Böyük Britaniyanın Baş naziri bildirib ki, Rusiya 2016-cı ildə ölkənin Avropa İttifaqından çıxması ilə nəticələnən “Brexit” referendumuna müdaxilə edib. Onun sözlərinə görə, bu müdaxilə barədə hökumətdən birmənalı cavab alıb. Baş nazir Avropada siyasi proseslərə xarici müdaxilə cəhdləri barədə ictimaiyyətin kifayət qədər məlumatlandırılmadığını vurğulayıb və Almaniya ilə Fransanı oxşar təhlükələrə qarşı diqqətli olmağa çağırıb.
Britaniya hökumət başçısı Berlinə səfəri zamanı Almaniya kansleri Fridrix Mertslə Rusiyanın siyasi proseslərə təsiri məsələsini müzakirə etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Merts Almaniyanın “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyasının Rusiya ilə əlaqəli olduğunu və Rusiyadan maliyyə dəstəyi aldığını düşündüyünü ifadə edib. Həmçinin Rusiyadan Almaniyaya dezinformasiya axınının olduğu iddia edilib.
Baş nazir “Brexit” qərarını fəlakətli səhv adlandırıb və Böyük Britaniyanın gələcəkdə yenidən Aİ-yə qayıtması ehtimalını istisna etməyib. Bu açıqlamalar Avropada sağ populist qüvvələrin mövqelərinin gücləndiyi və Fransada 2027-ci il prezident seçkilərinə hazırlığın getdiyi bir dövrdə səsləndirilib.
Rusiyanın Avropa ölkələrində seçkilərə və siyasi proseslərə müdaxilə etdiyi iddiaları Avropa İttifaqının gələcəyinə, sağ populist qüvvələrin mövqelərinə və Qərbin siyasi birliyinə necə təsir göstərə bilər? “Brexit” təcrübəsi Almaniya və Fransa üçün hansı dərsləri ortaya qoyur və Avropa ölkələri xarici müdaxilələrin qarşısını almaq üçün hansı mexanizmləri tətbiq etməlidir?
Arzuxan Əlizadə: “Demokratik dövlətlərin gücü vətəndaşların sərbəst seçim hüququnun qorunmasında özünü göstərir”
AMİP lideri, deputat Arzuxan Əlizadə “Bakı-Xəbər” qəzetinə açıqlamasında Avropa ölkələrində seçki proseslərinə və siyasi qərarlara xarici müdaxilə iddialarını şərh edib. O bildirib ki, informasiya müharibəsi və xarici təsir cəhdləri müasir dövrdə dövlətlərin siyasi həyatına təsir göstərmək üçün istifadə olunan vasitələrdəndir.
Deputatın sözlərinə görə, Böyük Britaniyanın Baş nazirinin 2016-cı ildə keçirilmiş “Brexit” referendumuna Rusiyanın müdaxiləsi ilə bağlı açıqlaması bu məsələnin demokratiyanın təhlükəsizliyi baxımından aktuallığını bir daha gündəmə gətirir. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə dezinformasiyanın yayılması, cəmiyyətdə fikir ayrılıqlarının dərinləşdirilməsi və siyasi qüvvələr arasında qarşıdurmanın gücləndirilməsi demokratik institutlara inamı zəiflədə bilər.
Arzuxan Əlizadə vurğulayıb ki, xarici müdaxilə cəhdlərinin mövcudluğu ilə həmin cəhdlərin seçkinin nəticələrini müəyyən etməsi arasında fərq qoyulmalıdır. Onun fikrincə, əsas məsələ seçicilərin qərarlarını manipulyasiyadan uzaq, etibarlı və obyektiv məlumatlar əsasında verməsini təmin etməkdir. Bu baxımdan, Britaniyanın “Brexit” təcrübəsi Avropa ölkələri üçün mühüm nəticələr çıxarmağa əsas verir.
Deputat qeyd edib ki, Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından çıxması ölkədə uzunmüddətli siyasi və iqtisadi müzakirələrə səbəb olub, Avropa ilə münasibətlərin yenidən qurulmasını zəruri edib. Bu təcrübə göstərir ki, iqtisadi problemlər, miqrasiya, milli suverenlik və cəmiyyətdəki narazılıqlar xarici təsir cəhdləri üçün əlverişli informasiya mühiti yarada bilər.
Arzuxan Əlizadənin fikrincə, Almaniya və Fransa kimi Avropanın aparıcı ölkələrində sağçı və populist siyasi qüvvələrin mövqelərinin güclənməsini yalnız xarici müdaxilə ilə əlaqələndirmək düzgün deyil. Bu proseslərin daxili sosial, iqtisadi və siyasi səbəbləri də mövcuddur. Bununla belə, xarici aktorların cəmiyyətdəki fikir ayrılıqlarından istifadə edərək siyasi qütbləşməni dərinləşdirməsi təhlükəsi nəzərə alınmalıdır.
Deputat hesab edir ki, ayrı-ayrı Avropa ölkələrində siyasi parçalanmanın güclənməsi ümumavropa əməkdaşlığına və Qərb dövlətləri arasında koordinasiyaya mənfi təsir göstərə bilər. Buna görə də Avropa dövlətləri bir tərəfdən vətəndaşların real sosial və iqtisadi narahatlıqlarına cavab verməli, digər tərəfdən isə siyasi rəqabətin xarici təsir vasitəsinə çevrilməsinin qarşısını almalıdırlar.
O bildirib ki, xarici müdaxilələrə qarşı mübarizədə ilk növbədə seçki sistemlərinin kibertəhlükəsizliyi gücləndirilməli, siyasi reklamların maliyyə mənbələri şəffaflaşdırılmalı, qanunsuz xarici maliyyələşmə və koordinasiyalı dezinformasiya kampaniyaları vaxtında müəyyən edilməlidir. Eyni zamanda, dövlət qurumları, müstəqil media, fakt yoxlama təşkilatları və rəqəmsal platformalar arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi vacibdir.
Arzuxan Əlizadə media savadlılığının artırılmasının da xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, vətəndaşların məlumatları təhlil etmək, mənbələrin etibarlılığını yoxlamaq və dezinformasiyanı həqiqi məlumatlardan ayırmaq bacarığı xarici təsirlərə qarşı dayanıqlılığın əsas şərtlərindən biridir.
Deputat əlavə edib ki, bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər ifadə azadlığını, siyasi rəqabəti və fərqli mövqelərin sərbəst ifadəsini məhdudlaşdırmamalıdır. Əsas məqsəd yalnız xarici müdaxilə cəhdlərini aşkar etmək deyil, həm də cəmiyyətin belə təsirlərə qarşı müqavimət qabiliyyətini artırmaqdır. Onun fikrincə, demokratik dövlətlərin gücü vətəndaşların sərbəst seçim hüququnun qorunmasında, dövlət institutlarının şəffaflığında və cəmiyyətin dövlətə olan etimadında özünü göstərir.
Dəniz NƏSİRLİ
