İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə abadlıq-quruculuq işləri ilə yanaşı, istehsal, məşğulluq səviyyəsi, yerli və xarici investisiya axınına nail olunması da dövlətin xüsusi diqqət mərkəzində yer alır. Bununla bağlı olaraq azad edilmiş ərazilərdə sahibkarlıq fəaliyyətinin həyata keçirilməsi üçün müraciətlərin qəbulu, təhlili, sahibkarların məlumatlandırılması, müvafiq tövsiyələrin verilməsi və müraciətlərin aidiyyəti olaraq yönləndirilməsi işləri İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyi tərəfindən təmin edilir.
Hazırki dövrə qədər sahibkarlardan azad olunmuş ərazilərdə fəaliyyət üçün 1000-ə yaxın artıq müraciət daxil olub. Bu fonda investisiya layihələrinin prioritetliyi təhlil edilir, potensial layihələr müəyyənləşdirilir və informasiya bazasına daxil edilir.Həmin müraciətlərdən 300-də çoxu xarici şirkətlərdir, onlar müxtəlif ölkələri, o cümlədən Türkiyə, Rusiya, Pakistan, Macarıstan, Qazaxıstan və digərlərini təmsil edirlər. Müraciət edən xarici şirkətlər işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpa və yenidənqurma işlərində investor və ya podratçı kimi iştirak etmək niyyətinlərini də bildirib. Qeyd edək ki, xarici şirkətlərin seçilməsində təcrübə, ixtisaslaşma, yüksək keyfiyyət və münasib qiymət amilləri nəzərə alınır. Eyni zamanda eni texnologiya gətirən və yerli resurslardan istifadə edən şirkətlərə üstünlük verilir. Bu arada bir məqamı da qeyd edək ki, azad edilmiş ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarlar üçün yeni güzəştlər hazırlanır. Bununla bağlı iqtisadiyyat nazirinin müavini Sahib Ələkbərov qeyd edib ki, Qarabağ regionu kənd təsərrüfatı sahəsi üzrə ixtisaslaşdığına görə bütün ölkə ərazisinə tərbiq edilən güzəştlər bura da aid ediləcək. O bildirib ki, işğaldan azad edilmiş ərazilərdə bəzi sosial güzəştlər də nəzərədə tutulur: "Güzəştlər əvvəl vergiyə aid idisə, indi həm də sosial sığortaya aid olacaq. Həmçinin bəzi güzəştlər subsidiyalarla bağlı ola bilər. Orada çalışacaq sahibkarların hamısına elə bir şərait yaradılmalıdır ki, gələcəkdə orada işləməkdə maraqlı olsunlar".
Xatırladaq ki, bir neçə gün əvvəl də Prezident İlham Əliyev azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi inkişafın sürətləndirilməsi ilə bağlı bəzi tədbirlər haqqında sərəncam imzalayıb. Burada qeyd edilir ki, sözügedən ərazilərdə zəngin resurs və infrastruktur potensialından səmərəli istifadə, dövlət‒özəl sektor tərəfdaşlığı və ən əlverişli biznes mühiti əsasında iqtisadi fəaliyyətin canlandırılması və dayanıqlı məskunlaşmanın təmin olunması ölkənin uzunmüddətli inkişaf prioritetləri ilə vəhdətdə olan tədbirlərlə dəstəklənməlidir. Sərəncamda azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi canlanmanın sürətləndirilməsi və investisiya cəlbediciliyinin artırılması, müasir və effektiv istehsal, ticarət və xidmət infrastrukturunun yaradılması, innovativ texnologiyaların tətbiqi, sənaye potensialının reallaşdırılması, optimal güzəştlərin və stimullaşdırıcı mexanizmlərin hazırlanması və sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılması üçün əlverişli şərait yaradılması məqsədilə konkret addımlar müəyyən edilib. Buna müvafiq olaraq azad edilmiş ərazilərdə iqtisadi resursların və əmək resurslarının səmərəli idarə olunması, onların emal sənayesinin və xidmət infrastrukturunun yaradılmasına yönəldilməsi məqsədilə vergi güzəştlərinin, sosial sığorta və digər güzəştlərin tətbiqi nəzərədə tutulur. Eləcə də bu yerlərdə özəl təşəbbüslərin stimullaşdırılması, investisiyaların təşviqi mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi, həmin ərazilərdə istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlar üçün xammal və materialların idxalı ilə bağlı gömrük və vergi güzəştlərinin müəyyən edilməsi məqsədilə konkret addımlar atılacaq. Müasir bilik və bacarıqlara malik mütəxəssislərin işğaldan azad edilmiş ərazilərə cəlb edilməsi, əmək miqrasiyası kvotasının müəyyən edilməsi və iş icazələrinin verilməsi prosedurunun təkmilləşdirilməsi də fəlaiyyət istiqamətləri sırasındadır.
Bundan başqa, azad edilmiş ərazilərdə istehsal fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlar üçün kommunal xidmətlər, konkret olaraq elektrik enerjisi, təbii qaz və su istehlakı üzrə güzəştlər müəyyən ediləcək. Azad ərazilərdə fəaliyyət göstərən sahibkarların maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsi və bu istiqamətdə zəruri dövlət dəstəyinin gücləndirilməsi də diqqət mərkəzində olacaq. Bu yerlərdə ekoloji təmiz texnologiyaları tətbiq edən, “yaşıl artım” yaradan və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə edən investorlar dəstəklənəcək, həmin ərazilərdə yaşayış massivlərinin inşası ilə bağlı dövlət‒özəl sektor tərəfdaşlığı inkişaf etdiriləcək. Məhz bu şəraitdə azad edilmiş ərazilərə yerli və xarici şirkətlərin böyük axınının olması proqnozlaşdırılır. Bu ərazilərin faydalı qazıntılarla zəngin olmasını, kənd təsərrüfatının və turizmin inkişafı üçün yüksək potensialın mövcudluğunu, iqtisadiyyatın digər sahələrinin inkişafı üçün münbit şəraitin mövcudluğunu nəzərə alsaq, sahibkarların axınının qaçılmaz olacağını demək olar.
Tahir TAĞIYEV
