Nailə İsmayılova: "Azyaşlılara qarşı edilən zorakılıqlar isə məişət zorakılığına aid olunmamalıdır"
Son illər məişət zorakılığının müxtəlif cinayət əməllərinin törədilməsi ilə nəticələndiyinə şahid oluruq. Məişət zorakılığı özünü öldürmə, özünü öldürmə həddinə çatdırma, zorlama və cinsi zəmində törədilən digər cinayətlərin, habelə qadını nikaha daxil olmağa məcbur etmə kimi cinayətlərin baş verməsi ilə nəticələnir.
Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycanda qeydə alınan cinayətlərdən 567-si məişət zorakılığı ilə bağlı olub ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrünün göstəricisindən 30,6 faiz çoxdur.
Dövlət Statistika Komitəsinin yaydığı məlumatda qeyd olunur ki, məişət zorakılığı ilə bağlı cinayətlərin 10,6 faizi əvvəllər də cinayət törətmiş şəxslər tərəfindən, 8,5 faizi sərxoş vəziyyətdə törədilib. Məişət zorakılığı nəticəsində baş vermiş cinayətlərin 5,6 faizi qəsdən adam öldürmə və adam öldürməyə cəhd, 2,5 faizi qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma, 90,3 faizi qəsdən sağlamlığa az ağır və yüngül zərər vurma, 0,4 faizi əzab vermə, 1,2 faizi isə digər cinayətlərə aiddir.
Məişət zorakılığı cinayətləri nəticəsində zərərçəkənlərin sayı 32,1 faiz artaraq 688 nəfər olub ki, onların da 76,5 faizini qadınlar təşkil edir.
Ümumilikdə, 2017-ci ilin yanvar-iyun ayları ərzində Azərbaycanda 13 182 cinayət faktı qeydə alınıb ki, bu da 2016-cı ilin müvafiq dövrünün göstəricisinə nisbətən 7,5 faiz azdır.
Əhalinin hər 100 min nəfərinə hesabı ilə qeydə alınmış cinayət hadisələrinin sayı da əvvəlki illə müqayisədə 9,5 faiz azalaraq 134 olub. Onların 55,6 faizi az ağır, 30,2 faizi böyük ictimai təhlükə törətməyən, 14,2 faizi ağır və xüsusilə ağır cinayətlərə aiddir.
Məişət zorakılığı cinayətlərinin artması tək ictimaiyyəti yox, eyni zamanda, ekspertləri də narahat edir.
"Yeni həyat" Humanitar və Sosial Dayaq İctimai Birliyinin rəhbəri Nailə İsmayılova "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, məişət zorakılığı cinayətlərinin artması ilə bağlı qeyd olunan rəqəmlər həqiqəti əks etdirir: "Məişət zorakılığının artması səbəbləri araşdırılmalıdır. Bu faktlar əvvəllər də qeydə alınırdı. Ancaq o zamanlar bunun nə səbəbdən baş verməsi araşdırılmırdı".
Həmsöhbətimizin sözlərinə görə, məişət zorakılığı ilə bağlı müxtəlif növ cinayət hadisələri baş verir: "Biz bu hadisələri mətbuatdan da izləyə bilərik. Məişət zorakılığı deyəndə tək şiddət yox, cinsi, psixoloji, iqtisadi zorakılıq da nəzərə alınmalıdır. Azyaşlılara qarşı edilən zorakılıqlar isə məişət zorakılığına aid olunmamalıdır. Bəzən bu cinayət hadisələrini məişət zorakılığına bağlıyırlar. Ancaq tam başqa bir zorakılıq hadisəsidir. Ailə daxilində baş verən hadisələr məişət zorakılığı hesab olunur".
N.İsmayılovanın fikrincə, məişət zorakılığının baş verməsinə səbəb ailədə yaşanan sosial-iqtisadi çətinliklərdir: "Bu yaxınlarda Yevlax rayonunda layihə keçirdik. Orada iştirak edənlər arasında bəylər də var idi. Maraqlı məqam ondan ibarətdir ki, bəylər olduqca aqressivdir. Onların aqressivliyinin səbəbi isə qadınları kölə vəziyyətində görmək istəmələridir. Elə kişilər var ki, onların şüurunda qadın kişinin bir sözünü iki etməməlidir və bir sözlə, zərif cinsin nümayəndəsi o evin köləsinə çevrilməlidir düşüncəsi hakimdir
Məişət zorakılığının artması səbəblərindən biri də insanların daxilində olan aqressiyanı kiməsə tətbiq etmək istəyindən irəli gəlir. Belə hallar məişət zorakılığına dair statistik göstəricinin artmasına səbəb olur".
Müsahibimiz onu da vurğuladı ki, ailə münasibətləri düzgün qurulmayanda kişi və ya qadın qisasını uşaqdan alır.
Günel CƏLİLOVA
