Mehman Muradlı: “Ümidvarıq ki, bu islahatlar davamlı olacaq, məhkəmə hakimiyyəti daha böyük uğurlara imza atacaq”
Ədliyyə Nazirliyinin Kollegiya iclasında çıxış edən nazir Fikrət Məmmədov bildirib ki, yeni məhkəmələr və məhkəmə hakimiyyətinin özünüidarə orqanları yaradılıb, müasir İKT-nin, dövlət başçısının sərəncamı ilə yaradılmış "Elektron məhkəmə" informasiya sisteminin tətbiqi və məhkəmə infrastrukturunun müasirləşməsi üzrə əməli tədbirlər görülüb: “Azərbaycan Prezidentinin tapşırıqlarına əsasən, ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artmasına, məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinin güclənməsinə xidmət edən mütərəqqi islahatlar aparılıb, bu sahədə qanunvericilik təkmilləşib, hakimlərin şəffaf seçim qaydası müəyyən olunaraq hakim korpusu 60 faiz təzələnib”.
Kollegiya iclasında probasiya nəzarətinin təsbit olunması, alternativ cəzaların icrasında elektron nəzarət vasitələrinin tətbiqinə başlanması vurğulanıb. Həmin vasitələrin tətbiqi qaydalarının bu ərəfədə Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiq edilməsi bildirilərək elektron qolbaqların geniş tətbiqinə və ictimai təqdimatın keçirilməsinə dair aidiyyəti tapşırıqlar verilib.
İclasda, həmçinin, cinayətkarlıqla mübarizədə və ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayan məhkəmə ekspertizası fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi üzrə tədbirlər müzakirə olunub, cari ilin birinci rübündə Məhkəmə Ekspertizası Mərkəzinə 40 ekspert ixtisası üzrə 8 min işin daxil olduğu və bu zaman ekspertlər tərəfindən 96 min suala cavab verilməklə qaldırılmış məsələlərin 98,5%-nin həllinə nail olunduğu qeyd edilib.
Göründüyü kimi, ədliyyə naziri məhkəmə hakimiyyətində ciddi islahatların aparıldığını qeyd edib. Bura hakimlərin şəffaf seçimi və qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsini aid etmək olar. Bu istiqamətdə aparılan islahatlar məhkəmələrin fəaliyyətinə, onların qəbul etdiyi qərarların keyfiyyətinə hansı formada təsir edib?
Hüquqşünas Mehman Muradlı qəzetimizə bildirdi ki, son illər ərzində məhkəmə sahəsində Azərbaycanda edilən dəyişiklikləri, tətbiq olunan yenilikləri inqilabi dönüş kimi dəyərləndirmək olar: “Ölkə Prezidenti cənab İlham Əliyevin ədalət mühakiməsinin səmərəliliyinin artırılması ilə bağlı tapşırıqlarına uyğun olaraq məhkəmə sistemi daim təkmilləşdirilir, məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyi möhkəmləndirilir, qanunvericilik və institusional islahatlar aparılır, məhkəmələrin infrastrukturu yüksək statusuna uyğun yaxşılaşdırılır və müasirləşdirilir. Bu sahədə islahatlara nüfuzlu beynəlxalq qurumlar tərəfindən də böyük maraq göstərilərək, ölkəmizin nailiyyətləri yüksək qiymətləndirilir. Belə ki, Avropa Şurası Azərbaycanda hakimlərin seçim prosedurunu şəffaflığı və obyektivliyinə görə fərqləndirərək örnək kimi dəyərləndirib və digər dövlətlərə tövsiyə edib. Həmçinin, avropalı ekspertlər ədalət mühakiməsi sistemində səmərəli islahatların aparılması, məhkəmələrin unikal infrastrukturunun yaradılması, müasir informasiya texnologiyalarının və yeniliklərin tətbiqində Azərbaycanın bir çox Avropa ölkələrinə nümunə olduğunu qeyd edirlər.
Bu yaxınlarda isə Avropa Şurası tərəfindən Azərbaycanın təqdim etdiyi "Məhkəmənin nəbzi: İdarəetmədə inqilab" layihəsinin "Ədliyyənin Kristal Tərəzisi" müsabiqəsində qalib gələrək ən mütərəqqi layihə kimi mükafata layiq görülməsi həyata keçirilən islahatlara verilən yüksək qiymətdir.
Eyni zamanda, nüfuzlu beynəlxalq maliyyə qurumu olan Dünya Bankı ölkəmizdə məhkəmə-hüquq islahatlarına dəstək göstərərək, on ildən artıqdır ki, ədliyyə sisteminin müasirləşdirilməsinə dair birgə layihələr uğurla həyata keçirilir. Bu layihələr çərçivəsində paytaxtda və bölgələrdə 12 məhkəmə üçün yeni, müasir binalar və komplekslər tikilərək istifadəyə verilib, hazırda isə 5 məhkəmə üçün belə binaların inşası aparılır. Bir çox məhkəmə bina və komplekslərinin açılışlarında dövlət başçısı şəxsən iştirak edib, müvafiq tövsiyə və tapşırıqlarını verib.
Ölkə Prezidentinin 2014-cü il 13 fevral tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş "Elektron məhkəmə" informasiya sisteminin yaradılması üzrə Dünya Bankı ilə birgə əsaslı işlər görülür, o cümlədən müasir İKT ilə təchiz edilmiş yeni binalarda elektron məhkəmə sisteminin bir çox komponentləri tətbiq olunur, məhkəmə sisteminin vahid internet portalı zənginləşdirilib. Elektron "şəxsi kabinet" yaradılıb, məhkəmə rüsumlarının elektron qaydada ödənilməsi, proseslərinin audio-video qeydə alınması, elektron sənəd dövriyyəsi təmin olunub və elektron icranın tətbiqinə başlanıb.
Bütün bunlar ölkəmizin məhkəmə sistemindəki nailiyyətlərinə beynəlxalq marağı artırır. Hakimlərin şəffaf yolla seçilməsi və qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi bu sahədə ədalətli qərarların verilməsi faizini daha da yüksəldib. Ümidvarıq ki, bu islahatlar davamlı olacaq, məhkəmə hakimiyyəti daha böyük uğurlara imza atacaq”.
Məhəmmədəli QƏRİBLİ
