Könül Vaqifqızı: “Ailələrin dağılmasında məişət zorakılığının rolu xüsusi yer tutur” Aynur Musayeva: “Boşanma tərəflərin alçaldılması, dava-qışqırıq, psixoloji, bəzi hallarda fiziki zərbələrsiz ötüşmür”
Bu gün Azərbaycan ailələrində boşanma, demək olar ki, adi hala çevrilib. Çünki boşanma qərarı verən cütlüklər atdıqları bu addımla aralarındakı problemləri həll etdiklərini düşünürlər. Beləliklə sözləri bir-birinə xoş gəlməyən cütlüklərin boşanması halları günü-gündən artır.
Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, 2017-ci ilin yanvar-sentyabr aylarında 47 min 388 nikah və 10 min 977 boşanma halları qeydə alınıb. Əhalinin hər 1000 nəfərinə boşanmaların sayı isə 1,5 olub. Hər ay boşanmaların sayının artması hər kəsi narahat edir.
Psixoloq Könül Vaqifqızı “Bakı-Xəbər”ə açıqlamasında qeyd etdi ki, ailələrin dağılmasında məişət zorakılığının rolu xüsusi yer tutur: “Ailələrdə daha çox qadınlar və uşaqlar zorakılığa məruz qalırlar. Ümumiyyətlə, sonsuzluq və xəstə uşaqların doğulması ər-arvad arasında müəyyən problemlər yaradır, onların psixoloji durumlarına təsir edir və bu da sonda həmin ailənin dağılması ilə nəticələnir. Son zamanlar boşanmaların artmasının əsas səbəblərindən biri ərin başqa qadınla nikahdankənar yaşamasıdır. Qadın ərinin başqa biri ilə qeyri-rəsmi yaşadığından xəbər tutduqda əksər hallarda boşanmağa qərar verir”.
Həmsöhbətimiz onu da vurğuladı ki, boşanmaların sayının azaldılması istiqamətində Azərbaycanda maariflənmə işi gücləndirilməlidir, risq altında olan, yəni zorakılıq faktı baş verən ailələr diqqət mərkəzində olmalıdır: “Bizim komitə tərəfindən ailə strategiyasının ilkin layihəsi hazırlanır. Bundan əlavə, uşaqlarla bağlı layihə də hazırlanır, burada uşaq məcəlləsində uşaqların hüquqlarının müdafiə edilməsi kimi sənədlər təkmilləşdirilir. Əsas məqsədimiz zorakılıq, erkən nikah faktları, təhsildən yayınma faktlarının qarşısını almaqdır”.
“Jaləm” Uşaq İnkişaf Mərkəzinin direktoru, psixoloq Aynur Musayeva bizimlə söhbətində bildirdi ki, boşanma prosesi uşaqlara çox pis təsir edir və elə uşaqlar var ki, valideynlərinin bu qərarı ilə razılaşmayıb evi tərk edir, ya da intihar barədə düşünürlər.
A.Musayevanın sözlərinə görə, günümüzdə uşaq psixologiyasına mənfi təsir göstərən faktorlardan biri valideynlər arasında olan problemlər və ya boşanmalardır: “Boşanma qaçılmazdırsa, heç olmasa uşağı buna hazırlamaq lazımdır. Təəssüf ki, cəmiyyətimizdə etik qaydalar gözlənilmədən cütlüklər ayrılırlar. Boşanma tərəflərin alçaldılması, dava-qışqırıq, psixoloji, bəzi hallarda fiziki zərbələrsiz ötüşmür. Ana uşağın yanında atanı pisləyir, təhqir edir, onun mənfi tərəflərini şişirdir, hadisələri qabardır, eyni ilə ata da ananın. Nəticədə uşağın gözündə ata və ya ana modeli dağılır. Uşaqda ailəyə qarşı inam hissi qırılır. Övladın fikrində canlanan ailə modelini sındırmaqsa, insanlıqdan kənardır və bu çox ciddi fəsadları olacaq bir addımdır”.
Psixoloq onu da bildirdi ki, uşaqlar üçün boşanma bir qəzadır, təhlükəsizliyin və sevginin itməsidir. Kiçik yaşda olan uşaqlardan daha çox yeniyetmələri valideynlərin boşanması kəskin narahat edir: “Boşanmış ailələrin uşaqları daha çox aqressiv olurlar və bu uşaqlarda davranış pozuntularına rast gəlinir. Çox zaman məktəbəqədər yaşlı uşaqlarda qorxu, ətrafa qarşı əsəbilik müşahidə olunur. 3-6 yaşlardakı uşaqlarda yuxu problemləri, fikirlərini izah etməmək, yaşıdlarından uzaqlaşmaq kimi vərdişlər müşahidə olunur. Məktəb yaşlı uşaqlarda isə dərslərində uğursuzluq, özünə qapanma halları qeydə alınır”.
Günel CƏLİLOVA
