Əkbər Qoşalı: “Bu məsələ qanunvericilik müstəvisində öz praktik həllini tapmalı və həyata keçirilməlidir”
Azərbaycanda yas və toy mərasimlərinin qanunla tənzimlənməsi təklif edilir. Belə ki, bu təkliflə Milli Məclisin İctimai birliklər və dini qurumlar komitəsinin sədri, hakim Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) icra katibinin müavini Siyavuş Novruzov parlamentin plenar iclasında çıxış edib. O qeyd edib ki, bununla bağlı ziyalılar da, deputatlar da çıxış ediblər, lakin həmin sahələrdən vəsait əldə edən insanlar bunun qarşısını almaq üçün müxtəlif bəhanələr gətirirlər, nəticədə bu proses davam edir.
Deputat bu sahə ilə bağlı qanun qəbul edilməsinin zəruriliyini qeyd edib: “Əks təqdirdə bu məsələlər tövsiyə ilə, verilişlə, ziyalıların çağırışı ilə həllini tapmayacaq. Bu biznesdən vəsait qazanan insanlar müxtəlif bəhanələr gətirirlər və məsələ həllini tapmır. Dini ekstremizmlə bağlı qanun qəbul olunandan sonra bu sahədə vəziyyət yaxşılığa doğru dəyişdi. Odur ki, yas və toy mərasimləri ilə də bağlı qanun qəbul etmək lazımdır”.
Görünən odur ki, yas və toy mərasimləri zamanı həddindən artıq ifrata və israfçılığa yol verilməsi yenidən müzakirə mövzusuna çevrilir. Məsələ ondadır ki, yas mərasimlərində hüzr sahibi tərəfindən verilən ehsan süfrəsinin rəngarəngliyi və çeşid müxtəlifliyi, demək olar ki, toy süfrələrini xatırladır. Bir neçə il əvvəl toy və yaslardakı israfçılığın qarşısını almaq məqsədilə bir kampaniyaya start verildi. Düzdür, bu kampaniya çoxlarının ürəyindən xəbər versə də, narazı olanlar, gizli-gizli ehsan süfrələri açanlar da oldu. Bu kampaniya sayəsində müəyyən qədər müsbət dəyişikliklər olsa da, bu çox çəkmədi.
Qeyd edək ki, xarici ölkələrdə, eləcə də qonşu Türkiyədə toy və yas mərasimləri çox sadə keçirilir. Toy mərasimlərində süfrədə şirniyyatdan başqa qidalar yer almır. Eləcə də yas süfrəsində yalnız ehsan halvası hazırlanır.
Bütün hallarda, sözügedən məsələnin qanunla tənzimlənməsinə ekspertlər necə yanaşırlar?
Məsələyə münasibət bildirən Atatürk Mərkəzinin şöbə müdiri, Milli QHT Forumu İdarə Heyətinin üzvü Əkbər Qoşalı sözügedən təşəbbüsü alqışladağını bildirdi: “Millət vəkili tərəfindən verilən bu təklif hesab edirəm ki, geniş xalq kütlələri tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanacaq. Nəyə görə? Çünki uzun illərdir bu mövzuya indekslənirik və bunu müzakirə edirik. Ancaq bütün bunlar öz aramızda baş verir. Sevindirici haldır ki, artıq bu, ölkədə parlament səviyyəsində gündəmə gətirilir. Hesab edirəm ki, bu çox təqdirəlayiq haldır. Ona görə ki, hər birimiz xeyirdə və yasda oluruq. Bu zaman yaşanan israfçılıq xoş olmayan mənzərənin yaranmasına gətirib çıxarır. Doğrudan da bizdə toy, yas mərasimləri nə milli, nə dini, nə də elmi tələblərə cavab verir. Bu da təəssüf hissi doğurur. Çünki toy və yas mərasimləri bəzən filmlərə, kitablara mövzu olur, elmi-tədqiqat mövzusuna cəlb olunur. Elə olur ki, xarici qonaqların iştirakı ilə məclislər keçirilir. Bu da, nəticə etibarilə, bizim xalqımız barəsində yanlış təsəvvür yaradır. Halbuki, bizim xalqın zəngin milli-mənəvi dəyərləri, adət-ənənələri və özünəməxsus adətləri olub. Həmin adətlər bu gün tənqid etdiyimiz yas və toy mərasimlərinə uyğun gəlmir. Bu mənada həm israfçılıq, həm də Tanrıya xoş getməyən əməllər baxımından bu məsələ qanunla tənzimlənməlidir. Yəni millət vəkili tərəfindən irəli sürülən bu təklif, təklif səviyyəsində qalmamalıdır. Bu məsələ qanunvericilik müstəvisində öz praktik həllini tapmalı və həyata keçirilməlidir. Bir məqamı da qeyd edim ki, bunun üçün kifayət qədər zəmin də formalaşıb. Ölkədə İlahiyyat İnstitutu fəaliyyət göstərir, Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi zəngin təcrübə əldə edib. O baxımdan hesab edirəm ki, buna getmək lazımdır”.
Vidadi ORDAHALLI
