Rusiyada buğdanın bir tonunun qiyməti 15 dollar artaraq 375 dollara çatıb.
Buğdanın bahalaşması Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlıdır. Hər iki ölkə dünyada ən çox buğda ixrac edən 5 ölkədən biridir. Rusiya ötən il 33 milyon ton ixrac həyata keçirməklə dünyada ən çox buğda satan ölkə ünvanını qazanıb. Ukrayna isə 17 milyon ton buğda ixrac etməklə 5-ci sıradadır.
Müharibə və sanksiyalarla əlaqədar olaraq hər iki ölkə ixracda çətinlik yaşayır. Bu vəziyyət dünyada buğda qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olur.
“Münaqişə daha da dərinə işləyərsə, Azərbaycanın daxili bazarında, xüsusilə də ərzaq buğdası sarıdan ciddi problemlərin ortaya çıxmasına gətirib çıxaracaq”
İqtisadçı-ekspert Pərviz Heydərov bildirdi ki, Rusiya ilə Ukrayna arasındakı münaqişənin dünya iqtisadiyyatının bir çox sahələrinə ciddi mənfi təsirləri gözlənilir: “Bu, müxtəlif aspektlərdə özünü büruzə verə bilər. Bütün hallarda qlobal iqtisadiyyat böyük fəsadlar yaşayacaq. O cümlədən, dünya iqtisadiyyatının bir parçası olan Azərbaycan da mənfi təsirlərdən yan keçməyəcək. Bizim üçün əsas ərzaq buğda idxalçıları Rusiya, Ukrayna, Qazaxıstandır. Bunların sırasında xüsusilə Rusiya ərzaq buğdası idxalında ən önəmli yer tutur. Bu yaxınlarda Azərbaycan Prezidentinin Ukraynaya səfəri oldu və orada ölkəmizin ərzaq təhlükəsizliyinin təmini istiqamətində müəyyən müqavilələr də bağlandı. Bizim həmin ölkə ərazisində müəyyən torpaq sahələrini icarəyə götürüb ərzaq buğdası istehsalı və tədarükü ilə məşğul olmaq məsələsi də müzakirə olundu. Yəni adıçəkilən ölkələr elə ölkələrdir ki, SSRİ dağılmasına baxmayaraq, bunların hər biri ilə çox sıx iqtisadi-ticari əlaqələrimiz mövcuddur. Bunlar elə əlaqələrdir ki, başqa ölkələrlə əvəzlənməsi həm qiymət sarıdan, həm də digər aspektlərdən çox böyük çətinliklər törədə bilər. Ona görə də sözügedən münaqişə Azərbaycan ərzaq bazarı üçün arzuolunan deyil.
Məlumdur ki, bizim ərzaq buğdası aldığımız əsas ölkə Rusiyadır və bu ölkə hələ Ukrayna ilə münaqişədən əvvəl bəyan edib ki, əvvəlki kimi ərzaq buğdası ixrac edə bilməyəcək. Bunun üçün də rüsumları artırmaq siyasətinə keçdi. Biz idxalda müəyyən güzəştlər tətbiq etməklə, sahibkarları, istehsalı, subsidiyalaşdırmaqla və s. bazarda qiymətləri qoruya bildik. Ancaq yanvar ayında istər-istəməz qiymət artımı qaçılmaz oldu. Ona görə də sözügedən münaqişə daha da dərinə işləyərsə, Azərbaycanın daxili bazarında ərzaq məhsulları, xüsusilə də ərzaq buğdası sarıdan ciddi problemlərin ortaya çıxmasına gətirib çıxaracaq. Eləcə də qiymət artımları qaçılmaz olacaq”.
Günel CƏLİLOVA
