Dünya Bankı 2022-2023-cü illər üzrə dünya iqtisadiyyatının inkişafı ilə bağlı yeni proqnoz açıqlayıb. Proqnoza görə, 2022-ci ildə Azərbaycanda ümumi daxili məhsulun artımı qonşulardan az olacaq: Azərbaycanda ÜDM-in artım tempi 3.1, Ermənistanda 4.8, Gürcüstanda 5.5 faiz proqnozlaşdırılır. 2023-cü il üçün isə həmin məsələ ilə bağlı gözləntilər belədir: Azərbaycanda 2.7 faiz, Ermənistanda 5.4 faiz, Gürcüstanda 5 faiz.
Dünya Bankının belə bir proqnozla çıxış etməsi müəyyən mənada təəccüblü görünür. O mənada ki, Cənubi Qafqazda həm əhali, həm də ərazi və iqtisadi potensial baxımından ən böyük dövlət Azərbaycandır. Ötən il ölkədə ümumi daxili məhsul istehsalı 90 milyard manatdan çox olub. Üstəlik, işğaldan azad edilən ərazilərdə geniş bərpa və quruculuq işləri həyata keçirilir. Bu məqsədlə büdcədən büyük həcmdə vəsait ayrılıb.
Bütün bunları nəzərə alsaq o zaman Dünya Bankının proqnozları nə dərəcədə doğrudur? Doğrudanmı iqtisadi imkanları Azərbaycandan aşağı olan 2 ölkədə ÜDM artımı bizdən çox olacaq?
“Ümumiyyətlə, Ermənistan iqtisadiyyatını region ölkələri ilə müqayisə etmək doğru deyil”
Məsələyə münasibət bildirən iqtisadçı-ekspert Fuad İbrahimoun fikrincə, Dünya Bankının proqnozu reallığı əks etdirmir: “O cür qurumun belə bir proqnozla çıxış etməsi çox təəccüblüdür. Dünya Bankının araşdırma mənbələrini daha ciddi qurum kimi qəbul edirəm, amma məlum proqnozun hansı meyarlar əsasında hazırlandığı bəlli deyil. Ümumiyyətlə, Ermənistan iqtisadiyyatını region ölkələri ilə müqayisə etmək doğru deyil. Çünki bu ölkənin iqtisadi göstəriciləri çox aşağıdır. Üstəlik, iqtisadiyyatın özünə gəlməsi üçün maliyyə resursları da yoxdur. Düzdür, Avropa İttifaqı Ermənistana maliyyə yardımı vəd edib, amma bunun reallaşması sual altındadır. O baxımdan necə ola bilər ki, Ermənistanda ÜDM artımı Azərbaycandan yüksək olsun? Ermənistanda faktiki olaraq Rusiya şirkətləri işləyir. İqtisadiyyatı da faktiki olaraq onların əlindədir. Ona görə də Ermənistanda ÜDM-in artım tempi bizdən çox ola bilməz. Azərbaycanda 2022-ci ildə ÜDM kifayət qədər yüksək olmalıdır. Çünki bir sıra böyük layihələr həyata keçirilir. Gürcüstan iqtisadiyyatı Ermənistanla müqayisədə üstün səviyyədə olsa da, Azərbaycanı üstələyə bilməsi real deyil. O baxımdan verilən proqnoz reallıqla uzlaşmır. Dünya Bankı açıqlama verməlidir ki, bu hansı metodologiya ilə müəyyən edilib. Ancaq buna da izahat verilsə, yenə deyilənlər həqiqəti əks etdirmir. Çünki rəqəmsal reallıq var. O baxımdan bu ya uyğunsuzluqdur, ya da kobud səhvdir”.
O üzdən, ekspert hesab edir ki, deyilənlər doğru deyil.
Vidadi ORDAHALLI
