Ekspertlər maraqlı təkliflər verir… Qiymət Məhərrəmli: “Bayramla əlaqədar olaraq Qubaya turist axınının güclənməsi təbii haldır” Pəri Almaszadə: “Bayrama başlamamışdan bir neçə həftə əvvəl internet vasitəsilə təbliğat aparmaq lazımdır”
Quba Azərbaycanın həm təbiət, həm də mədəniyyət etibarilə fərqli bir diyarıdır. Əfsanəvi Quba xalçaları, qeyri-adi dada və ətrə malik Quba almaları ona xüsusi bir gözəllik gətirib. Son vaxtlar Azərbaycanın ən müxtəlif rayonlarında alma, nar, qarpız, dolma, mürəbbə və s. festivalları, bayramları keçirilir. Mövsümlə əlaqədar keçirilən bu festivallar Azərbaycana gələn turistlər üçün də hədsiz dərəcədə maraqlıdır.
Qubada “V Alma bayramı” və “I Xalça festivalı”nın açılışı olub. Xalçaçılıq və almaçılıq rayonlarından olan Quba turistlərin səfər etdiyi rayonlar sırasında ön cərgələrdə dayanır desək yanılmarıq. Gözəl Quba təbiətinin, istedadlı insanların əməyi ilə yaranan hər bir sərvət turistlər üçün maraq kəsb edir.
Qeyd edək ki, 2012-ci ildən başlayaraq hər il Qubada “Alma bayramı” keçirilir. Bu dəfə “Alma bayramı”nın 5-ci yubiley tədbiri keçirilir. Tədbir çərçivəsində rayonda ekoloji cəhətdən sağlam yetişdirilən müxtəlif alma sortlarının, digər meyvə-tərəvəz məhsullarının nümayişi ilə yanaşı, Quba rayonunun tarixi və nailiyyətlərinin təbliği, burada yaşayan azsaylı xalqaların mədəniyyətinin geniş təqdim olunması həyata keçirilir.
“V Alma bayramı” ilə paralel olaraq keçirilən “I Xalça festivalı”nda isə rayonda xalçaçılığın tarixi və inkişaf mərhələsi ilə bağlı guşələrin və Qubaya məxsus xalçaların sərgisi və satışı da həyata keçirilib.
Qeyd edək ki, turizm üçün əlverişli məkanlardan biri olan Azərbaycan Respublikası xarici turistlərin diqqət mərkəzindədir. Son illər ölkəmizə gələn turistlərin sayında böyük artım müşahidə edilir. Qubanın əsəs turizm rayonlarından biri olmasını nəzərə alaraq deməliyik ki, burada keçirilən “Alma bayramı” və “Xalça bayramı” Azərbaycana gələn turistlərə müsbət enerji verir. Əlbəttə, bizdə bu bayramların keçirilmə tarixi yeni olduğu üçün təkmilləşməyə ehtiyacı var. Sözsüz, hər dəfə bayramlar yeni formatda təqdim edilir. Qubanın almaçılıq təsərrüfatının, insan zəhməti ilə ərsəyə gələn bu gözə nemətin turistlərə təqdim edilməsi yaxşı haldır.
Filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Qiymət Məhərrəmli hesab edir ki, Azərbaycan təbiətinin yetişdirdiyi nemətlərin yığımının bayrama çevirilməsi olduqca müsbət haldır. Ekspertin bildirdiyinə görə, Göyçayda “Nar bayramı”nın, Sabirabadda “Qarpız bayramı”nın, Qəbələdə “Mürəbbə bayramı”nın, Qubada “Alma bayramı”nın ənənəvi olaraq keçirilməsinin müsbət cəhətlərindən biri odur ki, ölkəmizin kənd təsərrüfatının mənzərəsini xarici turistlərə təqdim edə bilirik: “Azərbaycan təbiəti o qədər zəngindir ki, o zənginlik bura gələn qonaqları anındaca cəlb edir. Son illər ölkəmizdə keçirilən meyvəçilik bayramları tarixi ənənələrə söykənir. Ümumiyyətlə, lap qədim zamanlardan Azərbaycanda məhsul bayramları keçirilib. İnsanlar öz təsərrüfatında yetişdirdiyi nemətlərin yığımını bayram ediblər. Əlbəttə, o illərdə informasiya qıtlığı sayəsində, ola bilsin, bu bayramlarda kənardan gələn adamlar iştirak etməyib, amma bütöv bir el bayramlaşıb. Sovet illərində də məhsul bayramları yüksək təntənə ilə keçirilirdi. Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsulları o vaxtkı SSRİ-də sərgilənirdi.
