Pakistanda vəziyyət gərginləşir. Əfqanıstanla sərhəddə silahlı toqquşmaların davam etməsilə yanaşı, İslamabad ölkənin ən qeyri-sabit bölgəsindəki problemlə üzləşib. Qərb xəbər agentliklərinin və “The New York Times” qəzetinin məlumatına görə, federal hökumət keçmiş baş nazir İmran Xanın müxalifətdəki “Ədalət Uğrunda Hərəkat” partiyası tərəfindən idarə olunan Xayber Paxtunxva əyalətinin nəzarətini ələ keçirib və birbaşa federal idarəetmə tətbiq edib. İslamabad bu addımı haqlı çıxararaq iddia edib ki, yerli hökumət vətəndaşlarının təhlükəsizliyini təmin edə və terror hücumlarının qarşısını ala bilməyib.
Lakin xarici müşahidəçilərin fikrincə, federal hökumətin bu addımı böyük siyasi təsirə malik ordu tərəfindən dəstəklənən İslamabad hakimiyyəti ilə keçmiş kriket ulduzu və siyasətçi, şəhid kimi hörmət edilən İmran Xanın tərəfdarları arasında rəqabəti daha da şiddətləndirir. Dövlət vəsaitlərini mənimsəməkdə ittiham olunaraq 14 il həbs cəzasına məhkum edilən siyasətçi görmə qabiliyyətini itirir və digər xəstəliklərdən əziyyət çəkir. Tərəfdarları iddia edirlər ki, hökumət özəl klinikada müalicəsindən imtina etməklə onun əzablarını daha da artırır. Ölkə hökuməti bəyanatında vətəndaşlarının maraqları naminə qanuna uyğun hərəkət etdiyini vurğulayıb. Əyalətə nəzarət qubernatorun ixtiyarına veriləcək və qubernator onu 11 məsləhətçidən ibarət komandanın köməyi ilə idarə edəcək. Yeni ordu bölmələri həmçinin Xayber Paxtunxva və Bəlucistan əyalətlərinə yerləşdiriləcək. Ədliyyə naziri Əzəm Tarar bunun sabitliyin bərqərar olmasına kömək edəcəyini söyləyir. İslamabadın bildirdiyinə görə, Talibanın Əfqanıstanda hakimiyyətə qayıtdığı 2021-ci ildən bəri Pakistanın sərhəd əyalətlərində minlərlə əsgər və polis öldürülüb. Sentyabr ayı xüsusilə çətin keçib və həmin ay ərzində Əfqanıstandan 225 hücum qeydə alınıb. Lakin rəsmi Kabil özünün Pakistan hücumlarının qurbanı olduğunu və Pakistan təyyarələrinin Əfqanıstan mülki əhalisinin evlərinə dəfələrlə zərbələr endirdiyini iddia edir.
Rusiyalı ekspert Qleb Makareviç qeyd edib: "Pakistan hökumətinin sərhəd bölgələrindəki zorakılığa son qoya biləcəyinə çox şübhə edirəm. Bu, Əfqanıstandakı 40 illik vətəndaş müharibəsinin və Xayber Paxtunxva əyalətinin Əfqanıstana yaxınlığının nəticəsidir. Oradakı sərhəd olduqca məsaməlidir və terrorçu qrupların yaraqlıları asanlıqla bir yerdən digərinə keçə bilirlər. Son 20 ildə Pakistanın etdiyi heç bir şey terrorizm təhlükəsini azaltmayıb. İnanıram ki, fövqəladə vəziyyət elan edilməsi də bu problemin həllinə kömək etməyəcək". Yerli hakimiyyət orqanlarının dəyişməsinə gəldikdə, mərkəzi hakimiyyət orqanlarının bunun terrorizmlə mübarizə adı altında edildiyi barədə arqumentləri tamamilə inandırıcı deyil: "Yerli hakimiyyət orqanlarının dəyişməsinin əsas səbəbi siyasidir. Bu, İmran Xanın “Ədalət Uğrunda Hərəkat” partiyası ilə federal hökumət arasında fikir ayrılığıdır. Axı Xayber Paxtunxva əyaləti İmran Xanın qalasıdır. Terrorçular orada beş il fəaliyyət göstəriblər, lakin bu, qubernatorluq hakimiyyətinin qurulmasının səbəbi deyildi. Beləliklə, təhlükəsizlik məsələləri üstünlük təşkil edən məsələlər deyil".
Tahir TAĞIYEV
