2021-ci ilin son ayında Mərkəzi Bankda keçirilmiş 8 valyuta hərracında banklara 848,9 milyon ABŞ dolları satılıb. Bildirilir ki, bu, noyabr ayındakı satış həcmindən cəmi 5 milyon dollar azdır. Bu gün 2021-ci il tarixində Mərkəzi Bankda ilin son valyuta hərracının keçiriləcəyi gözlənilir. Əgər həmin hərracda satış 100 milyon ABŞ dollarını ötərsə, dekabrda cəmi valyuta satışı 1 milyard dollara çata bilər.
Noyabr ayında Mərkəzi Bankda keçirilmiş 9 valyuta hərracında 853,9 milyon dollar məbləğində valyuta satılıb.
Son hərraclarda tələb və satış 100 milyon dollardan yüksək olur. Məsələn, 28 dekabr 2021-ci il tarixində keçirilmiş hərracda satış 120,9 milyon ABŞ dolları, 23 dekabrda keçirilmiş hərracda isə 130,9 milyon ABŞ dolları təşkil edib. Noyabr ayında və dekabrın ötən dövründə keçirilmiş valyuta hərraclarında cəmi satış 1 milyard 702,8 milyon dollar təşkil edib.
Azərbaycanda ilboyu davam edən qiymət artımı, inflyasiyanın yüksəlməsi və nəticədə manatın alıcılıq qabiliyyətinin azalması cəmiyyətdə növbəti devalvasiya gözləntisi yaradıb. Bu da əhalinin banklardan dollar alışını xeyli artırıb, amma manatla yatırılan əmanətlərin həcmində ciddi dəyişiklik baş verməyib. Maliyyə bazarında yaşananlar npvbəti devalvasiyanln “ayaq səsləri”nin eşidildiyi anlamına gəlirmi?
Elçin Qurbanov: “Bu tendensiya dünya çapında yer alarsa, ümumi sosial vəziyyətin kəskin ağırlaşması anlamına gələcək”
İqtisadçı Elçin Qurbanov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında bildirdi ki, bu ajiotaj əslində qardaş Türkiyədə baş verən infliyasiya dalğasının təlatümləridir: “İşğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə quruculuq işlərinə geniş şəkildə start verildiyi halda maliyyə tarazlığının pozulmasına səbəb olan hadisələrə yol verilməməlidir. Burada çoxsaylı xarici şirkətlər çalışır. Biz yerli və xarici investisiya cəlb etmək üçün tarazlığı hökmən qorumalıyıq. Bunun üçün bütün resurslar imkan verir. Azərbaycanın əsas valyuta mənbəyi neftin ixracıdır. Nəzərinizə çatdırım ki, etalon marka sayılan Brend markalı neftin dünya bazarında qiyməti artıb. Belə ki, ICE London qitələrarsı ticarət əməliyyatlarının gedişində Brend markalı neftin 2022-ci il fevral müqaviləsinin dəyəri 0,06% artaraq 78,65 ABŞ dolları təşkil edib. “Azeri Light” markalı neftin qiymətində isə 32 sent ucuzlaşma olsa da, bir barelinin qiyməti 78,92 ABŞ dolları təşkil edir. Doğrudur oktyabrda 87 dollar qiymətlə rekord həddən xeyli aşağı düşsə də, valyuta və maliyyə tarazlığının qorunub saxlanması üçün bu kifayət qədər yüksək qiymətdir. Diqqətinizə çatdırım ki, 2022- ci il dövlət büdcəsi layihəsində neftin qiyməti 50 dollar nəzərdə tutulub. Amma bütün bunları nəzərə alaraq əlavə etməliyəm ki, 2022 -ci il hərbi toqquşmalar ili olacağı riskləri çox yüksəkdir. Bu isə neft qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olacaq. Bu tendensiya dünya çapında yer alarsa, ümumi sosial vəziyyətin kəskin ağırlaşması anlamına gələcək. Belə olduğu halda devalvasiya xüsusi məna kəsb etmir”.
Günay Hüseynova : “Tədiyyə balansının göstəriciləri də onu deməyə əsas verir ki, devalvasiya üçün əsas yoxdur”
İqtisadçı Günay Hüseynova qəzetimizə bildirdi ki, Türkiyədə gedən proseslər Azərbaycanda dollara olan tələbatı xeyli artırdı: “ Son iki ayın valyuta satışı göstəricilərində bu amilin xüsusi rolu var. Bundan başqa, Yeni il ərəfəsində ölkəyə gətirilən malların həcminin artması da iş adamlarının valyutaya tələbatını yüksəldir. Azərbaycanda devalvasiya təhlükəsi hələ ki yoxdur. Çünki neftin qiyməti yüksəkdir, həm də manatın kursu inzibati qaydada tənzimlənir. Yəni milli valyutanın məzənnəsi dövlətin atacağı addımlardan asılı olacaq. Tədiyyə balansının göstəriciləri də onu deməyə əsas verir ki, devalvasiya üçün əsas yoxdur. Amma, bu qərar siyasi olduğundan, istənilən an devalvasiya qərarı da verilə bilər”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