Bu gün Azərbaycan müstəqildir və bu bayramların ideyası, məzmunu Azərbaycanı tanıtmağa, təbliğ etməyə yönəlib. Bu yaxşı haldır. Azərbaycanın hər bir bölgəsi turizm üçün əlverişlidir və turistlər mövsümlə əlaqədar olaraq bölgələri seçirlər. Qubada ənənəvi “Alma bayramı”nın keçirilməsinə gəlincə, Quba tarixdə almaçılıq bölgəsi kimi iz qoyub. Məşhur “Qubanın ağ alması” mahnısından da görünür ki, tarixən burada almaçılıq inkişaf edib. Quba xalçaları tarixdə ad qazanıb. Burada qədim zamanlardan gözəl çeşnili xalçalarımız toxunub. Bu gün Azərbaycan xalçaçılığının Quba qolu inkişaf edir. Xalçaçılıq ənənəsinə sadiq qalan qubalı analar, nənələr yenə də xalça toxuyurlar. Qubada “Xalça bayramı”nın keçirilməsi onların əl əməyinə verilən qiymətdir. Bildiyim qədər, Azərbaycanda birinci dəfədir ki, “Xalça bayramı” keçirilir. Qubalı xalçaçıların toxuduğu xalılar bu bayram çərçivəsində nümayiş olunur, hətta satışı da həyata keçirilir. Azərbaycan xalçasının təbliği baxımından çox əlamətdardır. Bayramla əlaqədar olaraq Qubaya turist axınının güclənməsi təbii haldır. Ümumiyyərtlə, turistlər bu bayramlara qatılarkən onlar meyvə yığınında iştirak etməlidir. Maraqlananlar hanada xalçaya ilmə vurmalıdır. Yəni bu onlar üçün daha maraqlı olardı. Mövsümlə bağlı keçirilən festivalların, tədbirlərin ölkəmizə gələn turist axınına güclü təsiri var. Turistlər burada həm meyvə yığımı ilə tanış olur, həm də xalçaçılıqla. Belə tədbirlərin sırası genişləndirilməlidir. Düşünürəm ki, Şəkidə də ənənəvi “İpəkçilik bayramı” keçirilsə, bu diyarın mənzərəsi tam olaraq görsənər. Bu gün Azərbaycanın müxtəlif rayonları turist axınına qucaq açır. Turistlər həm rayonları gəzir, həm yerli sənətkarların əl işləri ilə tanış olur, bu əl işlərini alır və öz ölkələrinə aparırlar. Qədim zamanlarda əcnəbi səyyahlar Azərbaycan sənətkarlarının çeşidli əl işlərini alıb aparırdılar. Bu gün dünya muzeylərində o əl işləri saxlanır. Xarici turistlərin Azərbaycandan alıb apardığı hər bir əl işi xaricdə böyük maraqla qarşılanır. Bu həm də Azərbaycanın təbliğatı deməkdir”.
Etnoqraf Pəri Almaszadənin sözlərinə görə də Azərbaycanda ənənəvi meyvə-tərəvəz, xalça bayramlarının keçirilməsi ölkəyə turist axınının güclənməsinə səbəb olur. Onun fikrincə, turistləri cəlb etməyin yollarından biri kimi ənənəvi festivalların keçirilməsi təqdirəlayiqdir: “Turist ölkəmizə ancaq gəzməyə, yeyib-içməyə gəlmir ki... Onları burada təbiətlə yanaşı, digər məsələlər də maraqlandırır. Ölkəmizə gələn turistlər yayda “Qarpız bayramı”na qatıldılar, sonra “Mürəbbə bayramı”nda iştirak etdilər. Bir neçə gün əvvəl ənənəvi “Alma bayarmı”nı izlədilər, “Xalça bayramı”nda iştirak etdilər. Bu tədbirləri elə təşkil etmək lazımdır ki, daha çox turist cəlb edə bilək. Məsələn, bayrama başlamamışdan bir neçə həftə əvvəl internet vasitəsilə təbliğat aparmaq lazımdır. Yerli turizim şirkətləri ilə danışıb bu tədbirlərə daha çox turist cəlb etməyə nail olmaq lazımdır. Turistlər bütün tədbirlərə gəlir, amma onların sayı daha çox olmalıdır. Bayramlar çərçivəsində rayonlarla əlaqədar xüsusi bukletlər çap olunub paylanmalıdır. Bütün bunlar bu bayramlara turist cəlb etməyə kömək edər. Turistlərin Azərbaycana marağı böyükdür, bu marağı daha da kütləviləşdirmək mümkündür. Bu da bayramların güclü təbliğatı, turizm şirkətlərinin bu işə cəlb edilməsindən keçir. Hesab edirəm ki, ilbəil bayramların təşkili daha da təkmilləşəcək və beynəlxaql aləmin marağında olacaq”.
Ekspertlər hesab edirlər ki, bayramların daha genişmiqyaslı və təntənəli keçirilməsi üçün turizm şirkətlərinin bu işə cəlb edilməsi vacib məsələdir. Onların sözlərinə görə, turizm şirkətləri bayrama qatılır, amma onların sayı daha çox olmalıdır ki, lazımi nəticə əldə edə bilək. Azərbaycan təbiətinin zənginliyini bütün dünyada təbliğ etməyin əsas yollarından biri kimi turistlərin ölkəmizə axın etməsinin daha da gücləndirilməsini önə çəkən ekspertlər hesab edirlər ki, rayonlarda turistlərin istirahəti, qalması üçün münbit şərait var.
İradə SARIYEVA
