Adil Qeybulla: “İnsulin dərmanı elə təmin olunmalıdır ki...”
1980-ci ildə bu xəstəlikdən əziyyət çəkən insanların sayı 108 milyon idisə, 2017-ci ildə bu rəqəm 400 milyonu keçib. Alimlərin hesablamasına görə, 2030-ci ilə kimi dünyada hər 10 nəfərdən biri bu xəstəlikdən əziyyət çəkəcək. Söhbət şəkərli diabetdən gedir. Təəssüf ki, qeyd olunan xəstəlik Azərbaycanda da geniş yayılıb. Şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlərin sayı günü-gündən artır.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, ötən il ölkəmizdə 243 min diabet xəstəsinin olduğu halda, bu ilin səkkiz ayında isə şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlərin sayı artaraq 265 minə çatıb.
Xəstəliklə mübarizə üçün Səhiyyə Nazirliyi şəkər xəstələrinə verilən insulinlərin təsir vahidinin artırılmasının vacibliyini bildirir. Bununla bağlı Səhiyyə Nazirliyi Nazirlər Kabinetinə müraciət edib. Bu barədə səhiyyə nazirinin müavini Elsevər Ağayev bir neçə gün öncə media nümayəndələrinə açıqlamasında deyib. Onun sözlərinə görə, Nazirlər Kabinetinin 2005-ci ildə qəbul etdiyi qərarla şəkərli diabetdən əziyyət çəkən xəstələrə tibbi yardımın həcmi, onlara verilən dərman preparatlarının siyahısı, miqdarı və onların verilmə qaydası təsdiqlənib: "Bu qaydada müvafiq düzəlişlərin olunması üçün Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Nazirlər Kabinetinə müraciət hazırlanıb. Dünyanın hər yerində şəkərli diabet xəstələrinə verilən insulinin təsir vahidi Azərbaycanda olduğundan daha yüksəkdir. Azərbaycanda 2005-ci ildə qəbul edilmiş qərarda bu təsir vahidi 40-dır. Bunun 60-a qaldırılması üçün Nazirlər Kabinetinə müraciət edilib. Ancaq buna baxmayaraq, xəstələrə doğrudan da lazım olduqda biz bu qaydalardan kənara çıxır və həkimlər tərəfindən xəstələrə 60, yaxud 80 təsir vahidi həcmində yazılır və biz də buna mane olmuruq".
Məsələnin vacibliyi barədə danışan professor, tibbi ekspert Adil Qeybulla “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, şəkər xəstələri üçün verilən insulinin təsir vahidinin artırılmasını həkim təyin edir. İnsulinin hansı dərəcədə təyin olunması həkimin imkanındadır: “Hər xəstəyə müəyyən dərəcədə insulin verilir. Hazırda norma olaraq 40 təsir vahidi təyin edilir. Ancaq bəzən xəstənin vəziyyətinə uyğun olaraq təsir vahidi artırılır. Zənnimcə, təsir vahidinin 40-dan yuxarı qaldırılması düzgün olar”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, şəkərli diabet xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə verilən pulsuz dərmanların həcmi də artırılmalıdır: “Nəzərə almaq lazımdır ki, şəkərli xəstələrin əksəriyyəti dispanser uçotunda deyil. Bəziləri onlar üçün verilən dərmanlardan əldə edə bilmir və apteklərdən özləri alırlar. İnsulin dərmanı elə təmin olunmalıdır ki, şəkərli diabet xəstəsinin müalicəsinə yetərli olsun. Xəstəyə verilən insulinin həcmi artırılmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
