“... onların özlərinin psixiatra, psixoloqa ehtiyacları var”
Tibb elminin yüksək səviyyədə inkişaf etdiyi bir çağda yaşamağımıza baxmayaraq, hələ də bəzi insanlar bunun fərqində olmaq istəmirlər. Elə bilirlər ki, psixoloji, nevroloji, psixiatrik pozuntular həkim tərəfindən deyil, cinçıxardanlar tərəfindən həll edilməlidir. Təəssüf ki, son illər bir sıra neqativ təmayüllər yenidən meydana qayıdıb. Bəzi “ara həkim”ləri bizi XXI əsrdən birbaşa orta əsrlərə, cəhalət, xurafat dövrlərinə aparmağa cəhd göstərirlər. Bir məsələni də xüsusi qeyd edək ki, xurafat, cəhalət nümunələri sayılan nəsnələr televiziyalar, sosial şəbəkələr vasitəsilə yayılır. Cinçıxarma kimi xurafatın, geriliyin, cahilliyin örnəyi olan bir “müalicə üsülü” can almaqda davam edir. Cinçıxarma nədir? Ümumiyyətlə, onun nə dərəcədə elmi əsasları var? Bu suallara sözsüz ki, mütəxəssislərin verdiyi cavablar daha məntiqli olar.
Məlum olduğu kimi, 25 yaşlı Bakı şəhər sakini Murad Soltanovun Şabran şəhərindəki kirayədə yaşadığı evdə üzərində zorakılıq əlamətləri olan meyiti tapılıb. M.Soltanov cinçıxarmanın qurbanı olub. Acı da olsa bu reallıqdır.
Polis və prokurorluq orqanları əməkdaşlarının keçirdikləri istintaq və əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində hadisənin altı nəfər tərəfindən törədildiyi müəyyən edilib və Şabran şəhər sakinləri Vüsal İbrahimov, Əfqan Tanrıverdiyev, Cəmil Qayıbov, Sahib Xəlilov, Aprel Xəlilov və Füzuli Qəribov cinçıxarma adı ilə M.Soltanovun həyatına son qoyublar. Hüquq-mühafizə orqanları müəyyənləşdiriblər ki, bu şəxslər M.Soltanovu guya xalq təbabətindən istifadə olunmaqla müxtəlif formada müalicə etdikləri, bədənindən şər qüvvələri çıxarmaq adı ilə nar ağacının çubuqları ilə vuraraq, ona ağır bədən xəsarətləri yetiriblər, bunun nəticəsində isə gənc həyatını itirib.
Psixoloq Nərgiz Allahverdiyeva bizimlə söhbətində bildirdi ki, ümumiyyətlə, cinçıxarma deyilən bir nəsnə elmdə qəbul edilmir. Bunun xurafatın, geriliyin əlaməti olduğunu deyən ekspert bildirdi ki, cinçıxarma “seans”larına qatılan insanlar psixoloji, psixiatrik problemləri olan insanlar olurlar. “Bilirsiniz, son illər cinçıxarma çox geniş yayılıb. Təəssüf ki, bu təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın müxtəlif ölkələrində mövcuddur və onlarla insan belə “seans”ların qurbanı olurlar. Qorxudan, həyəcandan, müxtəlif problemlərdən psixoloji sarsıntı yaşayan insanlar həkimə, psixoterapevtə müraciət etmək əvəzinə, “cinçıxaran”lara müraciət edirlər. Ümumiyyətlə, cinçıxarma, qorxugötürmə və s. kimi məsələlərdən vaxtilə istifadə edilib. Amma onun heç də nəticələri müsbət olmayıb. Deyim ki, cinçıxarma deyilən bir şey yoxdur. Biz internet əsrində yaşayırıq. Bu, xurafatın, cahilliyin əlamətidir. Biz XXI əsrdə yaşayırıq, belə şeylərin baş verməsi insanların cahilliyə sürüklənməsidir. Şabranda 25 yaşlı gənclə bağlı baş verən hadisə həqiqətən də tükürpədicidir. Burada bir qrup şəxs cinçıxarma adı ilə gənci nar çubuğu ilə döyüb qətlə yetiriblər. Bu şiddətdir, insan həyatına qəsddir. Bu gün Azərbaycanda cinçıxarma ilə məşğul olan insanlar var. Hətta onların televiziya kanallarında da reklamları gedib, “seans” keçirmələrinə şərait yaradılıb. Bilirsiniz sensasiya, telekanalı baxımlı etmək naminə xurafata rəvac vermək olmaz. Sosial şəbəkələrdə “cinçıxaranlar”ın reklamları, videoları yerləşdirilir. Bu, sivil cəmiyyətdə yaşayan insanları geriliyə aparmaqdır. İndiyə qədər cinçıxarma adı ilə neçə-neçə insan şiddət görüb. Bu məsələ hüquq-mühafizə orqanlarının diqqətində olmalıdır. Ümumiyyətlə, insanları xurafata aparan məsələlər nəzarətə alınmalıdır ki, bu işlərlə məşğul olanlar insanların həyatına qəsd edə bilməsinlər” - deyə bildirən N.Allahverdiyevanın sözlərinə görə, çox zaman cinçıxarma ilə məşğul olan adamların çoxunun özü şizofrenik xəstədir, onların özlərinin psixiatra, psixoloqa ehtiyacları var. Ekspert qeyd etdi ki, bir müddət əvvəl Azərbaycanda 24 yaşlı gənc qız da cinçıxarma “seans”ından əziyyət çəkib. Onun bədəninə yanıq xəsarətləri yetirilibmiş.
Sosioloq hesab edir ki, bu kimi hallar çox qorxuludur və bu üsul insanların psixikasının daha da pozulmasına səbəb olur. Sosioloq qeyd edir ki, “cinçıxaranlar” bunu “xüsusi ritual” kimi qələmə verirlər, əslində isə bu cinayətdir. Onun fikrincə, belə məsələlərlə bağlı mütəxəssislər tərəfindən maarifləndirmə işləri genişləndirilməlidir. “Bu sahədə ciddi maarifçilik işləri aparılmalıdır ki, insanlar şarlatanların, xurafat və gerilik “qəhrəman”ları olan “cinçıxaranlar”ın toruna düşməsinlər. Bu, bir qisim savadsız, mövhumatçı insanın ucuz yolla pul qazanmasıdır. Kimlərsə asan yolla gəlir əldə edir və nəticədə cəmiyyətdə bu kimi faciələr baş verir” - deyə N.Allahverdiyeva bildirdi.
İradə SARIYEVA
