Tarix boyu müxtəlif cəmiyyətlərdə müəllim peşəsinin özünəməxsus yeri və nüfuzu olub. Bu gün də müəllimlərə ehtiram göstərilir, onlar ictimai fikirdə ziyalı, fədakar insanlar kimi təcəssüm olunurlar. Həqiqətən də müəllim əməyi ölçüyəgəlməzdir və yüksək qiymətə layiqdir. Biz həyatda qazandığımız biliklərə, bir vətəndaş kimi formalaşmağımıza görə müəllimlərimizə borcluyuq. Müəllimlər mənəvi cəhətdən işıqlı insanlardır, onların gənclərə aşıladıqları müsbət keyfiyyətlər cəmiyyətimiz üçün əvəzsiz töhfədir.
Mən müəllimlərimi həmişə xatırlayıram. Həyatımın çətin anlarında, müxtəlif sınaqlarla üzləşdikdə müəllimlərimin dəyərli öyüd-nəsihətlərini yada salaraq, gələcəyə nikbin baxmağa çalışmışam.
Bakının Səbail rayonundakı 49 nömrəli orta məktəbin məzunuyam. Bu məktəb təqdirəlayiq bir inkişaf yolu keçib, savadlı, vətənpərvər, dövlətçiliyə sədaqətli gənclər yetişdirib. Məktəb bütün dövrlərdə öz qabaqcıl müəllimləri ilə fərqlənib. Bu yazıda onlardan biri, ömrünün böyük bir hissəsini müəllim peşəsinə həsr edən, zəngin təcrübəyə malik, respublika təhsil ictimaiyyətinin yaxşı tanıdığı, hazırda təqaüddə olan Həsənova Solmaz Sərdar qızının həyat yoluna nəzər salmaq istəyirəm.
S.Həsənova 22 oktyabr 1939-cu ildə Lənkəran şəhərində dünyaya göz açıb. Bu il Solmaz müəllimənin 78 yaşı tamam olur. O, mehriban, qayğıkeş, çoxuşaqlı bir ailədə böyüyüb. Atası S.Həsənov polis orqanlarında işləyib. Anası Qıztamam Həsənova da zəhmətkeş və xeyirxah qadın olub. Onlar övladlarını vətənpərvər ruhda, öz işində məsuliyyətli olmaq, insanlara yaxşılıq etmək, cəmiyyətə fayda vermək məsləyi ilə tərbiyə etmişlər.
S.Həsənova Lənkəran şəhərindəki 4 saylı orta məktəbi 1957-ci ildə bitirib. Orta məktəbdən sonra böyük övlad kimi ailəyə maddi dəstək olmaq üçün əmək fəaliyyətinə başlayıb. Bir müddət mühasibatlıqda işləyib. Sonra ona 7 saylı orta məktəbdə pioner baş dəstə rəhbəri vəzifəsi etibar olunub.
1959-cu ilin oktyabr ayından S.Həsənova pioner baş dəstə rəhbəri kimi əmək fəaliyyətini Bakıdakı 49 saylı orta məktəbdə davam etdirib. Elə həmin vaxtdan təqaüdə çıxdığı 2011-ci ilə qədər – uzun illər bu məktəbdə çalışıb.
1960-1966-cı illərdə M.F.Axundov adına Pedaqoji İnstitutunda (hazırda Slavyan Universiteti) Rus dili fakültəsində ali təhsil alıb.
Onun təşkilatçılıq qabiliyyəti, ictimai işdə yüksək bacarığı, intellektual səviyyəsi, prinsipiallığı, məktəb kollektivində nüfuzu nəzərə alınaraq, məsul vəzifələrə irəli çəkilib. Belə ki, 49 saylı orta məktəb direktorunun müavini və 1979-1983-cü illərdə məktəbin direktoru vəzifələrinə təyin olunub.
1983-cü ildən isə o, məktəbdə müəllimə kimi fəaliyyət göstərib, rus dili fənni üzrə çalışaraq, peşəkarlıq zirvəsinə ucalıb. Onun şagirdləri rus dili üzrə olimpiadalarda dəfələrlə 1-ci yeri tutublar. O, uzun illər məktəbin yerləşdiyi rayon üzrə ştatdankənar metodist, rus dili müəllimlərinin metodiki birliyinin rəhbəri olub. “Metodist-müəllim” adı verilən Solmaz xanımın tədris xarakterli məqalələri “Azərbaycanda rus dili və ədəbiyyatı“ jurnalında dərc edilib.
