Şahbaz Xuduoğlu: “Karneginin kitabı ilə bağlı problem ictimailəşdikdən sonra nazirlik həmin kitabın alışına qərar verib”
Bir müddət əvvəl Elm və Təhsil Nazirliyinin “Qanun” nəşriyyatının çap etdiyi Donna Deyl Karneginin "Yeniyetmə qızlar: Dostları necə qazanmalı və insanlara necə təsir etməli" kitabının məktəb kitabxanalarına alınmasına qadağa qoyduğu bildirildi.
Nazirliyin bu addımını “Qanun” nəşriyyatının rəhbəri Şahbaz Xuduoğlu narazılıqla qarşıladı, kitab ətrafında müzakirələr açıldı, nazirliyin bu qadağasını tənqid edənlər də, əsaslı sayanlar da oldu. Yayılan məlumata görə, Elm və Təhsil Nazirliyi “Qanun” nəşriyyatından 40 min manatlıq kitab alacaq. Artıq nazirliklə “Qanun” nəşriyyatı arasında yeni alqı-satqı müqaviləsi bağlanıb. Müqavilədə dövlət ümumtəhsil məktəblərinin kitabxanaları üçün kitabların satın alınması nəzərdə tutulur. Müqaviləyə əsasən, alqı-satqının maliyyə dəyəri 42.240 manat müəyyənləşib.
Karneginin kitabına yasaq qoymasının ardınca nazirliyin “Qanun” nəşriyyatı ilə müqavilə bağlaması da müzakirələr yaradıb. Bəziləri hesab edir ki, Karneginin kitabına qoyulan qadağa ilə bağlı Ş.Xuduoğlunun narazılığından, qaldırdığı hay-küydən sonra Elm və Təhsil Nazirliyi münasibətləri yumşaltmaq üçün ona bir jest edir. Bu, münasibətləri yumşaltmaq üçün bir jestdir, yoxsa başqa bir məsələdir? 40 min manatlıq müqavilə nazirliyin kompensasiyasıdır, yoxsa nədir?
Bəzi yanaşmalara görə, Elm və Təhsil Nazirliyinin (ETN) bu addımında “Qanun” Nəşriyyatı ilə aralarında yaranan gərgin münasibətlərin yumşaldılmasına dair müəyyən işarələr, cəhdlər özünü göstərir. Bu fikirdə olanlar hesab edir ki, nazirliyin “Qanun” Nəşriyyatı ilə yeni alqı-satqı müqaviləsi bağlaması və nəşriyyatdan məktəb kitabxanaları üçün 42. 240 manat dəyərində kitab alması qurumun nəşriyyata bir jestidir.
Qeyd edək ki, məktəb kitabxanalarına kitab almaq üçün Elm və Təhsil Nazirliyi tender elan edir və ölkədə kitab çapı və satışı ilə məşğul olan aparıcı şirkətlə satınalma müqavilələri imzalayır. Araşdırma zamanı əldə etdiyimiz məlumata görə, “Qanun” Nəşriyyatı ilə nazirlik arasında ilk dəfə deyil ki, belə müqavilə bağlanır. Məsələn, “Qanun” Nəşriyyatı əvvəllər də bu tenderlərdə iştirak edib. 2023-cü ildə nazirliklə nəşriyyat arasında müqavilə bağlanıb və məktəb kitabxanaları üçün bu nəşriyyatdan 319 095 manatlıq kitab alınıb. 2024-cü ildə nazirlik “Qanun” Nəşriyyatından 319 095 manatlıq kitab alıb.
Yeri gəlmişkən, keçən il nazirliyin ən çox kitab aldığı nəşriyyat “Qanun” olub.
Maraqlıdır, bu ilin noyabrında Elm və Təhsil Nazirliyi ölkədə kitab çapı və satışı ilə məşğul olan 10 şirkətlə satınalma müqavilələri imzalayıb, amma o siyahıda “Qanun” nəşriyyatının adı olmayıb.
