Sevinc Əmirova:”Hamiləliyi sonlandıran dərmanlar qadınlarda müxtəlif xəstəliklər yaradır”
“Hamiləliyi pozmaq üçün istifadə edilən dərmanlar əslində başqa xəstəliklər üçün nəzərdə tutulur, sadəcə, onların tərkibindəki maddələr hamiləyi də pozur”
Arzuolunmaz hamiləlik qadına çox böyük stress, əsəb gərginliyi yaşadır. İllər əvvəl qadınlar bu hala qarşı mübarizədə aciz olsalar da, sonrakı dövrlərdə hamiləliyi pozmaq üçün vasitələr meydana çıxdı. Qadın sağlamlığına böyük zərbə vuran bu amillərdən biri də hamiləliyi pozmaq üçün istifadə edilən müxtəlif adda, çeşiddə olan dərmanlardır.
Ümumiyyətlə, bəzi qadınlarımız nədənsə öz sağlamlıqları haqqında elə də dərindən düşünmək istəmir, hamilə olduqları vaxt həkimə müraciət etmək əvəzinə apteklərə üz tuturlar. Apteklərdən alınan dərmanlar isə əksər hallarda qadınlara müxtəlif faciələr yaşadır.
Araşdırmalar göstərir ki, son illər qadınlar arasında hamiləliyi dərmanla pozmaq bir növ ənənəyə çevirilib. Burada “həkim” rolunu əsasən qonşular, yaxın qohumlar oynayır. Yəni hamiləliyi pozdurmaq üçün həkimə böyük məbləğdə pul vermək əvəzinə daha ucuz başa gələn hamiləliyi sonlandıran dərmanlar almağı qadınlara məsləhət görür.
Ekspertlər qeyd edir ki, hamiləliyi pozan dərmanlar bəzi qadınlarda fəsadlar yaratmasa da, böyük əksəriyyət qadınların daxili orqanlarına, eləcə də əsəb dayaq sisteminə ciddi zərər vurur. Bu da faktdır ki, qadınlar hamiləlikdən dərmanla can qurtarmağın asan yolunu tapdıqlarını düşündükləri halda, bu onların həyatını ciddi təhlükəyə atır. Biz dəfələrlə qadınların hamiləliyi pozan dərman qəbul etdikdən sonra üzləşdikləri faciələrin şahidi olmuşuq. Hətta bu dərmanları qəbul etdikdən sonra həyatını itirən qadınlar da az deyil. Xüsusən də bölgələrdə yaşayan qadınlar hamiləliyi pozan dərmanlardan geniş istifadə edirlər. Ekspertlər hesab edir ki, hazırda bizim cəmiyyətdə bu sahədə maarifləndirməyə ciddi ehtiyac var. Bölgələrdəki ginekoloqlar, qadın məsələhətxanalarında çalışan həkimlər, mütəxəssislər vaxtaşırı olaraq qadınları bununla bağlı təlimatlandırmalıdır ki, bu kimi neqativ halların qarşısı alınsın.
Onu da yadınıza salaq ki, bir müddət əvvəl Lənkəran şəhər sakini, 1998-ci il təvəllüdlü Günay İbrahimova evində hamiləlikdən qurtulmaq üçün dərman qəbul edib, bu da 20 yaşılı gənc qadının ölümü ilə nəticələnib. O, bətnindəki körpəsini məhv etmək üçün dərmana əl atıb, nəticədə isə özü də həyatını itirib. Bu cür faktlar kifayət qədərdir. Qəbul etdiyi dərman 20 yaşlı qadına və bətinindəki körpəyə pis təsir edib. Bu problemlə əlaqədar xəstəxanaya üz tutduqlarında isə artıq gec olub və nəticədə qadın bətnindəki körpə ilə birlikdə vəfat edib.
Əvvəlcə qeyd edək ki, hamiləiyi sonlandırmaq üçün xarici ölkərlərdə müxtəlif iynə-dərmanlar olsa da, bu hələ Azərbaycanda mövcud deyil. Azərbaycanda qadınlar arasında kortəbii şəkildə istifadə edilən dərman isə mədədə olan spazmı aradan qaldıran dərmandır. Bu da öz növbəsində müxtəlif fəsadlarla nəticələnir.
Ev şəraitində, həkim məsləhəti və nəzarəti olmadan hamiləliyi dərmanla sonlandırmaq nə dərəcədə düzgündür? Qadınlara bu dərmanları kim məsləhət görür?
Mətbuata açıqlamasında ginekoloq Rəna Həsənəliyeva bildirib ki, hamiləlikdən qurtulmağın ən təhlükəsiz yolu həkim müdaxiləsi ilə gigiyenik şəraitdə abort edilməkdir. O qeyd edib ki, ancaq bəzən qadınlar abortdan qorxduqları üçün hamiləliklərini ev şəraitində müxtəlif dərmanlarla sonlandırmağa çalışırlar.
R.Həsənəliyevanın sözlərinə görə, Azərbaycanda qadınlar əsasən "Cytotec" dərmanından istifadə edir. Dərmanın instruksiyasına görə, mədədə yara yaranmasının, mədənin turşu ifrazının qarşısını alır və bikarbonatı artırır. Cytotec-in əks göstəriciləri isə birbaşa hamiləliklə bağlıdır. Hətta dərmanın instruksiyasında xüsusilə “hamiləsinizsə və hamilə qalmağı düşünüsünüzsə bu dərmandan istifadə etməyin”-deyə qeyd edilib.
