Təzəgül Yusifova:”Dövlətin orta ümumtəhsil müəssisələri üçün 6 milyondan artıq dərs vəsaitini çap etməsi həqiqətən də təqdirəlayiqdir”
Yeni tədris ilinin başlamasına çox az müddət qalıb. Artıq orta ümumtəhsil məktəblərində yeni dərs ilinə hazırlıq prosesinə başlanıb. Təhsil Nazirliyi tərəfindən 6 milyon yeni dərslik nəşr edilib. Təhsil Nazirliyindən mətbuata verilən məlumata görə, 2018-2019-cu tədris ilinə dövlət ümumtəhsil müəssisələrinin I-XI sinifləri üçün 332 adda 6 726 029 nüsxə dərslik və müəllimlər üçün metodik vəsait çap edilib.
Təhsil Nazirliyindən mətbuata verilən məlumata görə, şagirdlər dərslikləri sentyabrın 3-dən etibarən təhsil aldıqları məktəbdən əldə edə bilərlər.
Nazirlikdən bildirilib ki, dərsliklərlə təmin olunmadıqda isə bu barədə məktəb rəhbərliyinə vaxtında məlumat verilməlidir. Dərsliklər hər şagirdə 1 tədris ilində istifadə edilmək üçün verilir. Hər dərsliyin istifadə müddəti onun buraxılış ilindən etibarən 4 ildir.
6 milyondan çox yeni məktəb dərslikləri barədə ekspertlər nə düşünür?
Təhsil ekspertlərinin bildirdiyinə görə, orta ümumtəhsil məktəbləri üçün yeni tədris vəsaitlərinin nəşr edilməsi müsbət haldır. Onlar hesab edir ki, bəzi dərsliklərin həqiqətən də ciddi redaktəyə, bəzilərinin isə ümumiyyətlə yenidən yazılmasına zərurət vardı. Yeni dərsliklərin kurikulumun tələblərinə uyğun şəkildə hazırlanaraq nəşr edildiyini deyən ekspertlər hesab edir ki, yeni dərsliklər şagirdlərin dünyagörşünün, biliyinin müasir tələblərə uyğun formalaşmasına hesablanıb.
Tanınmış təhsil eksperti, tarix üzrə fəlsəfə doktoru Kamran Əsədov “Bakı-Xəbər“ə bildirdi ki, yeni dərsliklərin çapı zərurətdən irəli gəlib. “Qeyd edim ki, hazırda Azərbaycanda 4 min 472 orta ümumtəhsil məktəbində 1, 6 milyon şagird təhsil alır. Bilirsiz ki, 2004-cü ildə Prezident İlham Əliyevin sərəncamına əsasən orta ümumtəhsil məktəblərində təhsil alan bütün şagirdlərin dərslikləri dövlət vəsaiti ilə çap olunur və dərsliklər şagirdlərə pulsuz verilir. Ona görə də dövlət hər il yeni dərsliklərin çap edilməsi üçün büdcədən müəyyən vasait ayırır. Amma deyim ki, bu il yalnız 2-ci, 7-ci və 11-ci sinifin dərslikləri tamamilə yenidən çap olunub. Digər siniflərin dərslikləri isə 5-10 faiz arasında, yəni korlanmış, cırılmış, itmiş kitabların əvəzinə kitablar çap olunub. Bu il yalnız 2-ci, 7-ci və 11-ci sinifin dərslikləri tamamilə yenidən çap olunub və məzmunu kurikulum standartlarına uyğunlaşdırılıb. Yeni dərs vəsaitlərinin çap edilməsi və şagirdlərin ixtiyarına verilməsi zərurətdən irəli gəlib. 6 milyondan çox yeni dərsliyin çap edilməsi müsbət haldır.
Onu da deyim ki, 2008-ci ildən orta ümumtəhsil məktəblərində tədris kurikulum sistemi ilə həyata keçirilir. Artıq 11-ci siniflər üçün bu standartlarla dərsliklər yazılır. Ümumiyyətlə, dərsliklər 5 illik nəzərdə tutulurdu, indi isə 4 illikdir. Yəni 4 ildən sonra eyni dərslik yenidən çap oluna bilər. Bu dərsliklərin bəziləri yenidən redaktə edilərək, buradakı dərsliklər yenidən düzəldilərək nəşr ediliblər. Hər il ən azı 1 milyondan çox dərsliklər çap olunur. Bu ona görədir ki, hər il kifayət qədər sayda uşaqlar birinci sinifə daxil olur.
Dərslik nəşrində dövlət tərəfindən müəyyən edilmiş standartlar, normaları var. Burada dərsliklərin rəngi, ölçüsü, dizaynı, qrifi, şrifti var ki, onlar ili ildən təkmilləşir”-deyə bildirən K.Əsədovun sözlərinə görə, hazırda şagirdlərin istifadəsində 20 milyona yaxın dərslik və müəllimlərə aid metodik vəsaitlər var. “Dərsliklər mütamadi olaraq Təhsil Nazirliyi tərəfindən çap olunaraq müəllimlərin, şagirdlərin istifadəsinə göndərilir”-deyə K.Əsədov bildirdi.
Təhsil eksperti, tədqiqatçı Təzəgül Yusifova da hesab edir ki, 2018-2019-cu tədris ilində dövlət tərəfindən ümumtəhsil müəssisələri üçün 6 milyondan artıq dərsliyin çap edilməsi olduqca müsbət haldır. Ekspert hesab edir ki, qonşu dövlətlərin heç birində dövlət tərəfindən dərslik çapına bu qədər diqqət ayrılmır. O hesab edir ki, yeni dərsliklərin məzmunda, bilik vermə texnologiyasında, eləcə də dizaynında edilən dəyişikliklər özü də müsbətdir:”Dərsliklərin bir neçə ildən bir təkmilləşdirilməsi, dəyişdirilməsi, məzmunun və formasının yenilənməsi zəruridir. Azərbaycan dövləti mütəmadi olaraq dəsrlik məsələsini diqqətdə saxlayır və kurikulum standartlarına uyğun yeni dərsliklərin çapını həyata keçirir. Bu il çap olunan yeni dərsliklər xeyli təkmilləşib, məzmununda və formasında yeniliklər edilib. Bilirsiz ki, uzun illərdir I-XI siniflər üçün indiyə qədər mövcud olan dərsliklər daim mütəxəssislər tərəfindən müzakirə edilib və hətta dərsliklərin məzmunu, burada yer alan mövzular, onların ifadə dili ciddi şəkildə tənqid edilib. Mütəxəssislərin yeni dərsliklərin yaradılması, çapı ilə çoxsaylı təklifləri də həmişə gündəmdə olub. Builki tədris ili üçün yeni dərsliklərin nəşr edilməsi müsbət haldır və düşünürəm ki, bu dərsliklərdə bundan əvvəlki dərsliklərdə olan səhvlər olmayacaq. Dövlətin orta ümumtəhsil müəssisələri üçün 6 milyondan artıq dərs vəsaitini çap etməsi həqiqətən də təqdirəlayiqdir. Biz müəllimlər hər zaman arzu edirik ki, daha mükəmməl dərsliklər yaransın və o vəsaitlər şagirdlər üçün faydalı olsun”.
İradə SARIYEVA
