“Hətta iş o yerə gəlib çatıb ki, vərəmlə uğurlu mübarizə beynəlxalq təşkilatların diqqətini cəlb edir”
Azərbaycanda Penitensiar Xidmət müəssisələrində ölüm halları azalıb. Bunu ədliyyə naziri Fikrət Məmmədov mətbuata açıqlamasında deyib. Onun sözlərinə görə, ötən dövrdə penitensiar sistemdə köklü islahatlar aparılıb, qanunvericilik təkmilləşdirilib, məhbusların hüquq və imtiyazları genişlənib, infrastruktur yaxşılaşdırılıb.
Nazir bildirib ki, saxlanma şəraitinin və tibb xidmətinin yaxşılaşdırılması nəticəsində 2003-cü illə müqayisədə penitensiar müəssisələrdə ölüm hadisələrinin sayı 40 faiz, vərəmdən ölənlərin sayı isə 16 dəfə azalıb: “Ötən dövrdə penitensiar sistemdə köklü islahatlar aparılıb, qanunvericilik təkmilləşdirilib, məhbusların hüquq və imtiyazları genişlənib, infrastruktur yaxşılaşdırılıb, o cümlədən Naxçıvanda, Şəkidə, Bakı şəhəri Zabrat qəsəbəsində yeni müasir komplekslər istifadəyə verilib”.
F.Məmmədovun fikrincə, ədliyyə orqanlarının sağlam mənəviyyata, yüksək hazırlığa və peşəkarlığa malik işçilərlə möhkəmləndirmək üzrə məqsədyönlü tədbirlər görülür, açıq müsabiqələr əsasında test üsulu ilə şəffaf seçim aparılır. Yüksək tələbkarlıqla keçirilən müsabiqələr əsasında, ümumilikdə, 2.600 mütəxəssis nazirliyə qulluğa qəbul edilib.
Həqiqətən də müşahidələr göstərir ki, cəzaçəkmə müəssisələrində məhbuslar üçün yaradılan şərait xeyli yaxşılaşıb. Bu da, ümumən, məhbusların sağlamlığına müsbət təsir edir.
Maraqlıdır, bəs hüquq müdafiəçiləri cəzaçəkmə müəssisələrində ölüm hallarının azalmasını hansı amillərlə əlaqələndirirlər?
Məsələyə münasibət bildirən Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun prezidenti, Ədliyyə Nazirliyi yanında Penitensiar Xidmətə Nəzarət üzrə İctimai Komitənin üzvü Əliməmməd Nuriyev cəzaçəkmə müəssisələrində ölüm hallarının azalmasını bir sıra amillərlə əlaqələndirdi: “Bu, ilk növbədə, aparılan islahatların nəticəsidir. Çünki ötən illər ərzində ədliyyə orqanlarının inkişafı, o cümlədən Penitensiar Xidmətin təkmilləşməsi ilə bağlı bir çox proqramlar qəbul olunub. Eyni zamanda, qanunvericiliklə bağlı əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verib. İkinci məsələ məhkumların yaşayış şəraitinin yaxşılaşdırılması ilə bağlıdır. Məsələ ondadır ki, demək olar, bütün cəzaçəkmə müəssisələri ya təmir edilib, ya da yeniləri tikilib. Penitensiar müəssisələrdə isitmə, havalandırma sistemləri yaradılıb. Ən vacib məqam ondan ibarətdir ki, səhiyyə xidmətlərinə çıxış imkanları xeyli genişlənib. Oradakı şərait, tibbi avadanlıqlar yaxşılaşdırılıb. O cümlədən məhbusların dərmanlarla təmin edilməsi yaxşılaşıb. Məsələn, 2003-cü illə müqayisədə vərəmdən ölənlərin sayı 16 dəfə azalıbsa, 1995-ci illə müqayisədə 80 dəfə azalıb. Bütün bunlar onunla bağlıdır ki, yeni üsulla müasir diaqnostikanın verdiyi imkanlar çərçivəsində vərəmlə mübarizə həyata keçirilir. Hətta iş o yerə gəlib çatıb ki, vərəmlə uğurlu mübarizə beynəlxalq təşkilatların diqqətini cəlb edir. BMT bu istiqamətdə görülən işləri müsbət qiymətləndirir. Hətta MDB ölkələrindən bu nailiyyətləri öyrənmək üçün ora təcrübəyə gəlirlər. Digər tərəfdən, hər il cəzaçəkmə müəssisələrində vərəmlə mübarizə məqsədilə profilaktik tədbirlər görülür. Ən nəhayət, məhbusların qida təminatı xeyli yaxşılaşdırılıb”.
Vidadi ORDAHALLI
