Kamran Əsədov: “Bu gün ölkə əhalisi tam olaraq minimum təhsilə malikdir”
“Azərbaycanda ümumi savadlılığın səviyyəsi 100%-ə yaxındır”. Bunu Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev bir neçə gün öncə Maştağa qəsəbəsindəki Savalan Yaşayış Massivində yeni tikilmiş məktəbin açılışı zamanı deyib.
Prezident çıxışı zamanı bildirib ki, bu gün dünyada savad, bilik hər şeyi həll edir: “Baxın, inkişaf etmiş ölkələrin vəziyyətinə: onların arasında ancaq yüksək texnologiyalara malik olan ölkələr var. Təbii resurslar, neft-qaz resursları – bunlar sadəcə olaraq bir vasitədir. Ölkələri inkişafa doğru aparan əsas amillər savad, bilik, texnologiyalar və innovasiyalardır”. O, həmçinin, azərbaycanlı gəncləri də savadlarını daha da artırmağa çağırıb.
Azərbaycanda təhsilə böyük önəm verildiyi danılmazdır. Gənclərin təhsilli, bilikli olması üçün onlara dövlət tərəfindən hər bir şərait yaradılır.
Təhsil eksperti Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, Azərbaycanda savadlılıq meyarı dünyada qəbul olunmuş standartlarla ölçülür: “Söhbət oxuyub, yazmaq, anlamaq qabiliyyətindən gedir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və 2009-cu ildə qəbul olunmuş “Təhsil haqqında” Qanuna əsasən, ölkəmizdə təhsil icbaridir. Məktəb yaşına çatmış hər bir şəxs təhsilin predmetinə çevrilir. Məlumat üçün bildirim ki, 4472 orta ümumtəhsil məktəbində 1,6 milyon şagird təhsil alır. Məktəb yaşına çatmış hər bir şəxs təhsilin predmetinə çevrildiyindən, oxuma-yazma qabiliyyətinə görə dünyada Azərbaycan da ilk sıralardadır. Qonşu Türkiyədə faiz dərəcəsi olduqca aşağıdır. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində belə savadlılıq dərəcəsi tam olaraq təmin olunmayıb”.
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, bu gün ölkə əhalisi tam olaraq minimum təhsilə malikdir. Ancaq Azərbaycanda ali təhsillilərin sayı aşağıdır. Ölkə əhalisinin 100 faizi savadlıdır, onlardan 17 faizi isə ali təhsillidir. Bu o deməkdir ki, ümumi savadlılıq göstəricisində proporsionallıq pozulub: “Ali təhsilli vətəndaşların sayının 30 faiz olması dünyada müsbət qəbul olunur. Məsələn, Finlandiyada 25 yaşından yuxarı bütün əhali ali təhsillidir. Eynilə Cənubi Koreyada da. Bu, əmək bazarında daha peşəkar kadrların, kargüzarlıq fəaliyyətinin yüksək səviyyədə olmasına, sənədləşmənin problemsiz həyata keçməsinə təsir edir. 2004-cü ildə Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən, orta ümumtəhsil məktəblərində oxuyan şagirdlərə dərsliklər pulsuz olaraq verilir. Artıq valideynlər dərslik əldəetmə problemi yaşamır. BMT-nin tərtib etdiyi hesabatlarda da əhalinin savadlılıq göstəricisinə görə ölkəmiz ilk sıralarda yer alır”.
K.Əsədov onu da vurğuladı ki, bu gün ölkədə 54 ali təhsil müəssisəsi mövcuddur. Həmin ali təhsil ocaqlarında 164 min tələbə təhsil alır. Qəbul plan yerləri hər il 40-45 min arasında dəyişir. Halbuki, ali məktəbə qəbul olunmaq istəyənlərin sayı daha çoxdur. Universitetə qəbul olunmaq üçün müraciət edənlərin sayı 70-80 min arasında dəyişir: “Ölkəmizdə ali məktəbə qəbul oluna bilməyənlər xarici ölkələrə üz tutur. Türkiyədə 15, Ukrayna, Rusiya və Avropa ölkələrində 24 min azərbaycanlı tələbə təhsil alır. Ölkədə ali təhsillilərin sayını artırmaq üçün özəl ali məktəblərdə belə plan yerlərini artırmaq lazımdır. Nə qədər çox ali təhsilli şəxs olarsa, əmək bazarında rəqabət mühiti formalaşar. Nəticədə ölkədə keyfiyyətli kadrlar olar”.
Günel CƏLİLOVA
