Bakıda avtomobillərin icarəyə verilməsi halları getdikcə artmaqdadır. Müşahidələr göstərir ki, bu işlə həm sadə vətəndaşlar, həm də ayrı-ayrı şirkətlər (“Rent a car”) məşğul olur. Bir qayda olaraq, fiziki şəxslər öz şəxsi maşınlarını əsasən dost-tanışa icarəyə verir, ya da internetdəki avtomobil saytlarında elan verməklə müştəri tapırlar.
Ancaq bir problem var ki, sığorta şirkətləri icarəyə verilən maşınları KASKO sığorta etməkdən imtina edir. Maraqlıdır, bu avtomobilləri KASKO sığorta etməkdən niyə yayınır?
“Kirayə verilən avtomobillər üzrə sığorta şirkətləri könüllü sığorta yazmaqdan ya imtina edir, ya da o qədər yüksək sığorta haqqı tələb edirlər ki…”
Sığorta sahəsi üzrə ekspert İlkin İbrahimov bildirdi ki, sığorta şirkətləri icarəyə verilən avtomobillərin könüllü sığortası zamanı sərt qaydalar tətbiq edir: “Sığorta fəaliyyyəti haqqında qanuna görə, sığorta şirkətləri həm icbari, həm də könüllü sığorta ilə bağlı xidmət göstərə bilir. İcbari sığorta üçün şirkətlər lisenziya almalıdır. Könüllü sığortada isə belə bir qayda yoxdur. KASKO sığortası şirkətlər üçün daha vacib əhəmiyyət kəsb edir, çünki onlar burda öz qaydalarını müəyyən edirlər. Amma bu qaydalarda da tam müstəqillik yoxdur. Mərkəzi Bankın könüllü sığortalar haqqında qaydaları var. Proseslər bu qaydalar çərçivəsində tənzimlənməlidir. KASKO sığorta ölkəmizdə daha az hallarda istifadə edilir, çünki sığorta şirkətləri burda daha sərt qaydalar tətbiq edir. Məsələn, sığortalanma zamanı risq amilini nəzərə alaraq sığorta haqqını daha yüksək edirlər. Sığorta şirkətləri kirayə verilən avtomobillərin KASKO sığortası zamanı avtomobilin dəyərinin 12 faizi həddində belə sığorta haqqı tələb edirlər. Kirayə verilən avtomobillər üzrə sığorta şirkətləri könüllü sığorta yazmaqdan ya imtina edir, ya da o qədər yüksək sığorta haqqı tələb edirlər ki, müştərilər bundan boyun qaçırır. Bu, hər iki tərəf üçün normal haldır. Çünki vətəndaş özü bilir ki, kirayə verdiyi avtomobil nə vaxtsa vurulacaq və ya başqa problemləri çıxacaq. Sığorta şirkətləri də qeyd edir ki, bizim risqimiz daha çox olduğundan, biz onların sığorta haqlarını daha yüksək edirik. Amma icarəyə verilən avtomobilləri KASKO sığorta etməkdən tamamilə imtina halları, demək olar ki, yoxdur.
Adi halda avtomobilin dəyərinin 4 faizi qədər sığorta haqqı müəyyən olunursa, kirayə verilən avtomobillər üzrə bu haqq daha çox olur, 4-7 faiz, bəzən isə 10-12 faizə kimi çatır. Bu da narazılıqla qarşılanır”.
Günel CƏLİLOVA
