Bakının mərkəzində vurulan reklam lövhələrinin adətən müəyyən problemlər, hətta deyərdik ki, ictimai narazılıq yaratdığı məlumdur. Əsasən də reklamların dili ilə bağlı narazılıqlar olur. Budəfəki problem reklamların dili ilə bağlı deyil. Mətbuatda gedən məlumatlara görə, Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyi ilə Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti arasında qarşıdurma yaranıb. Qarşıdurmaya səbəb kimi isə Reklam Agentliyinin Bakının mərkəzi küçələrində quraşdırdığı reklam lövhələrinin BŞİH-nin əməkdaşları tərəfindən sökülməsi göstərilir. KİV-lər yazır ki, bununla bağlı sahibkarlar yuxarı instansiyalara şikayət edib. Onlar qanuni fəaliyyətlərinə müdaxilə edildiyini və hüquqlarının kobud şəkildə pozulduğunu bildiriblər.
Məsələnin, hətta oktyabrın 19-da Kiçik və Orta Biznesin İnkişafı Agentliyinin dəstəyi, İctimai Şuranın təşkilatçılığı ilə Azərbaycanda reklam bazarı, mövcud vəziyyət, perspektivlər mövzusunda keçirilən forumda da geniş müzakirə olunduğu yazılır. Forumda sahibkarlar müvafiq qurumların, eyni zamanda BŞİH-nin onların işinə müdaxilə etdiyindən şikayətləniblər. Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Dövlət Reklam Agentliyinin mətbuat xidmətinin rəhbəri Hüseyn Azəri mətbuata məlumatı təsdiqləyib:“Həmin foruma bu sahə ilə məşğul olan sahibkarlar da dəvət olunmuşdu. Bu məsələlər orada iştirak edən sahibkarlar tərəfindən qaldırıldı və bunun həlli yolları müzakirə edildi. Sahibkarların bununla bağlı irad və təklifləri oldu. Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin nümayəndəsi həmin tədbirdə iştirak edirdi. Sahibkarlar qeyd edirdilər ki, bununla bağlı müvafiq orqanlara müraciət olunub. Müvafiq orqan deyəndə, Baş Prokurorluğun, Daxili İşlər Nazirliyinin də əməkdaşları var idi. Hazırda bu məsələyə baxılır...”
BŞİH Reklam Agentliyinin Bakının mərkəzi küçələrində quraşdırdığı reklam lövhələrini niyə söküb? Ümumiyyətlə, sökmək səlahiyyətləri varmı?
BŞİH-dən baki-xeber.com-a bildirdilər ki, Bakıda reklam lövhələrinin vurulmasını və sair məsələləri BŞİH yox, Reklam Agentliyi tənzimləyir. Qurumdan onu da dedilər ki, əvvəllər reklam şöbəsi BŞİH-nin nəzdində olsa da, Reklam Agentliyi yarandıqdan sonra o şöbə Agentliyə verilib. BŞİH-dən məhkəmə prosesi ilə bağlı hər hansı məlumat verilməsə də, qeyd edildi ki, reklam lövhələrinin quraşdırılmasında normalar gözlənilməzsə və qanunsuzluğa yol verilərsə onlar həmin lövhəni sökə bilərlər, necə ki, bu günlərdə tarixi arxitektur binaların üstündən borular və başqa əlavə quraşdırmalar sökülüb.
Sosial iqtisadi sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli baki-xeber.com-a bildirdi ki, bu olduqca dərin problemdir: “Bilirsiz ki, əvvəllər bu sahədə bələdiyyələrlə də ciddi problemlər vardı. Belə ki, reklamlardan gələn rüsumların, gəlirlərin bələdiyyə büdcəsinə ödənilməsi barədə qərar vardı. Çox qısa müddətdə bələdiyyə qanunvericiliyinə dəyişiklik etdilər və reklamlardan gələn gəlirlərin bələdiyyə büdcəsinə ödənilməsinin qarşısını aldılar ki, bu büdcə məhz reklam sahəsi ilə məşğul olan qurumlara, istisna hallarda isə BŞİH-nin hesablarına yönəldilməlidir. Əslində, “Reklam Haqqında” Qanunda dəyişikliklərin edilməsi bu problemin yaranmasına səbəb oldu. Bələdiyyələr də zəif və arxasız qurum olduğuna görə, təbii ki, dərhal bununla razılaşıb geri çəkildilər. Burada problem nədir? Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti iddia edir ki, bu reklam lövhələri Bakı şəhərinin ərazisində yerləşdiyi üçün buradan gələn gəlirlər də BŞİH-nin hesabına yönəldilməlidir. Reklam Agentliyi isə deyir ki, biz bu lövhələri sizin torpaqlarınız üzərində qurmamışıq, reklam lövhələri ya hansısa binanın üzərində, yaxud göydən asılıb. Bundan gələn gəlirlər, rüsüm isə Reklam Agentliyinin büdcəsinə köçürülməlidir. Bu məsələ ilə bağlı məhkəmə olarsa, hansı dövlət qurumunun arxası varsa, indiki situasiyada hakimiyyətə bağlılığı varsa, təbii ki, məhkəmə onun xeyrinə qərar qəbul edəcək. Problemi ideal şəkildə həll etmək üçün ən ideal variant, müvafiq qanunvericiliyə dəyişiklik etməklə, həmin reklam lövhələri bələdiyyə torpaqlarında qoyulduğu üçün reklamdan gələn gəlirləri bələdiyyələrin büdcəsinə yönəltməkdir”-deyə İ.Hüseynli qeyd etdi.
