Koronavirus pandemiyası dövründə dünyada COVID-19-a yoluxanların ümumi sayı artıq 260 milyona çatıb, ölənlərin sayı isə 5,2 milyon nəfər təşkil edir. İndiyə qədər görülən tədbirlərə baxmayaraq, hələ də pandemiyanın öhdəsindən gəlmək mümkün olmayıb. Əksinə, pandemiyanın daha böyük fəsadlara səbəb ola biləcəyinə dair xəbərdarlıqlar edilir.
Məsələn, elə bu günlərdə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Avropa Bürosunun direktoru Hans Klyüge bildirib ki, Avropa ölkələri məhdudiyyətləri sərtləşdirməsə, regionda qışda koronavirus pandemiyası nəticəsində 500 minə yaxın insan həyatını itirə bilər. Onun sözlərinə görə, ÜST Avropada COVID-19-un yayılma sürətinin artmasından çox narahatdır və bununla əlaqədar mütəxəssislər tibbi maska taxmağı davam etdirməyi, eləcə də hələ peyvənd olunmayanların hamısının vaksinasiyasını tövsiyə edir. Klyüge qeyd edib ki, soyuq havaların yaxınlaşması, bir sıra ölkələrdə aşağı peyvənd göstəriciləri, daha çox yoluxucu ştammların yaranması ilə əlaqədar olaraq Avropada koronavirusun növbəti dalğası müşahidə olunur: “COVID-19 yenidən regionumuzda əsas ölüm səbəbinə çevrilib”. Qeyd edək ki, Avropanın bir sıra ölkələri son günlər virusa yoluxma hallarının artmasına görə koronavirus əleyhinə tədbirləri sərtləşdirib. Almaniyanın səhiyyə naziri Yens Şpan bu fonda bildirir ki, qarşıdan gələn aylarda aımanların əksəriyyəti ya vaksinlənəcək, ya da öləcək. Hazırda Almaniyada xəstəxanaların və reanimasiya şöbələrinin koronaviruslu xəstələrlə dolmasına az qalır, tibb personalı və tənəffüs aparatları çatışmır. Həkimlər xəstə çoxluğuna görə tibbi seçim üsulundan istifadəyə hazırlaşır. Bu sistemdə həkimlər yalnız onların fikrincə sağ qalmaq şansı daha çox olanları müalicə edəcək. Almaniyanın səhiyyə naziri bununla bağlı qeyd edib: “Yəqin ki, bu qışın sonunadək Almaniyada az və ya çox hamı vaksinlənəcək, sağalacaq, ya da öləcək. Bu qəddar səslənir, amma reallıq belədir”. Kansler Angela Merkel də bildirib ki, hökumətin koronavirisun yayılmasının qarşısının alınmasına yönəlmiş səyləri kafi deyil və daha sərt tədbirlərə ehtiyac var: “Biz çox dramatik vəziyyətdəyik. Hazırda görülən işlər yetərli deyil”. Almaniyanın Robert Kox Virusologiya İnstitutunun direktoru Lotar Viler isə qeyd edir ki, Almaniyada koronavirus infeksiyasının beşinci dalğası başlaya bilər: “Əlaqə məhdudiyyəti və peyvəndlər müvəffəqiyyətsiz olarsa, mövcud simulyasiyalara görə, bizdə beşinci dalğa da olacaq”. Onun sözlərinə görə, insanlar arasında təmasların məhdudlaşdırılmasına təcili ehtiyac var. O, almanları kütləvi tədbirlərdən, xüsusən də qapalı məkanlarda qaçmağa çağırıb. Ekspert vurğulayıb ki, bu tədbir ölkənin bütün regionlarına aiddir.
Almaniyanın qonşusu Avstriya da yenidən ümumölkə karantininə qayıdıb. Burada peyvənd olunmamış bütün vətəndaşlar üçün karantin rejimi tətbiq edilib. Avstriya kansleri Aleksandr Şellenberq 2022-ci il fevralın 1-dən koronavirusa qarşı məcburi peyvəndin tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. O, həmçinin, hamı üçün maksimum 20 gün müddətinə milli lokdaun tətbiq edildyini də açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, peyvənd olunmayanlar üçün karantin rejimi əhalinin peyvənd etməyə hazırlığını artırıb, lakin bu kifayət deyil. Qeyd edək ki, bir çox digər Avropa ölkələri də analoji addımlar atır. İtaliya, Fransa, Hollandiya və digərləri yenidən sərt karantin rejiminə qayıdır. Çexiyanın paytaxtı Praqada isə koronavirus pandemiyası çərçivəsində qəbul edilən sərt karantin qaydalarına etiraz olaraq nümayiş keçirilib. Niderland hakimiyyəti koronavirusla bağlı vəziyyətin pisləşməsi ilə əlaqədar yenidən qapanma rejimi tətbiq edib. Ölkənin baş naziri vəzifəsini icra edən Mark Rutte bəyan edib ki, COVID-19 yoluxmalarının sayının artması səbəbindən səhiyyə sisteminə təzyiq yenidən son dərəcə artıb. Niderland da 1,5 metrlik sosial məsafəni yenidən tətbiq edib. Rutte həmçinin hamıya mümkün olduğu qədər distant fəaliyyət göstərməyi tövsiyə edib. İdman yarışları, o cümlədən futbol yarışları tamaşaçısız keçiriləcək. İctimai iaşə obyektləri, eləcə də zəruri malların satıldığı mağazalar saat 20:00-dan etibarən, qalan məntəqələr isə saat 18:00-da bağlanır. Rusiyada koronavirusa görə tətbiq edilən karantin qadağaları sərtləşdirilib. Dünyanın bir sıra digər ölkələrində də analoji addımlar atılır. Azərbaycana gəlincə, bu məsələdə ölkəmizdə vəziyyət bir qədər fərqlidir. TƏBİB-in Xəstəliklərin kontrolu və profilaktikası departamentinin müdiri Yaqut Qarayeva bu xüsusda bildirir: “Vaksinasiya prosesi başlayandan etibarən bir neçə dəfə yoluxma hallarında ciddi artımlar müşahidə edilib. Buna baxmayaraq, karantin sərtləşdirilməsinə gedilməyib. Buna səbəb ölkədə aparılan vaksinasiya prosesinin müsbət nəticə verməsidir”. O bildirib ki, pandemiyanın ilk dövrlərində vaksinasiya prosesi başlamadığı üçün həmin vaxt qapanmalar yeganə çıxış yolu idi: “İndi isə vəziyyət fərqlidir. Vaksinasiyanın effektivliyini göstərən ən yaxşı nümunə məhz budur. Mütləq peyvənd vurdurmaq lazımdır. Bu gün həkimlərin də tövsiyəsinə uyğun olaraq buster doza vaksini vurdurmalıyıq”. Bu açıqlamadan da görünür ki, Azərbaycan yenidən qapanmalara getmək niyyətində deyil. Amma bu fonda insanların da ehtiyatlı olması, infeksiya ilə bağlı təhlükəsizlik tədbirlərinə əməl etməsi olduqca vacibdir.
Tahir TAĞIYEV
