“Hesab edirəm ki, Dövlət Proqramının bu xidmət sahəsində çox böyük əhəmiyyəti var”
Məlum olduğu kimi, Prezident İlham Əliyevin 2018-ci il 9 avqust tarixli Sərəncamı ilə “Uşaqların icbari dispanserizasiyadan keçirilməsinə dair 2018-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı” təsdiq edilib.
Sənəddə vurğulanır ki, bu Dövlət Proqramı “Uşaqların icbari dispanserizasiyası haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2013-cü il 5 mart tarixli 591-IVQ nömrəli Qanununun tətbiqi barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 10 aprel tarixli 861 nömrəli Fərmanının icrası ilə əlaqədar tərtib edilərək həyata keçirilmiş “2013-2017-ci illər üçün uşaqların icbari dispanserizasiyadan keçirilməsinə dair Dövlət Proqramı”nın davamı olaraq hazırlanıb.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2013-cü il 10 dekabr tarixli 150 nömrəli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “2013-2017-ci illər üçün uşaqların icbari dispanserizasiyadan keçirilməsinə dair Dövlət Proqramı” çərçivəsində uşaqlara tibbi yardım göstərən tibb müəssisələrinin maddi-texniki bazasının yaxşılaşdırılması, onların müasir tibbi texnika və avadanlıqla təchiz edilməsi, yeni tibbi texnologiyaların tətbiqi, tibbi kadrların peşə səviyyəsinin artırılması və əhali arasında geniş maarifləndirmə işinin aparılması istiqamətlərində mühüm addımlar atılıb. Həyata keçirilən tədbirlər uşaqlar arasında xəstələnmənin, sağlamlıq imkanları məhdudluğunun və ölümün səviyyəsinin azaldılmasına imkan verib.
Ötən dövr ərzində icbari dispanserizasiyadan keçmiş uşaqların registrinin yaradılması üçün proqram təminatı modulu hazırlanaraq ölkə üzrə bütün ambulator xidmət göstərən tibb müəssisələrində tətbiq edilib. Hazırlanmış proqram təminatı modulunun mövcud elektron sağlamlıq kartı sisteminə inteqrasiyası təmin edilib.
Eyni zamanda, uşaqlara göstərilən tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi məqsədilə müvafiq klinik protokol və təlimatlar hazırlanıb.
Dövlət Proqramı çərçivəsində hər il uşaq əhalisinin 95 %-dən çoxu tibbi müayinədən keçirilib, aparılan müayinələr nəticəsində xəstəlik aşkar edilmiş uşaqlar dispanser qeydiyyatına alınıb, onların arasında müalicə-sağlamlaşdırıcı tədbirlər həyata keçirilib. Bu tədbirlər nəticəsində uşaqların sağlamlığını xarakterizə edən göstəricilərdə müsbət dinamika müşahidə olunub”-deyə sənəddə bildirilir.
Dövlət Proqramında qeyd edilir ki, bununla belə, respublikada uşaqların sağlamlığının qorunması sahəsində görülən işlərin həcminin və keyfiyyətinin artırılmasına ehtiyac var. “Dövlət Proqramı uşaq xəstəliklərinin erkən aşkar edilməsinə, uşaqlar arasında yayılan patologiyaların profilaktikasına, uşaqların sağlamlıq vəziyyətinin yaxşılaşdırılmasına, dispanserizasiyanın nəticələrinin təhlili əsasında vaxtında müalicə-sağlamlaşdırıcı tədbirlərin görülməsinə, uşaq ölümünün azaldılmasına, uşaqların icbari dispanserizasiyasını həyata keçirən dövlət tibb müəssisələrinin maddi-texniki bazasının gücləndirilməsinə, laborator müayinələri aparmaq üçün diaqnostik avadanlıqlarla və reaktivlərlə təchiz edilməsinə, kadrların təkmilləşdirilməsinə yönəldilmiş tədbirlərin daha geniş miqyasda həyata keçirilməsini və əhali arasında maarifləndirmə işlərinin səmərəliliyinin artırılmasını nəzərdə tutur”-deyə Dövlət Proqramının giriş hissəsində qeyd edilir.
Sözügedən Dövlət Proqramının təsdiq edilməsinin böyük əhəmiyyətə malik olduğunu bildirən tibb elmləri doktoru, professor. K.Fəracova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutunun direktoru, ölkənin baş pediatrı Nəsib Quliyev “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, bu sənəd həmin sahəyə böyük töhfədir:”Hər kəsə məlumdur ki, ana və uşaqların mühafizəsi işi Azərbaycan dövlətinin, Azərbaycan səhiyyəsinin daimi diqqət və qayğısındadır. Xüsusən də 2006-cı ildən Səhiyyə Nazirliyi kollegiyasında ana və uşaqların mühafizəsi səhiyyənin pioriteti kimi təsdiq olundu və bu günə qədər pioritet olaraq qalmaqdadır. Bununla yanaşı, Azərbaycan dövləti tərəfindən həyata keçirilən həm həcminə, həm əhatəsinə görə tutumlu sənədlərdən biri “Uşaqların icbari dispanserizasiyası haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunudur ki, bu sənəd 2013-cü ilin 5 mart tarixində imzalanıb və 2013 aprelin 10-dan Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə qüvvəyə minib. Uşaqların icbari dispanserizasiyası Azərbaycanda yeni doğulandan 18 yaşa qədər olan bütün uşaqları əhatə edir. Bu qanun 2013-cü ildə qəbul edildikdən bir neçə ay sonra, yəni həmin ilin dekabr ayında onun reallaşması üçün uşaqların icbari dispanserizasiyadan keçirilməsi barədə 1-ci Dövlət Proqramı qəbul edildi. Bu Dövlət Proqramı 2013-2017-ci illəri əhatə edirdi. Şükürlər olsun ki, Səhiyyə Nazirliyinin işçi qrupu tərəfindən “Uşaqların icbari dispanserizasiyadan keçirilməsinə dair 2018-2022-ci illər üçün Dövlət Proqramı” hazırlandı və ölkə başçısının sərəncamı ilə bu sənəd təsdiq edildi. 5 ili əhatə edən yeni Dövlət Proqramı qəbul edildi ki, bu proqramamın da qəbul olunması həmin qanunun icrası üçün çox böyük dəstəkdir. Və onu qeyd etmək istəyirəm ki, “Uşaqların icbari dispanserizasiyası Haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunu bizi əhatə edən ölkələrin heç birində yoxdur. Yəni bu sənəd Azərbaycanın 2 milyondan artıq uşaq əhalisini əhatə edir. Dövlət Proqramının da məqsədi qarşıdakı illər ərzində yenə uşaqlar arasında xəstələnmə və ölüm göstəricilərini daha da azaldılmasına nail olmaq, onların sağlamlığını, xoşbəxt gələcəyini təmin etməkdən ibarətdir. Hesab edirəm ki, Dövlət Proqramının bu xidmət sahəsində çox böyük əhəmiyyəti var”.
İradə SARIYEVA
