Fatimə Hacıbəyli: “Demoqrafik balansın pozulmaması, qız uşaqlarının sayının azalmaması üçün ailələrə…”
Azərbaycanda qız uşaqlarına münasibət zaman-zaman müzakirə mövzusu olub. XXI əsrdə yaşamağımıza baxmayaraq, hələ də bəzi ailələr qız övladının deyil, ailənin davamçısı kimi oğlan arzusundadırlar. Qadın hamilədirsə, onun və uşağın sağlamlığı qalır bir kənarda, ağıla gələn ilk sual isə bu olur – “uşaq oğlandır, yoxsa qız”.
Məlum olanda ki, uşaq qızdır, təəssüflər olsun ki, müxtəlif yollarla ana bətnində tələf edilir. Bu problemin aradan qaldırılması üçün ekspertlər cəmiyyətdə çoxsaylı maarifləndirici tədbirin görülməsinin önəmli olduğunu vurğulayırlar. Bu problemin həll olunması üçün aidiyyəti qurumlar tərəfindən bəzi işlər görülür.
Azərbaycanda qız övladları olan ailələri dəstəkləmək və qadınların sosial həyatda iştirakını stimullaşdırmaq təklif edilir. Bu təklif BMT-nin Əhali Fondu, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi və Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən birgə hazırlanmış "Azərbaycanda gender əsaslı cinsi seçimin qarşısının alınması və aidiyyəti cavab tədbirlərinin görülməsinə dair Milli Fəaliyyət Planı"nın layihə sənədində qeyd edilib. Sənəd layihəsində yalnız qız övladı olan ailələr üçün onlara dəstək verəcək proqramların yaradılması və icra edilməsi təklif edilir. Eyni zamanda, qeyd edilir ki, həmin dəstək ya qızların özünə (məsələn, təhsil təqaüdləri, yaxud tibbi imtiyazlar kimi), yaxud valideynlərinə (pensiya dəstəyi kimi) verilməlidir.
Layihəyə görə, bu tədbirlərin 2019-2022-ci illərdə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi, Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsi, Gənclər və İdman Nazirliyi, Ombudsman tərəfindən həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Azərbaycanda qız övladları olan ailələri dəstəkləmək və qadınların sosial həyatda iştirakını stimullaşdırmaq təklifini ekspertlər müsbət qarşılayırlar.
“Vəfa” Sosial İctimai Birliyinin rəhbəri Fatimə Hacıbəyli “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, demoqrafik balansın pozulmaması, qız uşaqlarının sayının azalmaması üçün ailələrə xüsusi stimullaşdırıcı yardımların verilməsi təqdirəlayiq addım olar: “Müxtəlif növ stimullaşdırıcı işlər sayəsində insanların qız övladına qarşı münasibəti dəyişər. Qız övladlarının təhsil və ya tibbi xərcləri dövlət tərəfindən qarşılanarsa, ailələr dünyaya gələcək qız övladının həyatına son qoymazlar. Həmçinin, valideynlərə əlavə olaraq müavinətin verilməsi, istər-istəməz, ailələrin qız uşaqlarına münasibətini dəyişəcək. Bu cür stimullaşdırıcı işlər ailədə qız uşaqlarının arzulanan övlad olmasına səbəb olacaq. Beləliklə, ailələr qız övladına daha çox üstünlük verəcəklər. Qız uşaqlarını saxlamaq üçün ailəyə pul, yaxud başqa yardım edilsə, daha çox qız uşağının doğulmasına meyl yaranacaq".
Həmsöhbətimiz onu da əlavə etdi ki, bəzi ailələr qızların təhsil almasına qarşı çıxırlar. Qızların təhsil almasına dövlət tərəfindən dəstək göstərilərsə, valideynlər övladının nəinki məktəb, hətta universitetdə oxumasına qarşı çıxmaz: “Maddi yardımla yanaşı, qızların təhsil alması üçün stimullaşdırıcı digər tədbirlər də həyata keçirmək olar. Məsələn, ucqar kəndlərdə qız uşaqları üçün pulsuz kompyuter və ingilis dili kursları açıla bilər. Beləliklə, qızlar həm xarici dil bilərlər, həm də iş tapmaqda çətinlik çəkməzlər”.
Günel CƏLİLOVA
