Məlum olduğu kimi, Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi (MİDA) tərəfindən “Güzəştli mənzil” sistemi vasitəsilə 30.03.2022-ci il tarixdə keçirilmiş mənzil seçimi mərhələsinin nəticələri ləğv edilib. Mənzil seçimi prosesində iştirak edən vətəndaşların yol verdikləri qanunsuzluqlara görə seçimin nəticələrinin ləğv olunması, yaxın vaxtlarda yeni seçimlərin keçiriləcəyinin rəsmən açıqlanması onu deməyə əsas verir ki, MİDA özünü işinə yüksək dərəcədə tənqidi və obyektiv yanaşan qurum kimi göstərdi. Baş verən xoşagəlməz hadisənin araşdırılması üçün MİDA özü Dövlət Təhlükəsizliyinə (DTX) müraciət etdi, bu proses DTX tərəfindən araşdırıldı və məsələyə nöqtə qoyuldu.
Bildiyimiz kimi, güzəştlə seçimin ədalətli, şəffaf və bərabər şəraitdə keçirilməsini təmin etmək məqsədilə Yasamal Yaşayış Kompleksinin 2-ci mərhələsində 442 mənzilin seçimi yenidən həyata keçiriləcək. Mənzil seçiminin qanunsuz nəticələrinin ləğv olunması, MİDA-nın öz işini, simasını, fəaliyyətini qorumaq üçün atdığı bu addımın digər dövlət qurumları üçün nümunə ola biləcəyi şübhə doğurmur. Kaş ki, bütün dövlət qurumları MİDA-dan nümunə götürüb özləri barədə olan ləkələyici hadisələrin ifşa edilməsində sona qədər maraqlı olaydılar. Bu çox effektiv nəticə verərdi.
MİDA-nın “Güzəştli mənzil” sistemi vasitəsilə 30.03.2022-ci il tarixdə keçirilmiş mənzil seçimi mərhələsinin nəticələrini ləğv etməsinə necə baxırsız? Dövlət qurumunun öz reputasiyasını qorumaq üçün bu dərəcədə ardıcıl olması necə bir nümunədir?
“MİDA-nın bu istiqamətdə olan nümunəsi də qeyd olunmalıdır”
Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun rəhbəri Əliməmməd Nuriyev baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, MİDA-nın bu qərarı alqışlanmalıdır və başqa qurumlara da gerçək bir nümunədir: “Əlbəttə, qanunsuz seçimin nəticələrinin ləğvini əsaslı və legitim, qanuni hesab edirəm. Doğrudan da, nəticələr ləğv olunmalı idi. Çox narahatedici bir hadisə baş verdi və kiber hücumlar nəticəsində kompüter proqramlarına və məlumatlara qanunsuz müdaxilə oldu, bunun nəticəsində “Güzəştli mənzil” sistemindən istifadədə ayrı-ayrı şəxslərə üstünlük qazandırıldı. Bu eyni zamanda peşəkarlar, kompüter sahəsində xüsusi biliyə malik olan şəxslər tərəfindən, həm də xüsusi proqramlardan istifadə etməklə həyata keçirilən qanunsuzluq idi. Beləliklə, mənzil üçün müraciət edən şəxslərin öz hüquqlarını həyata keçirməsinə münasibətdə ayrıseçkilik yarandı, bir çoxlarına üstünlük imkanı verildi. Heç şübhəsiz, qanunsuz üstünlük vardısa, nəticələr legitim hesab oluna bilməzdi. Verilən məlumatlara görə, bu 60 faizdən yuxarı idi və buna görə də ümumi nəticələr ləğv olundu. Burada insanların bərabər imkanlardan istifadə etmək hüququ pozulub. Ona görə də hesab edirəm ki, Dövlət Agentliyi çox doğru və düzgün qərar qəbul edib seçimin nəticələrini ləğv etdi. Bu seçimin nəticələrinin ləğv olunması prosesi dərhal baş vermədi. Hadisə 30 martda baş verib, amma nəticələr bu günlərdə ləğv olundu. Çünki bununla bağlı araşdırma aparılması vacib idi. Bu araşdırma da yetərli şəkildə peşəkar səviyyədə aparılmalı idi. Təsadüfi deyil ki, MİDA hadisədən dərhal sonra bu məsələ ilə bağlı araşdırma aparması üçün hüquq-mühafizə orqanlarına və DTX-ya müraciət etdi. Çünki DTX-nın həm konkret cinayətlərin araşdırılması istiqamətində peşəkarlığa malik strukturları var, həm də DTX-ya cəmiyyətdə böyül ehtimad var. Şübhəsiz ki, bu işin araşdırılmasının DTX tərəfindən aparılması inam və etimadın qorunub saxlanmasına xidmət edirdi”.