Onun pedaqoji iş səriştəsi, çoxşaxəli ictimai fəaliyyəti bir çox müəllimlərə örnək olub. Dəfələrlə fəxri fərman, diplom və döş nişanları ilə mükafatlandırılıb. “Əmək fədakarlığına görə” medalına layiq görülüb. “Əmək veteranı” fəxri adını daşıyır.
S.Həsənovanın pedaqoq kimi istər sovet, istərsə də müstəqillik dövründə fəaliyyətini xarakterizə etdikdə onun əsl təhsil fədaisi olduğunu vurğulamaq yerinə düşər. O, həmişə şagirdlərini öz övladı bilib, onların nəinki biliklərə yiyələnməsinə, eləcə də düzgün tərbiyə olunmasına xüsusi diqqət yetirib. Bu gün onu minnətdarlıq hissi ilə xatırlayan, adını uca tutan on minlərlə keçmiş şagirdi var. Hansı ki, həmin məzunlar nəinki respublikamızda, habelə dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayırlar.
S.Həsənova cəsarətli, obyektiv və ədalətli pedaqoq kimi tanınıb. Haqsızlığa məruz qalanı müdafiə etməkdən çəkinməyib. Həmişə biliyə qiymət verib, sadəliyi, təvazökarlığı, qeyri-adi təmkini, qayğıkeşliyi ilə seçilib. O, həmişə şagirdlərinə kitab alıb bağışlayırdı, bizi çoxlu mütaliə etməyə həvəsləndirirdi.
Solmaz xanımla bağlı bir epizodu bu məqalədə xüsusi olaraq qeyd etmək istəyirəm. Ötən əsrin 80-ci illərinin sonu respublikamızda ictimai-siyasi vəziyyət gərgin idi. Dağlıq Qarabağda erməni separatçıları baş qaldırmışdılar. Paytaxtda və rayonlarda buna qarşı nümayişlər olurdu. Məktəbdə bu hadisələr barədə söhbət düşəndə Solmaz müəllimə açıq şəkildə SSRİ rəhbərliyinin ünvanına ittihamlar səsləndirirdi. Beynəlmiləl, sovet hərbçilərinin övladlarının oxuduğu məktəbdə belə cəsarətli mövqe bildirmək asan deyildi.
Bir dəfə yaxınlıqdakı hərbi qərargahdan bir qrup hərbçi yanlış məlumat əsasında məktəbimizə daxil olaraq Azərbaycan sektorunun 10-cu sinfində oxuyan oğlan şagirdləri özləri ilə aparmaq istəyirdilər. Həmin anda bunun qarşısını öz qətiyyəti və tutarlı arqumentləri ilə alan S.Həsənova, habelə ona dəstək verən digər müəllimlərimizin belə mövqeyi sovet hərbçilərinin məktəbi tərk etməsi ilə nəticələnmişdi.
Mən Qarabağ müharibəsində olarkən evimizdə telefon yox idi. Cəbhə zonasında yerləşən ayrı-ayrı rayon poçtlarından Solmaz müəllimənin evinə zəng vururdum və ondan valideynlərimə sağ-salamat olmağımı çatdırmasını xahiş edirdim. O, mənim hər zəngimdən sonra bu xəbəri gəlib ailəmizə çatdırırdı. Onun belə xeyirxah addımlarını sadalamaqla bitməz.
S.Həsənovanın pedaqoq olaraq uğurlu fəaliyyətində qeyri-adi hafizəsi, əməksevərliyi, öz üzərində daim çalışması kimi fərdi keyfiyyətlərinin də az rolu olmayıb. Pedaqoq olaraq, 67 yaşında Azərbaycan Dillər Universitetində müvafiq ixtisasdəyişmə kursunu bitirərək ingilis dili fənni üzrə də şagirdlərə dərs keçib.
Solmaz müəllimənin pedaqoq kimi keçdiyi şərəfli yol həyatını bu peşəyə bağlamaq istəyənlər və bu gün təhsil sahəsində çalışan kadrlar üçün qürur doğuracaq nümunədir. 78 yaşının tamam olması münasibətilə S.Həsənovanı ürəkdən təbrik edir, ona uzun ömür, möhkəm can sağlığı arzulayıram.
Yalçın QAYA
