Paytaxtda qanunsuz tikililərə rəvac verənlərin əsasən Bakının ayrı-ayrı rayonlarının icra başçıları olduğu gizlin deyil. Elə bir rayon tapmaq çətindir ki, onun ərazisində bir deyil, bir neçə qanunsuz inşaat işləri aparılmasın. Məhz bu qanunsuz tikililərin də icra başçıları ilə tikinti işləri ilə məşğul olan MTK rəhbərləri, sahibkarlar arasında baş tutan gizli sövdələşmə nəticəsində inşa olunduğu gizlin deyil. Əvvəlki dövrlərdə Prezident İlham Əliyev bir neçə dəfə qanunsuz tikinti işlərinə rəvac verən məmurlara səslənmiş və onları bu qanunsuz əməllərə son qoymağa çağırmışdı. Amma təəssüf ki, bu məsələyə zəif nəzarət olduğu üçün icra başçıları bu əməlləri davam etdirirlər.
Problem o qədər ciddidir ki, Prezident buna bu günlərdə çox kəskin reaksiya verib. Belə ki, bir neçə gün əvvəl Prezident İlham Əliyev Şahin Seyidzadəni “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin İdarə Heyətinin sədri vəzifəsinə təyin olunması ilə əlaqədar videoformatda qəbul edərkən qanunsuz tikililər məsələsinə xüsusi toxundu və icra başçılarına, eləcə də sahibkarlara xəbərdarlıq etdi. Prezidentin sözləri əsasən də icra başçılarına hədəflənmişdi. Prezident icra başçılarına xəbərdarlıq etdi ki, bu qanunsuz tikililərin qarşısı alınmalıdır. Qeyd etdiyimiz kimi, qanunsuz tikintilər isə özbaşına inşa olunmur və bu qanunsuzluq icra başçıları ilə sahibkarların, MTK rəhbərlərinin sövdələşməsi nəticəsində baş verir.
Prezidentin tapşırıqlarına uyğun olaraq BŞİH fəaliyyətə keçib və BŞİH-də qanunsuz tikililərlə bağlı müşavirə keçirilib. Burada BŞİH-nin başçısı icra başçılarına göstərişlər verib və sair. Bu məsələ öz yerində. Əsas məsələ Prezidentin tələbinin və tapşırığının necə icra olunmasıdır. Yəni xəbərdarlıq o zaman nəticə verir ki, prosesə ciddi nəzarət edilir. Əlbəttə, BŞİH qanunsuz tikililərə meydan verənlərin cəzalandırılmasına nail olmalıdır.
Göründüyü kimi, BŞİH Prezidentin tapşırığının icrası üçün fəaliyyətə keçib. Amma görək necə icra edəcək? Əgər əvvəlki sərəncamlar kimi yarıtmaz şəkildə icra edəcəklərsə, bu bir nəticə verməyəcək, amma Prezidentin tapşırığı lazımı səviyyədə icra olunacaqsa effekt olacaq. Ekspertlər hesab edirlər ki, qanunsuz tikililərə icazə verən icra hakimiyyəti başçıları ilə bağlı tədbirlər görülməsi üçün BŞİH fəaliyyətə keçməlidir. Çünki tapşırıq, göstəriş, xəbərdarlıq onların bir çoxuna kar etmir və əllərindəki səlahiyyətlərdən istifadə edərək bu kimi qanunsuzluqlara yol verirlər. Ekspertlərin sözlərinə görə, BŞİH-nin başçısı belə icra başçılarının vəzifələrindən uzaqlaşdırılması üçün birbaşa Prezidentə təqdimat verilməlidir ki, filan rayonun icra başçısı bu işlə məşğuldur, onun bu vəzifədə qalması ziyanlıdır.