Ə.Nuriyevin sözlərinə görə, MİDA-nın yaranmasında məqsəd ölkədə vətəndaşların mənzil ehtiyaclarını ödənilməsini təmin etməkdir. Bu istiqamətdə sosial ədalət prinsipinin qorunub saxlanmasının əsas şərt olduğunu vurğulan Ə.Nuriyev hesab edir ki, bu Agentlik dövlətin çox böyük sosial siyasətinin tərkib hissəsidir: “Bu səbəbdən də orada inam və etimadın daimi olması çox vacib bir məsələdir. Bu inam və etimadın da qorunması üçün MİDA-nın DTX-ya müraciət etməsi təbii qəbul olunmalıdır. Bu, cəmiyyətdə də çox yaxşı qarşılandı. Doğrudan da, DTX çox yüksək peşəkarlıq səviyyəsində bu məsələni araşdırdı. Qurum tərəfindən müdaxilənin kimlər tərəfindən, hansı formada həyata keçirilməsi ilə bağlı dəqiq sübutlar aşkarlanıb. Əlbəttə, daha sonra bu iş məhkəməyə göndəriləcək və məhkəmə də həmin şəxslərin təqsirli olub-olmadığı barədə qərar qəbul edəcək...”
Ə.Nuriyevin bildirdiyinə görə, MİDA indiyə qədər mənzil seçimində həyata keçirdiyi siyasətlə burada bərabər bərabər imkanlılığın əlçatımlığını təmin edir. Bu baxımdan, MİDA tərəfindən belə bir nümunənin göstərilməsi, fakta bu şəkildə münasibəti çox operativ oldu: “Əminəm ki, onun istifadəçiləri də bu qərardan razı qalacaqlar. Çünki burada heç kəsin hüququ pozula bilməzdi, hər kəs üçün bərabər imkanları sona qədər həyata keçirmək imkanı olmalı idi. Əks halda bir qrupun nəticələrini qismən ləğv edilsəydi və nəticələr tam ləğv edilməsəydi, bu çoxlu söz-söhbətə, müzakirələrə, spekulyasiyaya gətirib çıxaracaqdı. Əgər 60 faizdən yuxarı şəxs bunu məhz bu proqrama qanunsuz müdaxilə nəticəsində əldə etmişdisə, seçimin nəticəsinin ləğv edilməsi çox doğrudur, qanunidir”.
MİDA-nın prosesin nəticələri, baş verənlərlə bağlı məlumat vermək üçün media və QHT-lərin iştirakı ilə brifinq keçirməsini yüksək qiymətləndirən Ə.Nuriyevin sözlərinə görə, bura o vətəndaş cəmiyyətinin nümayəndələri dəvət edildi ki, onlar korrupsiyaya, qeyri-şəffalığa qarşı mübarizədə öz fəaliyyətlərini göstərməyə çalışıblar. O qeyd etdi ki, şübhəsiz, burada vacib məsələ bütövlükdə sistemin təhlükəsizliyi ilə bağlıdır: “Məlum olub ki, bütövlükdə güzəştli mənzildən istifadə ilə bağlı elan verildikdən sonra sistemə 1000-dən artıq kiber hücumlar olub və sistem onların qarşısını alıb. Amma daha sonra elə peşəkar haker hücumları tətbiq olunub ki, sistemin onun qarşısını almaq üçün imkanı olmadı. Bu da təbiidir. Bilirsiz ki, dünyada ən etibarlı şəkildə, yüksək qaydada təhlükəsizliklə təmin olunan qurumların saytları sındırılır, qanunsuz müdaxilələr edilir. Hətta Pentaqonun özünün saytına da bu cür hucumlar olur. Yəni heç kəs bundan sığorta olunmayıb, risqlər var. Amma daimi olan məhz ondan ibarətdir ki, daim təhlükəsizlik sistemi təkmilləşdirilsin. Bu istiqamətdə olan şirkətin nümayəndəsinin də brifinqdə iştirakı və bir çox suallara cavab verməsi, hesab edirəm ki, şəffaflığın nümunəsidir. Bir sözlə, MİDA-nın bu istiqamətdə olan nümunəsi də qeyd olunmalıdır. Çünki Dövlət Agentliyi bir daha göstərdi ki, öz fəaliyyətində şəffafdır, hesabatlıdır və Prezident tərəfindən qarşılarına qoyulan bütün məqsədlərin həyata keçirilməsi ilə bağlı cavabdehliyi hər zaman həyata keçirməyə hazırdır. Bu istiqamətdə olan bu fəaliyyət də, əlbəttə, qiymətləndirilməlidir. Fikrimcə, hər hansı belə bir problem yaranırsa istənilən dövlət orqanı da məsələyə bu cür yanaşmalıdır, araşdırılma aparılmasına çalışmalıdır və araşdırmanın nəticələrini cəmiyyətlə bölüşməlidir, cəmiyyətdən gələn mesajlara diqqət yetirməlidir...”
İradə SARIYEVA
