Vüqar Bayramov: “Bu, büdcəyə əlavə gəlirin daxil olmasına səbəb olacaq” Adil Qeybulla: “Orqan nəqli məsələsi sığorta paketinə əlavə olunarsa, bunun büdcə gəlirinə təsiri müsbət olar”
Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin iclasında “İnsan orqan və (və ya) toxumalarının transplantasiyası haqqında” Qanuna dəyişiklik layihəsi müzakirə olunub. Komitə sədri Əhliman Əmiraslanov və bəzi deputatlar layihədəki “ölü donor” termininin dəyişdirilməsini təklif ediblər.
Dəyişikliklərin məqsədi beyin ölümü keçirən insandan donor kimi istifadə edilməsinə icazə verilməsidir.
Bununla ələqadar qanunun “Əsas anlayışlar” bölməsinə “ölü donor – beyin ölümü, ürək ölümü və ya bioloji ölüm meydana gəlmiş 1 yaşdan yuxarı şəxs” cümləsi əlavə olunub.
Komitə sədri Əhliman Əmiraslanov bildirib ki, dəyişikliklərin məqsədi beyin ölümü keçirən insandan donor kimi istifadə edilməsinə icazə verilməsidir: “Orqan və toxumaların transplantasiyası çox geniş yayılıb. Dünyada ildə təxminən 300 min orqan və toxumanın transplantasiyası həyata keçirilir. Layihəyə əsasən, qəzalar və ya təbii fəlakətlər zamanı beyin ölümü baş verən, sağlığında donorluqdan yazılı şəkildə imtina etməyən və yanında razılıq vermək üçün yaxını olmayan şəxslərdən transplantasiya, tədris və elmi məqsədlərlə orqan alınmasına icazə verilə bilər. Bu halda, məhkəmə-tibb eksperti məlumatlandırılır, orqan və toxumaların alınması onun iştirakı ilə həyata keçirilir.
Maraqlıdır, orqan transplantasiyasına icazə verilməsi dövlət büdcəsinə necə təsir edəcək?
Məsələ ilə bağlı fikir bildirən iqtisadçı-ekspert Vüqar Bayramov “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, orqan köçürülməsinə icazə verilməsi büdcəyə yüksək səviyyədə təsir etməyəcək: “Bu, büdcəyə əlavə gəlirin daxil olmasına səbəb olacaq. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, dünyasını dəyişmiş şəxsin donorlarının sayı çox olmayacaq. Bu baxımdan hesab edirəm ki, bunun iqtisadi tərəfləri o dərəcədə böyük olmayacaq”.
İqtisadçı onu da bildirdi ki, ölkəyə daxil olacaq hər bir məhsul vergiyə cəlb olunur. Ölkəyə daxil olacaq donor da vergiyə cəlb olunduğu üçün, bu hal büdcə gəlirinə təsir göstərəcək: “Ancaq onu da deyim ki, orqan nəqli büdcəyə əlavə gəlir gətirilməsinə imkan yaratsa belə, donora olan tələbin ödənilməsi məqsədini daşıyır. Qeyd olunan qanuna dəyişikliyin edilməsində məqsəd sağlamlığında problemi olanların bundan istifadə etmək imkanı əldə edə bilməsidir. Hər halda, bu, büdcəyə əlavə vəsaitlərin daxil olmasına səbəb olacaq”.
Professor, tibbi ekspert Adil Qeybulla qəzetimizə açıqlamasında vurğuladı ki, orqan nəqli məsələsi sığorta paketinə əlavə olunarsa, bunun büdcə gəlirinə təsiri müsbət olar: “Ancaq onu da nəzərə almaq lazımdır ki, “Donor haqqında” qanun layihəsi olmalıdır və bu məsələ sistemli şəkildə yerinə yetirilməlidir. İlk növbədə Donor Bankının təmin olunması həll edilməlidir”.
Professorun sözlərinə görə, donor olaraq adətən sağlam şəxslər çıxış edir. Belə ki o şəxslər avtoqəza və ya digər hadisələr zamanı beyin ölümü keçiriblər: “Artıq geriyə qayıtması mümkün olmayan gənc adamlardan donor kimi istifadə olunur. İnsanların buna hazır olmaları öyrənilməlidir. Məsələnin həlli yolunda cəmiyyətdə xeyli psixoloji problem var”.
Günel CƏLİLOVA