“Azərbaycanlı qadınlar isə bu dərmandan hamiləliyin qarşısının alınması üçün istifadə edirlər. Və bu da çox zaman qanaxma ilə nəticələnir. Hamiləliyin hər hansı bir formada sonlandırılması həkim nəzarətində, həkim tərəfindən həyata keçirilməlidir. Qadınlar çox zaman həkimə müraciət etmədən apteklərə üz tutur və aptek satıcılarının məsləhəti ilə belə dərmanlardan istifadə edirlər. Ultrasəs müayinəsi olmadan, hamiləliyin uşaqlıq daxilinə düşməsinə əmin olmadan belə dərmanlardan istifadə etmək qəti qadağandır. Hamiləlik uşaqlığın daxilində görünməmiş belə dərmanlardan istifadə etmək boru hamiləliyinə səbəb ola bilər. Bu zaman da daxili qanaxmadan, boru qanaxmasından qadın ölə bilər. Çox təhlükəli bir vəziyyət yaranır. Boru hamiləliyi zamanı boru partlayır və ölümə səbəb olur”-deyən həkim həmçinin bildirib ki, astma xəstəliyindən əziyyət çəkən qadınlar bu dərmanlardan qətiyyən istifadə etməməlidir:”Təbii ki, mənə də belə dərmanlardan istifadə edib, fəsadları ilə qarşılaşan qadınlar müraciət edir. Hər bir qadın bilməlidir ki, dərmandan istifadə zamanı içəridə qalıq qala bilər. İçəridə qalığın qalması sepsis, uşaqlıq yolunun infeksiaysına səbəb ola bilər. Qadın belə dərmanların qəbulundan sonra yenidən hamilə qalma problemi yaşaya bilər. Ağır fəsadlar, septik vəziyyət yarana bilər. Belə dərmanların qəbul edilməsini məsləhət görmürəm".
Lənkəranda 20 yaşlı qadının hamiləliyini sonlandırmaq istəyən zaman qəbul etdiyi dərman səbəbindən dünyasını dəyişməsi abort təhlükəsini bir daha gündəmə gətirdi. Müxtəlif vasitələrlə ev şəraitində hamiləliyin sonlandırılmasının təhlükəsilə bağlı dəfələrlə xəbərdarlıq edilib. Lakin hələ də, xüsusilə bölgələrdə, planlaşdırılmamış hamiləlik zamanı həkim məsləhəti olmadan ev şəraitində dərman müdaxiləsilə bu cəhdlər olur. Qadınların bir çoxu dölün ev şəraitində xaric edilməsini həkimdən xahiş edir və bunu abortdan qorxma və bu prosesin çox xərc tələb etməsilə izah edirlər”.
9 saylı Qadın Məsələhətxanasının şöbə müdiri Sevinc Əmirova da “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qadınlara hamiləliyi sonlandıran dərmanlar qəbul etməməyi tövsiyə edir. S.Əmirovanın sözlərinə görə, qadınlar arzuedilməz hamiləliyini abort yolu ilə sonlandıra bilər. O hesab edir ki, ümumiyyətlə abort özü də qadınların səhhətinə ciddi zərər vurur, ancaq bununla belə, dərmandan istifadə etməkdənsə abort etmək daha uyğundur:”Çox təəssüf ki, bu gün cəmiyyətimizdə qadınların hamiləlik pozan dərmanlardan istifadə etməsi halları geniş yayılıb. Biz bir mütəxəssis kimi birmənalı olaraq hamiləliyi sonlandıran dərmanların əleyhinəyik. Öz xəstələrimizə də hər zaman məsləhət görürük ki, bu dərmanlardan uzaq dursunlar. Düzdür, abort da arzuedilən hal deyil, amma dərmandansa abort daha uyğundur. Onu da deyim ki, hamiləliyi pozmaq üçün istifadə edilən dərmanlar əslində başqa xəstəliklər üçün nəzərdə tutulur, sadəcə, onların tərkibindəki maddələr hamiləyi də pozur. Bu üzdən qadınlar o dərmanlara üstünlük verir. Bu dərmanlardan istifadə etməkdənsə həkim müayinəsindən keçib spiral qoydura bilərlər. Bu daha təhlükəsizdir. Hamiləliyi sonlandıran dərmanlar qadınlarda müxtəlif xəstəliklər yaradır. Bu, xüsusən də palet xəstəliyinin meydana çıxmasına səbəb olur. Çünki dərmanın istifadəsindən sonra qadının hamiləliyi pozulsa da, içərisində qırıqlar qalır, bu da bir sıra qadın xəstəliklərinin meydana çıxmasına səbəb olur. Bu dərmanlar həm də qadınların əsəb-dayaq sisteminə ciddi zərbə vurur. Biz də, digər həkimlər də bu dərmanların əleyhinə işlər aparmalı, xəstələri təlimatlandırmalıyıq ki, qadınlarımız o dərmanlardan istifadə etməsin”.
İradə SARIYEVA
