Məlahət Mürşüdlü: “... onlar yeniliyi qəbul etmək, yeniləşmək, öz üzərlərində çalışmaq istəmirlər”
Azərbaycanda orta ümumtəhsil məktəbləri 2008-ci ildən kurikulum təhsil sisteminə keçiblər. Ölkə təhsili üçün tamamilə yeni olan kurikuluma keçid prosesi özü ilə müəyyən çətinliklər gətirib. Məsələ burasındadır ki, orta ümumtəhsil məktəblərində dərs deyən müəllimlərin böyük hissəsi 10 il keçməsinə baxmayaraq, hələ də kurikulumu mənimsəməkdə çətinlik çəkir.
Ekspertlərin apardıqları tədqiqatlar nəticəsində məlum olur ki, həm paytaxtda, həm də bölgələrdə Təhsil Nazirliyi, Dövlət İmtahan Mərkəzi və müstəqil təhsil qurumlarının müəllimlər üçün təşkil etdiyi kurikulum kurslarında bir neçə dəfə iştirak edən müəllimlərin belə əksəriyyəti kurikulumu dərk edə bilmir. Onların fikrincə, bu gün ölkəmizdə çox az sayda müəllim kurikulum standartlarına uyğun dərslər keçə bilir. Odur ki, müəllimlərin kurikulumu daha dərindən mənimsəməsi üçün Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən paytaxtla yanaşı, bölgələrdə də yeni kurikulum kursları təşkil ediləcək.
Dövlət İmtahan Mərkəzindən (DİM) mətbuata verilən məlumata görə, 17 oktyabr 2018-ci il tarixindən yeni təhsil proqramları (kurikulumlar) əsasında Azərbaycan dili, rus dili, riyaziyyat, kimya, fizika, biologiya, coğrafiya, tarix və ingilis dili fənlərindən buraxılış və qəbul imtahanlarında istifadəsi planlaşdırılan qiymətləndirmə vasitələrinin hazırlanması və onların meyarlar üzrə yoxlanılmasına dair hazırlıq kursları (yeni qruplar üçün) fəaliyyətə başlayacaq.
Qeyd edilənə görə, hər fənn üzrə kursun müddəti 2 aydır. Kurslar Bakıda, Mərkəzin Naxçıvan, Gəncə, Şəki, Lənkəran, Xaçmaz, Bərdə, Göyçay və Şirvan regional bölmələrində təşkil ediləcək. Məlumatlara görə, hazırlıq kurslarında fənn kurikulumlarına dair məlumatı olan müəllimlər, metodistlər və pedaqoji yönümlü ali təhsil müəssisələrinin bakalavriat səviyyəsinin müvafiq fənn üzrə təhsil alan axırıncı kurs tələbələri və həmin müəssisələrdə təhsil alan magistrlər də iştirak edə bilərlər.
DİM-in xətti ilə kurikulumla bağlı müəllimlər üçün təşkil ediləcək kurslar müəllimlərin bu proqramı daha mükəmməl mənimsəməsində nə kimi rol oynayacaq?
Tanınmış təhsil eksperti Məlahət Mürşüdlü “Bakı-Xəbər”ə mövzunu şərh edərkən bildirdi ki, intensiv təşkil edilən kurikulum kursları müəllimlərin bu proqramı dərindən mənimsəməsinə, dərk etməsinə təkan verəcək. O hesab edir ki, bu kursun əhəmiyyətli tərəflərindən biri baş verəcək yeniliklərlə bağlıdır: “İndiyə qədər müəllimlər kurikulumu ümumi nəzəri cəhətdən öyrənirdilər. Yəni kurikulum nədir? Bu proqramın məqsədi nədir? Niyə biz buna keçmişik? Müəllimlər məzmun standartlarını, metodları mənimsəyirdilər. Hazırda isə bu kurslar konkret mövzular, fənlər üzrə təşkil ediləcək. Biz bu kursları ixtisaslaşmış kurslar da adlandıra bilərik. Tutalım, ibtidai sinifdə sinfi necə təşkil etmək olar, onun metodikası, yaxud Azərbaycan dili dərsində yazı işini necə yazmaq, yaxud rabitəli nitqi necə inkişaf etdirmək olar kimi məsələlər öyrədiləcək. Bu seminarlar, kurslar konkret mövzular üzrə keçiriləcək. Düşünürəm ki, bu kurslar müəllimlərin peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəlməsinə praktik cəhətdən çox böyük dəstək verəcək”.