“Bütün rüsumları Reklam Agentliyi alır və problemi də o həll etməlidir”
İqtisadçı ekspert Rəşad Həsənovun sözlərinə görə isə, bütün hallarda sahibkarların hüquqları qorunmalıdır və Reklamçılar Agentliyinin də birbaşa vəzifəsi reklam verən sahibkarın hüquqlarını müdafiə etməkdir. R.Həsənov bildirdi ki, sahibkara aid reklam lövhəsi sökülürsə, buna görə məsuliyyət Agentliyin üzərinə düşür. “Hər hansı bir qurum hansısa bir sahədə dövlət siyasətini həyata keçirirsə, bu o demək deyil ki, digər qurumların səlahiyyətlərini poza, onlara aid olmayan hüquqları tanımaya bilər. Burada söhbət reklam lövhələrinin quraşdırılmasından gedir. Məsələn, ola bilsin, Agentlik reklamı uyğun olmayan bir yerdə yerləşdirir, bu da hansısa bir tarixi abidənin və sairin qarşısını kəsir. Dövlətdə proseslərin necə işlədiyini nəzərə almış olsaq, belə məqamlar ortaya çıxa bilər. Tutaq ki, BŞİH-nin özünə uyğun şəhər planlaması var, bunların necə icra olunduğu başqa məsələdir. Bu kimi təzadların aradan qaldırılması üçün mütləq təşkilatlar arasında qanunvericiliklə razılaşdırma həyata keçirilməlidir. Əgər bu razılaşdırma olmayıbsa, bu o demək deyil ki, Dövlət Reklam Agentliyi istədiyi yerdə reklam quraşdıra, hansısa qurumun qarşısını kəsə bilər. Düşünürəm ki, hüquqi cəhətdən bunun müəyyən əsaslarının olması ehtimalı yüksəkdir... Sahibkarlar özbaşına reklam yerləşdirmir, onlar bütün reklamlarını Dövlət Reklam Agentliyi ilə razılaşdıraraq yerləşdirir. Reklam haqqında qanun var və bu qanuna zidd olaraq və Agentliklə razılaşdırılmadan hansısa bilbordun, reklamın sökülməsi qanunsuzdur. Çünki sahibkar o məsələyə görə məsuliyyət daşımır. Qanun deyir Reklam Agentliyi ilə razılaşdır. Sahibkar ona məsuliyyət daşımır ki, Dövlət Reklam Agentliyi öz işini düzgün qurmur, müvafiq qurumlarla razılaşdırmanı həyata keçirmədən sahibkara belə imkanı yaradır. İstənilən halda, bu hadisə baş veribsə məsuliyyət birmənalı olaraq Dövlət Reklam Agentliyinin üzərindədir. Sahibkara dəymiş maddi və mənəvi zərərin kompensasiyası, problemin həlli məsələsini birmənalı şəkildə Dövlət Reklam Agentliyi öz üzərinə götürməlidir. Çünki bütün rüsumları Reklam Agentliyi alır və problemi də o həll etməlidir. Ola bilsin ki, hansısa formada BŞİH də qanunsuz davranır, çünki bu qurumun qanunsuz davranma ehtimalı çox yüksəkdir. O halda problem məhkəmə yolu ilə həll edilməlidir. Sahibkarların da BŞİH-ə müraciət etmək haqları var. Böyük ehtimalla, sahibkarları məhkəməyə Reklam Agentliyi yönləndirib. Bu prosesdə Dövlət Reklam Agentliyinin özünü də məhkəməyə vermək olar. Çünki sahibkar qarşısında cavabdehlik daşıyan Reklam Agentliyidir...”-deyə R.Həsənov qeyd etdi.
İradə SARIYEVA
