Məlum olduğu kimi, Ukraynaya hücumla əlaqədar Rusiyaya yönəlik sanksiyalar genişlənir. Ölkə SWIFT beynəlxalq ödəniş sistemindən çıxarıldı. Azərbaycanın əsas ticarət partnyorlarından biri Rusiyadır. O baxımdan Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyaların Azərbaycana nə dərəcədə təsir edəcəyi maraq doğurur.
Rusiyaya tətbiq edilən maliyyə-iqtisadi sanksiyalar MDB dövlətlərinə, xüsusən də bu ölkələrdən getmiş işçi miqrantların ailələrin sosial durumuna mənfi təsir edəcək. Məsələn, ötən ilin ikinci rübündə Rusiyadan MDB ölkələrinə banklar vasitəsilə göndərilən maliyyənin miqdarı təxminən 3 milyard dollar olub. Xaricdəki azərbaycanlı miqrantarın pul köçürmələrinin 70 faizi Rusiyanın payına düşür. Təkcə ötən ilin ilk 6 ayı ərzində fiziki şəxslər Rusiyadan Azərbaycana 120 milyon dollara yaxın vəsait köçürüb ki, bu da ondan əvvəlki dövrlə müqayisədə təqribən 26 faiz çoxdur. Rusiya Mərkəzi Bankının 2020-ci il üzrə statistik məlumatına görə, pandemiyanın başladığı il fiziki şəxslərin Rusiyadan Azərbaycana göndərdiyi vəsait 298 milyon dollar olub. Göründüdüyü kimi, yetərincə böyük rəqəmlərdən söhbət gedir.
Bütün bu deyilənlərin fonunda maraqlıdır, şirkətlər arasında qarşılıqlı ödənişlər necə olacaq? Oradakı azərbaycanlı miqrantlar pulu necə göndərəcək? Bütün bunlara sanksiyalar necə təsir edə bilər?
“... sanksiyalara görə ticarət dövriyyəsinin azalacağı proqnozlaşdırılır”
Məsələyə münasibət bildirən millət vəkili Vüqar Bayramovun fikrincə, sanksiyalar əsasən iki ölkə arasında olan ticarət dövriyəsinə təsir edəcək: “Azərbaycanla Rusiya arasında ticarət dövriyəsi 3 milyard dollar ətrafında dəyişir. Rusiya Azərbaycanın qeyri-neft ixracatında əsas ticarət tərəfdaşıdır. Qeyri-neft ixracının üçdə biri Rusiya bazarına yönəldilir. O baxımdan sanksiyaların fonunda rublun dəyərdən düşməsi Azərbaycanın qeyri-neft ixracına mənfi təsir edəcək. Çünki rubl dəyərdən düşdükcə, aqrar məhsulların Rusiya bazarında rəqabət imkanları nisbətən azalır. O üzdən, sanksiyalara görə Rusiya ilə Azərbaycan arasında ticarət dövriyyəsinin azalacağı proqnozlaşdırılır. Rusiyanın SVİFT-dən çıxarılması ölkələr arasındakı əlaqələrə birbaşa təsir göstərəcək. Bu həm də azərbaycanlı miqrantların göndərdiyi vəsaitlərin azalmasına öz təsirini göstərəcək. Pul köçürmələrinə gəldikdə isə, SVİFT-dən çıxarılma ümumən iki ölkə arasında pul köçürmələrinə təsir göstərəcək. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, Rusiyanın bir neçə bankının SVİFT-dən uzaqlaşdırılması nəzərdə tutulur. Başqa bir tərəfdən, Rusiya ilə Azərbaycan arasında pul köçürmələri təkcə banklar üzərindən həyata keçirilmir. O cümlədən, başqa formada vəsaitlər köçürülür. Ona görə də bunun təsirləri olacaq, amma pul göndərən miqrantlar digər vasitələrə üstünlük verəcəklər. Yəni vəsaitlərin nağdlaşdırılmasına xüsusi önəm veriləcək”.
Millət vəkilinin açıqlamasından belə məlum oldu ki, pul köçürmələri zamanı digər alternativ vasitələrə üstünlük veriləcək.
Vidadi ORDAHALLI