Ekspertlərin qənaətinə görə, BŞİH-də qanunsuz tikililərlə bağlı müşavirə keçirilməsi, orada başçılara xəbərdarlıq edilməsi adi bir hadisədir. Bunun qarşısı alınmayacaqsa, yenə hərə öz rayonunda bu əməli davam etdirəcəksə, bu müşavirənin nə faydası var? Ekspertlər deyir ki, BŞİH-nin qanunsuz tikintilərlə bağlı apardığı reydə görə 127 qanunsuz tikili aşkarlanıb. Amma hələ də bu tikililərin birinin də “burnu qanamayıb”, hamısı yerindədir. Yerində olmasaydı BŞİH bununla bağlı da məlumat yayardı.
"İcra hakimiyyəti başçılarının çoxunun qanunsuz tikililərdən xəbəri var, özləri icazə verirlər"
AVCİYA-nın vitse-prezidenti, professor, siyasi şərhçi Məhərrəm Zülfüqarlı baki-xeber.com-a şərhində bildirdi ki, Prezident İlham Əliyevin tapşırıqlarının icra olunması üçün bütün aidiyyəti qurumlar səfərbər olunmalıdır.
M.Zülfüqarlının sözlərinə görə, icra başçıları arasında sobatajla məşğul olanlar, yalnız öz mənfəətini düşünənlər də az deyil. Onların böyük bir qismi sahibkarların qanunsuz əməllərinə şərik olur. Nəticədə isə Bakının görkəminə xələl gətirən binaların, tikintilərin meydana çıxdığını deyən M. Zülfüqarlı deyir ki, belələrinə qarşı ölçü götürülməlidir.
"Çox təəssüflər olsun ki, Bakının görkəminə xələl gətirən qanunsuz yaşayış binalarının tikintisi halları ilə qarşılaşırıq. Bu problem uzun illərdir mövcuddur, lakin bəzi məsul qurumlar bu hallara qarşı mübarizə aparmaq istəmirlər. Bu gün korrupsiyaya bulaşan, qanunsuz əməllərlə məşğul olan icra hakimiyyəti başçıları da var.
Gizlin deyil ki, bir çox icra başçıları qanunsuz tikililərə şərait yaradır. Bu da mövcud problemlərə səbəb olur. Müşahidə edilən odur ki, icra hakimiyyəti institutu özünü doğrultmur. Hər bir rayon icra hakimiyyəti rəsmiləri – böyükdən kiçiyə, nəinki ərazidə aparılan hansısa tikintidən, hətta adi bir vətəndaşın mənzilində apardığı təmirdən də xəbərdardır. Yəni idarəetmə arealına daxil olan ərazilərə nəzarət bu dərəcədə əhatəlidir. Ona görə də kimsə “mənim bundan xəbərim olmayıb” deyirsə, konkret yalan danışır. Haqlarını alırlar, tikintiyə icazə verirlər. Açıq deyirlər ki, nə qədər fürsət var, tez olun tikin, hesabat soruşulanda deyəcəyik, əvvəlki illərdə imzalanmış sərəncamlara uyğun tikilir. Əlbəttə, icra hakimiyyəti başçılarının çoxunun qanunsuz tikililərdən xəbəri var, özləri icazə verirlər. Bu, aydın məsələdir. Amma məni bir vətəndaş olaraq narahat edən həm də budur ki, niyə hər məsələyə Prezident irad bildirəndən, xəbərdaqlıq edəndən sonra məmurlar “canlanır”? Gərək hər problemi Prezident qaldırsın, irad bildirsin, sonra məmurlar işə başlasın?! Vəzifəyə təyin edilən şəxsin konkret vəzifəsi, daşıdığı məsuliyyət var. Buna əməl etməlidirlər. Bu müşavirələr də gözdən pərdə asmaq üçündür. Sabah hesabata daxil edilsin ki, filan icra hakimiyyəti cəzalanıb, töhmət verilib və sair".
M.Zülfüraqlı hesab edir ki, icra hakimiyyəti başçıları özləri nəticə çıxarmalıdır. Nəticə çıxarmasalar onlar barədə təqdimatlar hazırlanmalıdır: "Qanunsuzluqlara rəvac verən icra başçıları barədə konkret ölçü götürülməlidir. BŞİH bu məsələyə ciddi yanaşmalıdır. Bu məsələlərin ciddi nəticəsi olmalıdır".
İradə SARIYEVA
