"Qeysəriyyə kəsiyi ilə dünyaya gəlmiş uşaqlarda daha çox tənəffüs və hərarətin tənzimlənməsi ilə bağlı problemlər meydana çıxır"
Son illər qadınlar qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatına daha çox üstünlük verir. Açıqlanan statistik rəqəmlərə əsasən, Azərbaycanda qeysəriyyə əməliyyatlarının sayı bir il ərzində 50,33 faiz artıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, 2014-cü illə müqayisədə (168 889 doğuş) 2015-ci ildə Azərbaycanda doğuşların sayı 164 614-ə ensə də, qeysəriyyə əməliyyatı artıb.
2014-cü ildə Azərbaycanda 30 561 qeysəriyyə əməliyyatı olduğu halda, 2015-ci ildə bu rəqəm 50,33 faiz yüksələrək 45 942-yə çatıb.
Ötənilki doğuşların 111 599-u təbii doğuşla olub.
Azərbaycanda qeysəriyyə kəsiyinə görə əmsal 19-20 % arasındadır. Keçən il ölkədə hər 100 doğuşa düşən qeysəriyyə əməliyyatlarının sayı 2014-cü ildəki göstəricidən (18,1) 27,9-a yüksəlib.
Ümumilikdə son illər ərzində qeysəriyyə əməliyyatlarının sayı artmaqdadır. 2005-ci ildə ölkədə 7 491, 2010-cu ildə 22 746, 2011-ci ildə 25 960, 2012-ci ildə 30 794, 2013-cü ildə 28 954, 2014-cü ildə 30 561, 2015-ci ildə 45 942 qeysəriyyə əməliyyatı olub.
Ana olmağa hazırlaşan qadınların qeysəriyyə əməliyyatına üstünlük verməsi cəmiyyətdə narahatlıq doğurur.
Bəs qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı nədir, onun üstünlükləri və risqi nədən ibarətdir?
Mama-ginekoloq Pərvanə Mustafayeva "Bakı-Xəbər"ə açıqlamasında qeyd etdi ki, qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatı qadının arzusu ilə aparılır: "Qeysəriyyə əməliyyatı ancaq təbii yollarla doğuş mümkün olmadıqda aparılır ki, bunun üçün də tibbi göstəriş olmalıdır. Bu da müəyyən səbəblərə əsaslanmalıdır. Məsələn, qadının birinci övladı əməliyyatla dünyaya gəlibsə, mütləq ikincisi də əməliyyatla olmalıdır. Uşaq böyük olarsa, yaxud da qadının sancısı zəif olursa və biz müalicə tətbiq etdiyimiz halda bir nəticə vermirsə, bu zaman da qeysəriyyə əməliyyatı olunur. Əməliyyat qadının istəyinə görə aparılmır. Bu barədə Milli Məclisin qərarı var. Qeysəriyyə əməliyyatı ancaq tibb müəssisələrində yaradılan konsiliumların göstərişi ilə həyata keçirilir".
Həmsöhbətimiz qeysəriyyə əməliyyatı zamanı götürülən uşaqların gələcəkdə anormal inkişafı məsələsi ilə əlaqədar bildirdi ki, qeysəriyyə kəsiyi planlıdırsa, böyük problemlər baş vermir: "Hamı elə bilir ki, həkim 2-3 dəqiqəyə uşağı götürürsə, demək, travma almır. Amma bu yanlış fikirdir. Qadının bədənində hansısa problem varsa - idmanla məşğul olmursa, qarın presi pisdirsə, hamiləlik boyu yatır və dərmanlar qəbul edirsə - onda fəsadlar yaranır. Ən yaxşısı, əməliyyatın doğuş fəaliyyəti başlayanda həyata keçirilməsidir. Çünki bu zaman uşağın ciyəri, beyin strukturları da doğuşa hazır olur. Biz onu bir az erkən götürürük. Əməliyyat nəticəsində uşaq 2-3 dəqiqə nəticəsində çıxır və o, stresə düşür. O təzyiqdən birdən-birə bu təzyiqə çıxır. O cür uşaqların problemləri daha çox olur. Əgər ananın da problemi varsa, o, doğuş zamanı daha çox problem yarada bilər. Ana sağlamdırsa, sözsüz ki, təbii doğuş onun üçün daha sərfəlidir".
P.Mustafayeva qeysəriyyə əməliyyatı zamanı baş verə biləcək fəsadlara da toxundu: "Əməliyyat zamanı qarın boşluğu açılır, uşaqlığın əzələsi kəsilir. Sonra elə tikilməlidir ki, qanaxma olmasın. Bu, doğuşu aparmaqdan qat-qat ağırdır. Burada fəsadlar 10-15 qat artıqdır. Doğuş isə təbii prosesdir. Əməliyyatdan sonra çapığın yararsızlığı meydana gələ, qanaxma ola, növbəti hamiləlikdə uşaqlıq aralana, çıxa bilər. İltihabi proseslərin yaranması da istisna deyil. İltihabi proses baş verərsə, qadının uşaqlığı çıxarılar və o, uşaqsız qala bilər".
Həkim-ginekoloqun sözlərinə görə, qeysəriyyə kəsiyi ilə dünyaya gəlmiş uşaqlarda, ümumiyyətlə, sancılar hələ başlamamış hallarda, daha çox tənəffüs və hərarətin tənzimlənməsi ilə bağlı problemlər meydana çıxır: "Hətta uzun müddət davam edən və çətin doğuşlarla müqayisədə qeysəriyyə əməliyyatında bu risq mövcuddur. Bəzən yanlışlıqla uşağı skalpellə zədələmək olar. Qeysəriyyə kəsiyi əməliyyatına qərar verməzdən əvvəl hər bir hamilə qadın həkimi ilə birgə bu əməliyyatın risq və üstünlüklərini ölçüb-biçməlidir. Normal doğuşda ana və uşaq daha az risqə məruz qaldığı halda, qeysəriyyə əməliyyatında bu risqin səviyyəsi daha yüksək ola bilər".
Günel CƏLİLOVA
