Şahin Bağırov: “Bu, Azərbaycan mədəniyyətinin, humanitar sahəsinin, əsasən isə elminin dünyaya daha sürətlə inteqrasiya etməsinə təkan verən bir kontraktdır” Qiymət Məhərrəmli: “Belə bir mühüm sənədin, müqavilənin imzalanmasını Azərbaycan mədəniyyətinə, elminə, humanitar irsinə dəyərli töhfə hesab edirəm” Zülfiyyə Eldarqızı: “Fikrimcə, bu, Azərbaycan və İngiltərə arasında mədəni, humanitar, elmi əlaqələrin daha da möhkəmlənməsi sahəsində atılan mühüm addımlardan biridir”
Son dövrlər Azərbaycanla xarici ölkələr arasında elmi, mədəni və humanitar sahədə əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılır. Sözsüz ki, qarşılıqlı əlaqələr nəticəsində əldə edilən uğurlar elmin, humanitar sahənin, mədəniyyətin inkişafına böyük təkan verir. Bunun nəticəsidir ki, Azərbaycanın mədəni irsi, zəngin elmi potensialı beynəlxalq aləmdə tanınır.
Məlum olduğu kimi, may ayının 23-də İngiltərə və Azərbaycan arasında elmi, mədəni və humanitar sahədə əməkdaşlıqla bağlı uğurlu bir addım atılıb.
Mətbuatın yazdığına görə, 2013-cü ildən Oksford Universitetində fəaliyyətə başlamış Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan və Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzinin universitetin tərkibində daimi movcudluğu haqqında kontrakt imzalanıb.
Onu da vurğulayaq ki, imzalanma mərasimi universitetin protokoluna əsasən, XV əsrdə yaradılmış Klarendon Kollecində keçirilib. Kontraktı Oksford Universiteti tərəfindən universitetin vitse-kansleri, Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının, Amerika Filosoflar Cəmiyyətinin və Britaniya Akademiyasının üzvü, İrlandiya Kral Akademiyasının fəxri üzvü və Edinburq Kral Cəmiyyətinin üzvü professor Luiz Riçardson, Oksford Universitetinin Nizami Gəncəvi Elmi Mərkəzi tərəfindən mərkəzin Azərbaycan tərəfdən rəhbəri, Azərbaycanı və Qafqazı öyrənən Britaniya Fondunun Qəyyumlar Şurasının sədri, Moskva Dövlət Universitetinin Bakı filialının rektoru professor Nərgiz Paşayeva imzalayıb. İmzalanmış müqaviləyə əsasən, Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan və Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzi Oksford Universitetində yüksək statuslu elmi-akademik mərkəz olaraq, universitetin ayrılmaz bir hissəsi kimi, daimi fəaliyyət göstərəcək.
Bildirilənə görə, Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan və Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzinin Oksford Universitetində yüksək statuslu elmi-akademik mərkəz olaraq, universitetin ayrılmaz bir hissəsi kimi, bu qədim və dünyada tanınmış təhsil ocağında daimi fəaliyyət göstərməsinin rəsmiləşdirilməsi mərkəzin akademik uğurundan irəli gəlir. Nəticə olaraq, bu proses 2013-cü ildən həyata keçirilməyə başlanan, Azərbaycanın və Qafqazın dil, mədəniyyət və tarixini öyrənmək üçün nəzərdə tutulan beşillik elmi-tədris və tədqiqat proqramına əsaslanır. Artıq mərkəz Oksford Universitetinin daimi bir hissəsi kimi beynəlxalq elmi çevrələr, müəssisələr və intellektual informasiya daşıyıcıları tərəfindən şərtsiz qəbul olunur.
Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan və Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzinin universitetin tərkibində daimi movcudluğu haqqında kontraktın imzalanmasını Azərbaycan elminin, mədəniyyətinin böyük uğuru sayan Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) aparıcı elmi işçisi, dossent Şahin Bağırov hesab edir ki, bu, Azərbaycan elminin, mədəniyyətinin, humanitar siyasətinin dünyaya inteqrasiyasını daha da sürətləndirəcək. Alimin fikrincə, bu gün Azərbaycan dilinin, mədəniyyətinin, mühitinin dünya çapında daha çox təbliğinə ehtiyac var. O qeyd etdi ki, bu sahədə uzun illərdir dövlət səviyyəsində məqsədyönlü işlər görülür və professor Nərgiz Paşayevanın da imzaladığı kontrakt bu istiqamətdə həyata keçirilən işlərin tərkib hissəsidir. Onun sözlərinə görə, bu kontraktda yer alan mühüm məsələlərdən biri Oksford Universitetinin Türk Dilləri bölümündə Azərbaycanın rəsmi dili olan Azərbaycan dili ilə tanış olmaq və dili öyrənmək istəyən tələbələr üçün təlimatçı vəzifəsinin yaradılmasına veriləcək imkanlardır.