Elm və Təhsil Nazirliyinin dövlət ümumtəhsil məktəblərinin kitabxanaları üçün kitablar alacağı 10 şirkətin adları: “Xan Nəşriyyatı”, “ReadEng Nəşriyyatı”, “Qədim Qala”, “Teas-Press Nəşriyyat Evi”, “Altun Kitab”, "Təhsil" Nəşriyyat-Poliqrafiya, “Ağıllı Bala”, “Everest Nəşriyyat Evi”, “Nərgiz Nəşriyyatı”, “Libra Kitab”. Ötən il isə Elm və Təhsil Nazirliyi ölkədə kitab çapı və satışı ilə məşğul olan 8 aparıcı şirkətlə ümumi dəyəri 749 min 717 manat 50 qəpik olan satınalma müqavilələri imzalamışdı və bu siyahıya “Qanun” nəşriyyatı başçılıq edirdi. Bu siyahıda “Qanun”un adının yer almaması da suallar yaradırdı. Nazirlik hansı səbəbdən bu nəşriyyatın adını bu siyahıya salmayıb, sonradan onunla ayrıca müqavilə bağlayıb?
Bəzi versiyalara görə, nazirliyin “Qanun” Nəşriyyatını bu siyahıya salmaması bu tenderin şəffaflığı barədə xeyli şübhələrin meydana çıxmasına səbəb olub və ölkədə hüquq, bədii, tərcümə, elmi-populyar, uşaq və s. kitablar nəşr edən nəşriyyatlardan biri kimi onun kənarda qalması müəyyən mənada narazılıqla qarşılanıb. Üstəlik də, Donna Deyl Karneginin "Yeniyetmə qızlar: Dostları necə qazanmalı və insanlara necə təsir etməli" kitabı ilə bağlı qoyulmuş qadağa xeyli gərginlik yaradıb. Nazirliyin “Qanun”la bağlı atdığı son addımın isə bu gərginliyin azaldılmasına yönəlik jest olduğu ehtimal edilir. Yəni burada kitab sənayesində öz sözünü demiş bir nəşriyyatın prosesdən kənarda qalmasının yaradacağı mənfi effekt nəzərə alınıb.
Ümumiyyətlə, nazirlik “Qanun”dan hansı kitabları alacaq və neçə adda kitabın alınması nəzərdə tutulur?
“Bizim nəşriyyatdan iki adda kitab alınıb...”
Şahbaz Xuduoğlu “Bakı-Xəbər”ə açıqlmasında bildirdi ki, nazirlik bu il “Qanun”dan iki adda kitab alır. “Karneginin kitabı ilə bağlı problem ictimailəşdikdən sonra nazirlik həmin kitabın alışına qərar verib. Bu kitab dünyada çox məşhurdur, yeniyetmə qızlar əksər ölkələrdə bu kitabdan istifadə edirlər, bəzi yerlərdə əlavə oxu siyahısına salınıb. Belə olan halda bizdə niyə olmasın ki? Olsun. Bizim nəşriyyatdan iki adda kitab alınıb, hər ikisi də xarici müəlliflərin kitabıdır. Biri uşaq psixologiyasına aid olan “Necə danışmalı ki, uşaqlar qulaq assınlar və necə dinləməli ki, uşaqlar danışsınlar” (Adel Faber, Eleyn Mazliş), digəri Donna Deyl Karneginin "Yeniyetmə qızlar: Dostları necə qazanmalı və insanlara necə təsir etməli" kitabıdır. Doğrusu, bu il nazirliyin keçirdiyi tenderin qaliblərinin siyahısını axtardım, tapmadım. Bilmək istəyirdim ki, digər nəşriyyatlar nə alıblar. Tələbim o idi ki, tenderdə şəffaflıq olsun”-deyə Ş.Xuduoğlu bildirdi.
İradə SARIYEVA
