Adətən körpə uşaq olan ailələrdə uşaq bezlərinə tələbat böyük olur. Uşaqlarla bağlı xərclərin bir hissəsini məhz bez alınması təşkil edir. Xüsusən də yay mövsümündən fərqli olaraq, qışda uşaq pamperslərinə tələbat böyük olur. Uşaqlara soyuq dəyməsin deyə, bundan tez-tez istifadə olunur.
Ancaq Azərbaycanda bununla bağlı problem ondadır ki, satışda olan uşaq bezlərinin qiyməti çox bahadır. Nəticədə bu da indiki çətin dövrdə ailə büdcəsinə ciddi təsir edir. Məsələn, 4 nömrəli “Prima Pampers” markalı uşaq bezinin 72 ədədlik bağlaması 38 manata yüksəlib. Bəzən elə olur ki, bir bağlama heç bir ay da getmir. Adıçəkilən markanın üstünlüyü ondadır ki, digər bezlərlə müqayisədə daha keyfiyyətlidir. Ona görə də daha çox ondan istifadə edilir. Uşaq bezləri ilə bağlı əsas problem ondadır ki, bu məhsula olan tələbat əsasən idxal hesabına təmin edilir. Qiymətlərin yüksək olmasının başlıca səbəbi sözügedən məhsula olan tələbatın idxal hesabına təmin edilməsidir. Satışda olan uşaq bezlərinin, demək olar böyük əksəriyyəti idxal məhsuludur. Yerli istehsal praktiki olaraq yox səviyyəsindədir.
Maraqlıdır, Azərbaycanda pambıq ola-ola uşaq bezinin ölkə daxilində istehsalı və tələbatı daxili istehsal hesabına təmin etmək niyə belə böyük problemə çevrilib?
“Sumqayıtda yerləşən sənaye parklarında uşaq bezi istehsalını təşkil etmək üçün imkanlar var”
Sözügedən məsələyə aydınlıq gətirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimov bunun səbəbini İqtisadiyyat Nazirliyinin səriştəsizliyi ilə əlaqələndirdi: “Uşaq bezinə olan tələbatı daxili istehsal hesabına təmin etmək mümkündür. Biz həm daxili tələbatı yerli istehsal hesabına təmin edəcəyik, həm də bu məhsulu ixrac edə bilərik. İqtisadiyyat Nazirliyi, Gömrük Komitəsi, Vergilər Xidməti və Statistika Komitəsi bu məhsula olan tələbatın həcmini müəyyən edə bilər. Gömrük Komitəsi bilir ki, ölkəyə nə qədər uşaq bezi idxal olunub. Vergilər Xidməti bilir ki, bu məhsulun satışından nə qədər vəsait dövriyyəyə daxil olur. İqtisadiyyat Nazirliyi bilir ki, qeyri-neft sektorunda ixrac potensialını necə artırmaq mümkündür və ölkədən kapital axınını necə önləmək olar. Yəni idxal-ixrac əməliyyatları arasında balansı necə tənzimləmək olar. Dəfələrlə Prezident İlham Əliyev çıxışlarında vurğulayıb ki, yerli istehsala önəm verilməlidir. Belə olan halda müvafiq qurumlar niyə təşəbbüslə çıxış etmirlər? Problem ondadır ki, İqtisadiyyat Nazirliyinin səriştəsizliyi üzündən belə anormal vəziyyət yaranıb. Ölkədə uşaq bezini istehsal etmək üçün pambıq da var, bunun üçün lazım olan kimyəvi xammal da. Sadəcə istehsalı təşkil edən yoxdur. Lazım gələrsə, buna görə hansısa komponenti idxal da etmək olar. Görün bu səbəbdən ölkədən nə qədər kapital axını baş verir. Sumqayıtda nə qədər sənaye parkları var. Həmin parklarda istehsalı təşkil etmək üçün imkanlar var. Yetər ki, istək olsun. Keçən il guya uşaq bezi istehsal edən müəssisə açılıb, amma ortada məhsul yoxdu. Çünki ciddi istehsal sahəsi deyil. Ona görə də bu işə ciddi yanaşılsa, proqram hazırlansa, tender elan edilsə, məsələ öz həllini tapacaq”.
Bir sözlə, iqtisadçı-ekspert bununla bağlı məsuliyyətin İqtisadiyyat Nazirliyinin üzərinə düşdüyünü bir daha qeyd etdi.
Vidadi ORDAHALLI
