“Son onilliklərdə Azərbaycan iqtisadiyyatı üç dəfədən çox artıb. Azərbaycan gəlir səviyyəsi ortadan yuxarı olan dövlətlər qrupuna daxil olub”. Bu barədə Prezident İlham Əliyev “Rossiya 24” telekanalında yayımlanan “Hakimiyyət formulu” verilişində bildirib.
Ölkə başçısı qeyd edib ki, ölkədə davamlı demoqrafik artım müşahidə olunur. Neft hasilatı artır. Bu gün Azərbaycan dünyada enerji təhlükəsizliyinə nail olmaqda liderlər sırasındadır: “2017-ci il sentyabrın 14-də Bakıda “Azəri”, “Çıraq” yataqlarının və “Günəşli” yatağının dərin sulu hissəsinin birgə işlənməsi barədə yeni Saziş imzalanıb. Bu layihəyə 36 milyard dollardan çox sərmayə qoyulub. 500 milyon ton neft çıxarılıb. 2018-ci il mayın 29-da Cənub Qaz Dəhlizinin mühüm hissəsi olan Trans-Anadolu qaz kəməri – TANAP-ın rəsmi açılışı olub. Azərbaycanda təsdiqlənmiş qaz ehtiyatları 2,6 trilyon kubmetrə, proqnozlaşdırılan ehtiyatlar təqribən 3 trilyon kubmetrə bərabərdir”.
“Dövlət başçının müəyyən etdiyi müdrik siyasət sayəsində Azərbaycan son 18 ildə yüksək inkişaf göstəriciləri əldə edib”
Son onilliklərdə Azərbaycan iqtisadiyyatı üç dəfədən çox artması barədə fikir bildirən Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Aydın Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, dövlət başçının müəyyən etdiyi müdrik siyasət sayəsində Azərbaycan son 18 ildə yüksək inkişaf göstəriciləri əldə edib: “Ölkəmizin regionda əsas iqtisadi güc mərkəzinə çevrilməsi, modernləşməsi və daha da qüdrətli dövlət statusu əldə etməsində və müasir iqtisadi intibah mərhələsinə daxil olmasında Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzaqgörən müdrik iqtisadi siyasətin uğurarı mühüm yer tutubdur. Ötən 18 il ərzində Azərbaycanda misli görünməmiş quruculuq işləri aparılıb, xüsusilə də iqtisadi, sosial sahələrdə möhtəşəm uğurlara imza atılıbdır. Ölkəmizin iqtisadi gücünün göstəricisi olan ÜDM 2004-2021-ci illər ərzində 3,5 dəfə artıbdır. Ölkənin strateji valyuta ehtiyatlarının həcmi 53 milyard dolları ötüb ki, bu da proqnozlaşdırılan illik ÜDM-in təqribən 110 faizinə ekvivalentdir. Ötən müddətdə iqtisadiyyat 3 dəfədən çox artıb, ölkə iqtisadiyyatına 300 milyard dollara yaxın investisiya yatırılıb. Bütün bu uğurları Azərbaycanın son 18 ildə reallaşdırdığı genişmiqyaslı layihələr hesabına əldə olunub”.
Millət vəkili bildirib ki, 2021-ci ildə Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişaf göstəriciləri əksər regiona ölkələrinə nisbətən daha ümidverici olubdur: “Ölkəmiz 2020-ci ildə ağır pandemiya nəticəsində azalmış iqtisadi artımı və milli məhsulun itirilmiş 10 milyard dollarla ölçülən dəyərini bərpa edərək ÜDM-in həcmini 92 milyard 857,7 milyon manata yüksəltdi. Bu, 5,6 faiz artım olmaqla ÜDM istehsalının müstəqilik tarixinin son 30 ilində ən yüksək əlavə dəyər deməkdir. Yəni faktiki olaraq ÜDM-in həcmi 100 milyard manata yaxınlaşıb və 2022-ci ildə gözlənilən 5 faizlik artım proqnozu özünü doğrultuğu təqdirdə Azərbaycanda ÜDM istehsalı 101 milyard manatı da ötmüş olacaqdır”.
A.Hüseynov onu da əlavə etdi ki, Azərbaycanda reallaşdırılmış iqtisadi islahatlar ölkənin qlobal reytinq göstəricilərinin əhəmiyyətli yüksəlməsi ilə də müşayiət olunubdur. Təsadüfi deyildir ki, Dünya Bankının “Doing Business” hesabatına görə, Azərbaycan 2009-cu ildə dünyanın “lider islahatçı dövləti” kimi qiymətləndirilibdir. 2020-ci ildə isə həmin hesabat sənədində respublikamız 191 ölkə arasında 28-ci yerdə qərarlaşmış, dünyanın ən islahatçı 10 ölkəsindən biri olmuşdur. Azərbaycan Dünya İqtisadi Forumun İnklüziv İnkişaf İndeksi üzrə 74 inkişaf etməkdə olan ölkə arasında 3-cü, “Qlobal Rəqabətlilik İndeksi”ndə 141 ölkə arasında 58-ci, “Qlobal İmkanlar İndeksi 2020” hesabatında 144 ölkə arasında 52-ci yerdə mövqe tutubdur. Ölkəmiz “İqtisadi Azadlıq İndeksi 2021” hesabatında 178 ölkə arasında 38-ci yerdə qərarlaşıbdır. “Qlobal İnnovasiya İndeksi” hesabatında Azərbaycan ümumi reytinq sıralamasında 2 pillə irəliləyərək 132 ölkə arasında 80-ci olub. Həmin hesabatda Azərbaycan müxtəlif gəlir səviyyələrində innovasiya performansına görə “Yuxarı orta gəlir qrupu”na aid edilib.
Millət vəkilinin sözlərinə görə, Azərbaycan hazırda post-pandemiya və post-müharibə çağırışlarına əsaslanan yeni milli inkişaf strategiyası hazırlayaraq icrasına başlayıb. Eyni zamanda, orta və uzunmüddətli inkişaf hədəflərini özündə əks etdirən “Azərbaycan 2030: sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər” qəbul edilib. Milli prioritetlər müasir islahatların və şəffaf iqtisadiyyat quruculuğunun güclənməsini, maliyyə, vergi, büdcə və digər sahələrdə əhəmiyyətli artımların təmin edilməsini nəzərdə tutur. Həmçinin, maliyyə intizamının artması üçün nəticəəsaslı büdcə və ortamüddətli xərclər çərçivəsi strateji idarəetmənin əsasları yaradılır. Yeni regional reallıqlar şəraitində ölkəmizin tamamilə yeni inkişaf vizyonu formalaşır, xüsusilə də işğaldan azad edilmiş ərazilər ölkə iqtisadiyatına reinteqrasiyası, dördüncü sənaye inqilabı kimi perspektivlər, iqlim dəyişikliyi və karbohidrogen gəlirlərinin azalması kimi çağırışlar və dayanıqlı inkişaf gündəliyi Azərbaycan iqtisadiyyatın yeni obrazını təqdim edəcəkdir. Beləlilklə, hər iki sənəddə nəzərdə tutulan mühüm prioritetlər Azərbaycanın inkişaf etmiş yuxarı gəlirli dövlətlər qrupunda yerinin daha da möhkəmlənmsəinə səbəb olacaqdır.
Günel CƏLİLOVA
