Tağı Hüseynov: “Hazırda Azərbaycanda ailə məhkəməsinin yaradılmasına ehtiyac yoxdur” Fatimə Hacıbəyli: “Ailə dəyərlərini qoruyub saxlamaq üçün ailə məhkəməsinin yaradılması yaxşı olar”
Son illər ölkədə boşanmaların sayı durmadan artmaqdadır. Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı statistik məlumatlara əsasən, 2018-ci ilin 7 ayında 8538 boşanma qeydə alınıb. Əhalinin hər 1000 nəfərinə boşanmaların sayı isə 1,5 olub.
Araşdırmalar göstərir ki, Azərbaycanda ailə institutunu böhran həddinə gətirən problemlər, narahatlıq doğuran məqamlar var və bunlar tədricən artmaqdadır. Problemin həll olunması üçün Azərbaycanda ailə məhkəməsi strukturunun tətbiq edilməsi təklif edilir. Belə bir təkliflə Milli Məclisin deputatı Məlahət İbrahimqızı çıxış edib. Xanım millət vəkili qeyd edib ki, dünya ölkələrində, o cümlədən Türkiyədə bu struktur tətbiq edilir və çox səmərəli nəticələr əldə olunub.
M.İbrahimqızı hesab edir ki, bu məhkəmə strukturu Azərbaycanda boşanmaların sayının azaldılmasına və ailədaxili münaqişələrin həllinə müsbət təsir göstərə bilər: “Digər ölkələrin ailə məhkəmələrinin strukturu ilə tanış olmuşam. Ailə məhkəmələrinin tərkibində psixoloq, tərbiyəçi, hüquqşünas, sosial məsələlərlə bağlı ekspertlər var. Yəni ailədə hər hansı münaqişə, mübahisə olan kimi boşanma haqqında qərar verilmir. Ailə məhkəməsinin tərkibində olan işçilər tərəflərlə ayrı-ayrılıqda da, birgə də söhbətlər edirlər, problemlərin həlli yollarını araşdırırlar və maksimum dərəcədə ailənin dağılmasının qarşısını almağa çalışırlar. Ailə məhkəməsi strukturunun Azərbaycanda tətbiq edilməsi üçün araşdırmaların aparılmasına, qanunvericiliyə dəyişikliklərin edilməsinə ehtiyac var”.
Məlumat üçün bildirək ki, digər ölkələrin təcrübəsinə əsasən, ailə məhkəməsinin ailədaxili məsələlərlə bağlı bütün işlərə baxmaq hüququ var. Ailə məhkəməsinin tərkibinə ailə məsələləri ilə bağlı ixtisaslaşmış mütəxəssislər daxil edilir.
Bəzi ekspertlərin fikrincə, ailə dəyərlərinin qorunub saxlanması və məhkəmələrin işinin yüngülləşməsi baxımından ailə məhkəməsi strukturu formalaşmalıdır.
Hüquqşünas Tağı Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında ailə məhkəməsinin yaradılmasının əleyhinə olduğunu dilə gətirdi. O, təklif edir ki, hakimlər nikahı qısa müddət ərzində pozmasın: “İzdivacın davam edilməsinin mümkünsüzlüyü barədə psixoloq rəyi alınsın. Həmin rəydə ailə bağlarının tam olaraq qırıldığı qeyd olunmalıdır. Bundan sonra hakimlər həmin işə baxa bilər. Onu da deyim ki, psixoloq rəyi yalnız dövlətin nəzarətində olan mərkəzlər tərəfindən verilməlidir. Özəl psixoloji mərkəzlər məlum rəyi verə bilməz”.
Hüquqşünasın sözlərinə görə, bu gün boşanan ailələrin sayı artır. Əsasən gənclər səbəbsiz yerə ailələrini dağıdırlar. Bu səbəbdən də boşanma üçün müraciət edən ailələrlə psixoloq ünsiyyətdə olmalıdır.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, son zamanlar məhkəmələrdə əsasən boşanma və bank kreditlərinin ödənilməməsi ilə bağlı keçirilən proseslər üstünlük təşkil edir: “Bu səbəbdən də hesab edirəm ki, hazırda üstünlük təşkil edən proseslərlə bağlı ayrıca strukturun yaradılması düzgün olmaz”.
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəylinin fikrincə, ailə məhkəməsi strukturunun yaradılması Azərbaycanda boşanmaların sayının azaldılmasına və ailədaxili münaqişələrin həllinə müsbət təsir göstərə bilər: "Əksər xarici ölkələrdə ailə məhkəməsi strukturu var. Həmin məhkəmənin iş prinsiplərindən biri də boşanmaq üçün müraciət edən şəxsə sosial yardım göstərməkdir. Sosial yardım deyəndə onlara psixoloji, hüquqi, sosial məsələlərlə bağlı köməklik göstərilir. Bu köməklik sayəsində boşanma üçün müraciət edən şəxslərin 50-60 faizi verdikləri qərardan geri çəkilir. Bu səbəbdən də hesab edirəm ki, ölkədə ailə məhkəməsi institutu yaradılmalıdır. Ailə dəyərlərini qoruyub saxlamaq üçün ailə məhkəməsi institutunun tətbiqi yaxşı olar”.
Günel CƏLİLOVA