Müəllimlərin böyük bir qisminin kurikulumun mahiyyətini hansı səbəbdən anlamadığına gəlincə, M.Mürşüdlü bildirdi ki, bunun səbəbi bəzi müəllimlərin öz peşəkarlıq səviyyəsini artırmağa meyl göstərməməsidir. Respublikanın orta ümumtəhsil məktəblərində çalışan müəllimlərin bir qisminin öz üzərində işləmədiyini əsas gətirən M.Mürşüdlü qeyd etdi ki, müəllimlərin kurikulumu mənimsəməsi üçün dövlət hər cür şərait yaradır. Onun sözlərinə görə, sadəcə, bəzi müəllimlər bu şəraitdən yararlanmaq istəmirlər. “Kurikulumda çətin bir şey yoxdur. Düzdür, hamısına şamil etmək olmaz, ancaq bir qisim müəllimlərimiz var ki, onlar yeniliyi qəbul etmək, yeniləşmək, öz üzərlərində çalışmaq istəmirlər. Düşünürlər ki, bəli, Təhsil Nazirliyi tərəfindən 60 saatlıq proqram verildi və bu onların fəaliyyəti üçün yetərlidir.
Müəllimlər proqramı mənimsəmək, özününküləşdirmək üçün yerlərdə iş aparmaq istəmirlər. Gözləyirlər ki, hansısa bir qurum kurs, seminar təşkil edəcək və bunları könüllü və yarıkönüllü bu kurslara cəlb edəcək. Bu da sözsüz ki, nəticə vermir. Kurslarda nəzəri cəhətdən slaydların, kompyuterin köməyi ilə bilgilər, məlumatlar verilir, lakin müəllimlər də öz üzərlərində işləyib onlara verilən o nümunələri praktikaya çevirməlidirlər. Yox, çevirəndə çətinlik çəkirlərsə, mütəxəssislərə müraciət etməli və onların dəstəyi ilə proqramı mənimsməlidirlər. Müəllimlər müxtəlif kurslara getməli və öz üzərlərində çalışmalıdırlar. Bizim bəzi müəllimlər tənbəllik edərək özünütəsdiq məsələsini həyata keçirmirlər” - deyə M.Mürşüdlü bildirdi. Bəzi müəllimlərin diaqnostik qiymətləndirmə ərəfəsində, yaxud açıq dərs salınanda öz üzərlərində müəyyən qədər işlədiklərini deyən M.Mürşüdlü bunun da elə böyük nəticəsi olmadığını bildirdi. “Halbuki, müəllimlər elə yüksək səviyyədə dərs keçməlidirlər ki, nəinki sinif otağındakı şagirdlər, eləcə də dəhlizdən keçən adamlar da o dərsə heyranlıqla qulaq assınlar. Müəllimin peşəkarlıq səviyyəsi onun özündən asılıdır. Təhsil Nazirliyinin xətti ilə müəllimlərə istənilən səviyyədə yardım göstərilir, onların peşəkarlıq səviyyəsinin yüksəldilməsi üçün kurslar təşkil edilir.Yəni təkmilləşdirmə işinə nazirlik dəstək göstərir. Yetər ki, müəllimlərimiz öz üzərlərində işləsinlər” - deyə M.Mürşüdlü bildirdi.
İradə SARIYEVA