O hesab edir ki, bu kontrakt, həmçinin, İngiltərədə Azərbaycanşünaslığın, Qafqazşünaslığın daha ətraflı öyrənilməsinə, bu sahədə qarşılıqlı əməkdaşlığın həyata keçirilməsinə, görülən işlərin təbliğ edilməsinə böyük şərait yaradır: “Mən belə bir kontraktın imzalanmasını olduqca mühüm hadisə hesab edirəm. Fikrimcə, bu, Azərbaycan mədəniyyətinin, humanitar sahəsinin, əsasən isə elminin dünyaya daha sürətlə inteqrasiya etməsinə təkan verən bir kontraktdır. Bu, elm sahəsində mübadilənin daha geniş səviyyədə həyata keçirilməsinə vasitə olacaq bir hadisədir. Avropanın elmi təcrübəsinin Azərbaycanda reabilitasiya olunmasında bu kontraktın rolu danılmazdır. Bu olduqca mühüm bir addımdır. Bilirsiniz ki, bu eyni zamanda mədəni, humanitar, elmi sahədə gənc mütəxəssislərin yetişməsinə böyük şərait yaradacaq. Avropa üçün Qafqazı öyrənmək, Azərbaycana bələd olmaq, buradakı mədəni, elmi mühiti araşdırmaq hər zaman maraqlı olub. Nərgiz xanım son illər Azərbaycan elminin təbliği istiqamətində çox mühüm işlər görür. Onun rəhbərlik etdiyi ali məktəb də öz gözəl cəhətlərinə görə örnəkdir”.
Ş.Bağırovun sözlərinə görə, dahi Azərbaycan şairi Nizami Gəncəvinin adını daşıyan böyük elmi mərkəzlə qurulan əlaqə mədəniyyətimizə, elmimizə böyük töhfədir.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Qiymət Məhərrəmli də hesab edir ki, professor Nərgiz Paşayevanın və Oksford Universitetinin vitse-kansleri Luiz Riçardsonun imzaladıqları müqavilə Azərbaycanın və Qafqazşünaslığın öyrənilməsində, təbliğində böyük rol oynayan hadisədir: “Zəngin mədəniyyətə malik olan Azərbaycan dövləti Cənubi Qafqazın mühüm dövlətlərindən biri kimi həmişə dünyanın diqqətində olub. Bu da sirr deyil ki, Azərbaycan qədim mədəniyyətə malikdir. Məlumdur ki, neçə-neçə əsrdən başlayaraq ölkəmiz Şərqin mühüm elmi mərkəzlərindən biri olub və bu gün də o statusu qorumaqdadır. Nərgiz xanımın iştirakı ilə belə bir mühüm sənədin, müqavilənin imzalanmasını Azərbaycan mədəniyyətinə, elminə, humanitar irsinə dəyərli töhfə hesab edirəm. Düşünürəm ki, bu kontrakt Azərbaycan elmi, mədəniyyəti, humanitar əlaqələri sahəsində mühüm addımların atılmasına səbəb olacaq. Artıq kontraktın bəndlərindən də məlumdur ki, bu sahədə genişmiqyaslı işlər görüləcək. Əlbəttə, müqaviləyə qədər tarix, ədəbiyyat, mədəniyyət, elm və digər sahələrdə də işlər aparılıb. Yaxın gələcəkdə isə bu sahənin daha çox uğurlarına şahidlik edəcəyik”.
Sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Zülfiyyə Eldarqızı da bu mühüm hadisəni təqdir edir. Alim hesab edir ki, dünyada ən anlaşılan dil mədəniyyət dilidir və mədəniyyətin yaratdığı körpü zamanların sınağından vüqarla çıxa bilir: “Hər bir görülən işin, həyata keçirilən layihənin arxasında böyük bir zəhmət durur. Azərbaycan mədəniyyətinin beynəlxalq aləmdə təbliği, tanıdılması, öyrədilməsi istiqamətində görülən bütün uğurlu işlər də təmənnasız zəhmətin nəticəsidir. Avropanın mərkəzində, dünyanın ən məşhur ali təhsil ocağı olan Oksford Universitetində fəaliyyətə başlayan Nizami Gəncəvi adına Azərbaycan və Qafqazşünaslıq Elmi Mərkəzinin daimi movcudluğu haqqında kontrakt imzalanmasını humanitar sahənin inkişafında mühüm addım hesab edirəm. Azərbaycan müxtəlif xalqların yaşadığı, azad, sərbəst şəkildə öz mədəniyyətini qoruduğu, inkişaf etdirdiyi tolerant və multikultural bir ölkədir. Azərbaycanda mövcud olan multikulturalizm ənənəsinin kökü qədimdir. Bizdə olan multikulturalizm özünəməxsusdur və onun başqa xalqlar, dövlətlər tərəfindən nümunə götürülməsi vacibdir. Professor Nərgiz Paşayevanın Azərbaycan mədəniyyətinin, elminin, eləcə də humanitar düşüncəsinin inkişaf etdirilməsi, təbliği, tədrisi ilə bağlı həyata keçirdiyi işlər təqdirəlayiqdir. Fikrimcə, bu, Azərbaycan və İngiltərə arasında mədəni, humanitar, elmi əlaqələrin daha da möhkəmlənməsi sahəsində atılan mühüm addımlardan biridir. Bu addım bizim hər birimiz üçün böyük dəyərə malikdir”.
İradə SARIYEVA
