"Bunun əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, tələbələr təhsil aldığı müddətdə..."
Azərbaycanda təhsil kreditlərinin təhsilin bütün pillələri üzrə tətbiqini qanuniləşdirmək üçün "Təhsil haqqında" Qanuna dəyişiklik və əlavələr edilməsinə, ya da xüsusi olaraq "Təhsil kreditləri haqqında" qanun layihəsinin hazırlanıb tətbiq olunmasına ciddi ehtiyac var. Bunu Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin sədri, AMEA-nın vitse-prezidenti, akademik İsa Həbibbəyli mətbuatda dərc olunan məqaləsində qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, bu istiqamətdə Milli Məclisdə deputatlar tərəfindən irəli sürülən təşəbbüslər, hətta müəyyən ilkin layihələr də mövcuddur.
İ.Həbibbəyli qeyd edib ki, "Elm haqqında" Qanunun 33.10-cu maddəsində doktorantların təhsil haqlarının və təhsillə bağlı digər xərclərin ödənilməsi üçün uzunmüddətli və güzəştli kreditlərin verilməsi və təhsil alanın əmək fəaliyyətinə başladıqdan sonra kredit borclarını ödəmək hüququnun həyata keçirilməsi kimi yeni müddəa öz əksini tapıb: "Təhsil Nazirliyi artıq bakalavr pilləsi üçün təhsil kreditlərinin verilməsi işinə başlayıb. Fikrimizcə, Təhsil Nazirliyinin bu proqramın məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilməsi üçün artıq "Tələbə Kredit Mərkəzi" yaratması həmin sahədə real addımların atılmasına şərait yaradacaq. Beynəlxalq təcrübədə özünü təsdiq etmiş təhsil kreditləri məsələsinin həyata keçirilməsi Azərbaycanın elm və təhsil sistemində bir çox problemlərin həllinə kömək edəcək. Bu baxımdan "Elm haqqında" Qanunda ölkəmizdə doktorantura üzrə də təhsil kreditlərinin tətbiq olunmasına dair ayrıca müddəanın olması həmin prosesin daha da genişlənməsinə təkan verəcək".
Maraqlıdır, ekspertlər təhsil kreditləri ilə bağlı yeni təklifləri necə dəyərləndirir? Məsələyə münasibət bildirən Respublika Təhsil Şurasının sədri, professor Əjdər Ağayev, prinsipcə, buna müsbət yanaşır və təklifi dəstəklədiyini bildirdi: "Milli Məclisin deputatlarını uzun müddətdir təhsil krediti ilə bağlı məsələlər düşündürür. Əslində dünyada belə təcrübə geniş yayılıb və mexanizmlər müxtəlifdir. Məsələn, hansısa təhsil alan bir tələbə 5 illik kredit götürür, 5000 manat və ya dollar. Bu krediti götürdükdən sonra tələbə universitetdə təhsil haqqını ödəyir. Təhsilini bitirib işlədikcə, müqaviləyə əsasən, 5 ilə, 10 ilə, 15 ilə, hətta 20 ilə qədər müddətdə o pulu qaytarmalıdır. Azərbaycanda da bunu tətbiq etmək istəyirlər. Təhsil kreditləri ilə bağlı qanun qəbul olunarsa, ehtiyacı olan tələbələr kredit götürüb oxuyacaq, ali məktəbi bitirəndən sonra da işləyib qaytaracaq. Ölkələrdə bununla bağlı müxtəlif mexanizmlər var. Qanun qəbul olunarsa, bununla bağlı dəqiq mexanizmlər də hazırlanacaq. Bunun əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, tələbələr təhsil aldığı müddətdə sosial çətinlikdən uzaq olacaq, ödəniş üçün vəsaiti asan tapa biləcək. Həm də tələbə bununla borclu qalmır, təhsilini bitirib işlədikcə borcunu qaytaracaq. Burada heç kim heç nə itirmir. Dövlətin də qazancı budur ki, ixtisaslı kadr hazırlanır. Daha sonra həmin tələbə fəaliyyət göstərdikcə, ölkənin inkişafına öz töhfəsini verəcək. Qanunla bağlı bir iddia yoxdur ki, kiməsə verilsin, kiməsə verilməsin. Hələlik nəzərdə tutulan budur ki, ehtiyacı olan hər tələbəyə kredit verilsin".
Vidadi ORDAHALLI
