Eyyub Hüseynov: “Plastik qablardan yaxın illər ərzində istifadənin məhdudlaşdırılması mümkün olmayacaq, çünki istehlakçıların qeyd olunan məhsula tələbatı var” Rasif Bağırov: “Plastik qabların istifadəsinə, Avropa ölkələrində olduğu kimi, ölkəmizdə də qadağa qoyulmalıdır”
Son zamanlar bütün dünyada, o cümlədən Azərbaycanda plastik qab məhsullarından istifadə geniş yayılıb. Onlara çox vaxt “birdəfəlik qablar” da deyilir. Danılmaz faktdır ki, qida məhsulları plastik qab vasitəsilə alıcıya təqdim olunur. Gözümüz də, özümüz də bu qablara öyrəşsə də, çoxumuz onların dəhşətli ziyanından xəbərsizik.
Dünya alimləri plastik qab-qacaqdan istifadənin insan sağlamlığına zərərini çoxdan aşkarlayıb və bu barədə hamını xəbərdar ediblər. Artıq bir çox Avropa ölkəsi bu xəbərdarlığı ciddiyə alıb. İnkişaf etmiş Qərb ölkələrinin əksəriyyətində bu qablardan istifadə etmirlər. Artıq Avropada birdəfəlik plastik qablara qadağa qoyulub. Ötən həftə Avropa Parlamenti Avropa Birliyi ərazisində yemək qabları, qəhvə çubuqları da daxil olmaqla, birdəfəlik istifadə olunan plastik məhsulların qadağan edilməsi ilə bağlı səsvermə keçirib. Çərşənbə günü keçirilən səsvermədə 571 nəfər qadağanın lehinə, 53 nəfər isə əleyhinə səs verib. 34 nəfər bitərəf qalıb.
Eyni qaydanın ölkəmizdə də tətbiq olunması gözlənir. Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi(ETSN) plastik məhsullardan istifadənin qadağan olunması ilə bağlı kompleks tədbirlər planı hazırlayır. ETSN-in Ekoloji maarifləndirmə və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Umayra Tağıyeva media nümayəndələrinə açıqlamasında deyib ki, Avropa Parlamenti tərəfindən plastik qablaşdırma məhsullarının qadağan olunması ilə bağlı qərar qəbul olunub: “Qərara görə, plastik məhsulların istifadəsi 2021-ci ilədək qadağan olunmalıdır. Ölkəmizdə də bu istiqamətdə artıq müəyyən işlər görülməkdədir. Belə ki, nazirlik tərəfindən kompleks tədbirlər planı hazırlanır. Bu məqsədlə prosesin ilkin mərhələsində ictimai rəyin öyrənilməsi üçün əhali arasında sorğu keçirilməsi planlaşdırılır. Əlbəttə ki, bu tədbirlər bütün tərəflərin maraqları nəzərə alınaraq mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək”.
Azad İstehlakçılar Birliyinin (AİB) sədri Eyyub Hüseynov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, plastik qablardan yaxın illər ərzində istifadənin məhdudlaşdırılması mümkün olmayacaq. Çünki istehlakçıların qeyd olunan məhsula tələbatı var: “Bazara alternativ məhsul daxil olarsa, o zaman plastik qablar yığışdırılar. Alternativ yoxdursa, qadağa ilə istənilən nəticə əldə olunmayacaq”.
Həmsöhbətimiz hesab edir ki, plastik qablardan istifadənin məhdudlaşdırılmasında, ilk olaraq, əhalinin özü maraqlı olmalıdır: “Bunun üçün vətəndaş cəmiyyətləri, media nümayəndələri əhali arasında maarifləndirmə işi aparmalıdırlar. Ekoloji cəhətdən təmiz qablar hazırlanıb əhalinin istifadəsinə verilməlidir. Həmin məhsulların insan sağlamlığına zərər yetirməsi insanlara bildirilməlidir”.
Həkim, tibbi ekspert Rasif Bağırov qeyd etdi ki, ilk olaraq, plastik qablarda temperaturun lazımi səviyyədə saxlanmasını təmin etmək mümkün olmur. İkincisi, yemək plastik qablarda bir müddət qaldıqdan sonra qabların divarındakı maddələrlə qarşılıqlı təsirə məruz qalır və nəticədə saxlanan məhsulun özü çox pis vəziyyətə düşür.
Ekspertin sözlərinə görə, ümumiyyətlə, həm yay, həm də qış mövsümündə plastik qablarda qida məhsullarının saxlanması yanlışdır. Çünki plastik qablar günün işığında və qışın şaxtasında o qidaları keyfiyyətli şəkildə saxlamaq qabiliyyətinə malik deyil: “Əslində, qida məhsullarının plastik qablarda saxlanması heç də onun effektivliyindən deyil, sadəcə, ucuz başa gəlməsindən irəli gəlir. İmkanı çatan ölkələr ondan uzaqlaşacaqlar. Məhsulların keyfiyyətinə təsir göstərən amillər çox olduğuna görə plastik qablarda saxlanması məqsədəuyğun deyil. Bu səbəbdən də hesab edirəm ki, plastik qabların istifadəsinə, Avropa ölkələrində olduğu kimi, ölkəmizdə də qadağa qoyulmalıdır”.
Günel CƏLİLOVA
